Dinh dưỡng – 'mắt xích' không thể thiếu trong điều trị bệnh nhiễm trùng

Từ thực tế này, các chuyên gia nhấn mạnh cần đưa dinh dưỡng lâm sàng trở thành một phần thiết yếu của quá trình điều trị, đồng thời xây dựng chu trình chăm sóc khép kín từ bệnh viện đến cộng đồng và ngược lại.

Dinh dưỡng lâm sàng – một phần của điều trị nhiễm trùng

Tại TP Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam vừa phối hợp với Hội Quân dân y Việt Nam và Viện Pasteur Nha Trang tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng Lâm sàng & Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên năm 2026 với chủ đề "Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng".

Hội thảo nhằm tăng cường kết nối, trao đổi thông tin khoa học giữa những người làm công tác dinh dưỡng lâm sàng tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên; thúc đẩy các hoạt động chăm sóc dinh dưỡng cho người mắc bệnh nhiễm trùng tại cả bệnh viện và cộng đồng, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, đồng thời thực hiện các mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng.

Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS Phạm Lê Tuấn, Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, nhấn mạnh điều trị bệnh nhiễm trùng ngày nay không thể chỉ tập trung vào sử dụng kháng sinh hay kiểm soát tác nhân gây bệnh. Một chiến lược chăm sóc toàn diện cần được triển khai, trong đó dinh dưỡng lâm sàng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Quan điểm này cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận điều trị: bên cạnh kiểm soát nhiễm trùng, người bệnh cần được đánh giá và chăm sóc dinh dưỡng phù hợp ngay trong quá trình điều trị, đồng thời tiếp tục được hỗ trợ dinh dưỡng khi trở về cộng đồng.

An ninh dinh dưỡng góp phần nâng cao sức khỏe và miễn dịch

Theo NGND.PGS.TS Phạm Ngọc Khái, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, cùng với sự phát triển của khoa học dinh dưỡng, ngày càng có thêm những hiểu biết mới về vai trò của an ninh dinh dưỡng đối với sức khỏe, trong đó có khả năng nâng cao miễn dịch và hỗ trợ phòng, chống bệnh nhiễm trùng.

An ninh dinh dưỡng được hiểu là tình trạng mọi người có thể tiếp cận liên tục và công bằng với thực phẩm lành mạnh, an toàn, có giá cả phù hợp, đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và cung cấp đầy đủ, cân đối các nguyên liệu cần thiết cho quá trình trao đổi chất bình thường của cơ thể.

Theo cách tiếp cận hiện nay, dinh dưỡng không chỉ dừng lại ở việc cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất. Vai trò của các hoạt chất tự nhiên hỗ trợ chức năng cơ thể, chống lão hóa, hỗ trợ phòng chống bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống cũng ngày càng được quan tâm.

Đặc biệt, với người bệnh nhiễm trùng, chăm sóc dinh dưỡng cần được nhìn nhận như một chu trình liên tục, từ bệnh viện đến cộng đồng và từ cộng đồng trở lại bệnh viện, thay vì chỉ tập trung trong thời gian người bệnh nằm viện.

Nhiễm trùng và suy dinh dưỡng: mối quan hệ hai chiều

Gần 150 đại biểu là các nhà quản lý, chuyên gia, giảng viên, bác sĩ, điều dưỡng và cán bộ chuyên ngành dinh dưỡng, truyền nhiễm đến từ các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên đã tham dự hội thảo. 11 báo cáo viên là các giáo sư, nhà khoa học đến từ các trường đại học, bệnh viện và viện nghiên cứu trên cả nước cùng chia sẻ các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn.

Các báo cáo tại hội thảo, từ những nghiên cứu tổng quan đến nghiên cứu gốc, cho thấy bệnh nhiễm trùng và tình trạng dinh dưỡng có mối quan hệ hai chiều chặt chẽ.

