1. Dinh dưỡng tác động đến sức khỏe sinh lý theo những khía cạnh nào?
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Bắc, Trưởng khoa Nam học và Y học Giới tính, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, dinh dưỡng ảnh hưởng đến sức khỏe tình dục thông qua cân nặng, đường huyết, mỡ máu và sức khỏe mạch máu. Đây là những yếu tố có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động chuyển hóa và khả năng lưu thông máu trong cơ thể.
Thừa cân, béo phì: Theo đó, dinh dưỡng không lành mạnh, thiếu khoa học có thể gây thừa cân, béo phì. Tình trạng này không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa mà còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết. Khi lượng mô mỡ tăng, enzyme aromatase trong mô mỡ có thể chuyển đổi một phần androgen, trong đó có testosterone thành estrogen. Quá trình này có thể làm thay đổi sự cân bằng hormone, góp phần ảnh hưởng đến chức năng sinh lý nam giới.
Bên cạnh đó, béo phì thường đi kèm với tình trạng kháng insulin, rối loạn đường huyết, mỡ máu bất thường và các vấn đề về mạch máu. Những rối loạn này có thể tác động đến cơ chế cương dương, vốn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa hệ thần kinh, hormone và lưu lượng máu đến dương vật.
Chế độ ăn không lành mạnh dễ gây thừa cân, béo phì ở nam giới.
Tăng đường huyết: Về đường huyết, khi tăng cao kéo dài, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường, có thể gây tổn thương mạch máu và dây thần kinh. Đây đều là những thành phần quan trọng tham gia điều hòa chức năng tình dục. Ở nam giới, tổn thương mạch máu có thể làm giảm khả năng đưa máu đến dương vật, tổn thương thần kinh có thể ảnh hưởng đến quá trình đáp ứng kích thích tình dục. Vì vậy, rối loạn cương dương có thể xuất hiện ở người mắc đái tháo đường, nhất là khi đường huyết không được kiểm soát tốt.
Tăng mỡ máu: Bên cạnh cân nặng và đường huyết, chế độ ăn chứa nhiều chất béo bão hòa, nội tạng động vật, uống nhiều rượu bia… có thể gây mỡ máu cao, đặc biệt là tình trạng cholesterol và triglyceride tăng cao, góp phần thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Khi các mảng xơ vữa hình thành và phát triển, lòng mạch có thể bị thu hẹp, làm giảm khả năng lưu thông máu đến các cơ quan. Đối với nam giới, sự cương cứng của dương vật cần có lượng máu đủ lớn đi vào các thể hang và được duy trì trong quá trình quan hệ. Vì vậy, những thay đổi bất lợi ở hệ mạch máu có thể cản trở cơ chế này và góp phần gây rối loạn cương dương.
Ngoài ra, sức khỏe mạch máu, mắt xích quan trọng kết nối chế độ ăn với chức năng sinh lý nếu bị ảnh hưởng cũng gây nhiều bất bợi. Nguyên nhân do các mạch máu cần duy trì độ đàn hồi và khả năng đáp ứng để đưa máu đến những cơ quan có nhu cầu. Khi chức năng mạch máu suy giảm, quá trình lưu thông máu có thể bị ảnh hưởng, trong đó có lưu lượng máu cần thiết cho sự cương cứng ở nam giới.
2. Cách thực hành dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe sinh lý
PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Bắc cho biết, khi những yếu tố trên được kiểm soát tốt, chức năng cương cũng có thể được hỗ trợ. Vì vậy, điều quan trọng là chất lượng của cả chế độ ăn, không phải một món ăn được coi là "bổ sinh lý". Một nghiên cứu theo dõi hơn 21.000 nam giới trong trung bình 10,8 năm cho thấy, ở nhóm dưới 60 tuổi, người ăn theo kiểu Địa Trung Hải tốt nhất có nguy cơ xuất hiện rối loạn cương thấp hơn khoảng 22% so với nhóm tuân thủ ít nhất. Đây là mức giảm tương đối giữa hai nhóm, không phải giảm 22 điểm phần trăm tỷ lệ mắc bệnh. Nghiên cứu ghi nhận mối liên quan, chưa chứng minh chế độ ăn là nguyên nhân duy nhất tạo ra khác biệt.
Do đó, để cải thiện sức khỏe sinh lý, trong bữa ăn hằng ngày, có thể áp dụng bằng cách tăng rau, trái cây, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các loại hạt; lựa chọn chất béo không bão hòa, đồng thời hạn chế thực phẩm nhiều đường, muối và chất béo bão hòa, cung cấp đủ nước cho cơ thể; không cần mua thực phẩm đắt tiền hoặc nhập khẩu; khẩu phần cần phù hợp với cân nặng, mức vận động và bệnh nền.
Tuy nhiên, bằng chứng vừa nêu chủ yếu liên quan đến chức năng cương do đó không nên suy rộng rằng chế độ ăn đó sẽ chữa được mọi vấn đề về ham muốn, xuất tinh hoặc sinh sản. Khi đã có rối loạn, dinh dưỡng là một phần của chăm sóc, cần đi cùng việc đánh giá và điều trị nguyên nhân.