Khi mắc nhiễm trùng, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng sụt cân, mất khối cơ, suy giảm chức năng miễn dịch và kéo dài thời gian hồi phục. Ngược lại, khẩu phần ăn mất cân bằng năng lượng, thiếu protein, vitamin và chất khoáng cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị bệnh nhiễm trùng.

Vì vậy, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp theo từng người bệnh cần được thực hiện song song với các biện pháp điều trị, thay vì xem dinh dưỡng đơn thuần là hoạt động hỗ trợ.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng trao đổi về xây dựng khẩu phần cá thể hóa cho một số bệnh nhiễm trùng như nhiễm trùng phổi, viêm gan, xơ gan; đồng thời thảo luận về các món ăn, đồ uống và một số sản phẩm hỗ trợ được quan tâm trong chăm sóc dinh dưỡng và phòng, chống nhiễm trùng.

Một trong những vấn đề được đặt ra tại hội thảo là thực trạng chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em tại các xã vùng sâu, vùng xa của Tây Nguyên và người bệnh nhiễm trùng nặng.

Theo các chuyên gia, mặc dù kiến thức về dinh dưỡng của người dân đã có những thay đổi nhất định, kỹ năng thực hành dinh dưỡng hợp lý vẫn chưa có sự chuyển biến tương xứng.

Trong khi đó, mạng lưới hoạt động dinh dưỡng lâm sàng tại nhiều bệnh viện còn thiếu và chưa thực sự được quan tâm đúng mức về đào tạo nhân lực. Đây là những thách thức không nhỏ đối với công tác điều trị và chăm sóc người bệnh nhiễm trùng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu tăng cường đào tạo nhân lực dinh dưỡng lâm sàng, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp giữa bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ dinh dưỡng và các lực lượng chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng.

Từ bệnh viện đến cộng đồng: xây dựng chu trình chăm sóc khép kín

Từ những vấn đề được trao đổi, hội thảo thống nhất cách tiếp cận trong đó dinh dưỡng cần được xem là một thành phần thiết yếu của quá trình điều trị bệnh nhiễm trùng.

Theo đó, chăm sóc dinh dưỡng cần được triển khai ngay từ khi người bệnh được chẩn đoán, duy trì trong suốt quá trình điều trị và tiếp tục trong giai đoạn phục hồi tại gia đình.

Đây cũng là lý do việc kết nối giữa bệnh viện và cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người bệnh không chỉ cần một chế độ dinh dưỡng phù hợp trong thời gian nằm viện mà còn cần được hướng dẫn để duy trì thực hành dinh dưỡng hợp lý sau khi xuất viện.

Ở chiều ngược lại, những thông tin về tình trạng dinh dưỡng, khẩu phần và điều kiện chăm sóc tại cộng đồng cũng cần được chuyển tải tới cơ sở y tế khi người bệnh quay trở lại điều trị.

Không chỉ tập trung vào chuyên môn dinh dưỡng, hội thảo còn tạo diễn đàn để các chuyên gia, cán bộ y tế khu vực miền Trung và Tây Nguyên giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật kiến thức mới, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng mạng lưới chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng lâm sàng.

Việc tăng cường kết nối này được kỳ vọng góp phần đưa những tiến bộ của khoa học dinh dưỡng vào thực tiễn chăm sóc người bệnh, đặc biệt tại những khu vực còn gặp nhiều khó khăn về nguồn nhân lực và điều kiện chăm sóc.

Hội thảo cũng góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Chương trình quốc gia về dinh dưỡng, đồng thời lồng ghép các quan điểm về y tế dự phòng, an ninh y tế, dinh dưỡng và sức khỏe theo tinh thần các nghị quyết mới của Trung ương và Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng.

Bộ Y tế: Dinh dưỡng lâm sàng là một thành phần thiết yếu trong điều trị toàn diện ung thư

SKĐS - Bên cạnh các tác động trực tiếp của bệnh lý, suy dinh dưỡng, suy giảm khối cơ và suy mòn là những tình trạng thường gặp, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đáp ứng điều trị, làm tăng nguy cơ biến chứng, kéo dài thời gian nằm viện và giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư.