Hoàn thiện chính sách, chuyển đổi số để nâng cao sức khỏe học đường
Sáng ngày 11/8/2026, tại Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thảo "Đồng hành – Kiến tạo tương lai – Vì một Việt Nam khỏe mạnh" được tổ chức nhằm thúc đẩy truyền thông về sức khỏe học đường và kết nối nguồn lực xã hội triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035.
Hội thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, Vụ Học sinh, Sinh viên và Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức với sự đồng hành của Tập đoàn TH. Tham dự hội thảo có đại diện cơ quan quản lý trung ương, địa phương, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, báo chí và doanh nghiệp. Nội dung tập trung vào ba vấn đề: đưa chính sách sức khỏe học đường vào thực tiễn; đổi mới truyền thông để tạo thay đổi hành vi; huy động, sử dụng nguồn lực xã hội minh bạch và hiệu quả.
Quyết định số 973/QĐ-TTg ngày 01/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 1991/QĐ-BGDĐT ngày 09/7/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xác định mục tiêu, nhiệm vụ, lộ trình triển khai Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026–2035.
Toàn cảnh hội thảo.
Mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình nhấn mạnh vào yêu cầu triển khai đồng bộ y tế trường học, dinh dưỡng học đường, vệ sinh, hoạt động thể lực, phòng chống bệnh tật, chăm sóc sức khỏe tâm thần và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thực hiện số hoá các dữ liệu sức khỏe học đường; tăng cường phối hợp giữa Giáo dục, Y tế, địa phương, gia đình và xã hội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, sức khỏe học đường được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao thể chất, tầm vóc và chủ động phòng ngừa bệnh tật cho thế hệ trẻ. Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị nhấn mạnh việc tăng cường gắn kết giữa ngành Y tế và Giáo dục, chuyển trọng tâm từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh và nâng cao sức khỏe" ngay tại trường học.
Ôông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại sự kiện.
Để cụ thể hóa chủ trương này, Quốc hội đã thông qua Luật Phòng bệnh ngày 10/12/2025; Chính phủ ban hành Nghị định 165/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026. Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 tại Quyết định 973/QĐ-TTg ngày 1/6/2026. Chương trình hướng tới nâng cao chất lượng y tế trường học, tuyên truyền, giáo dục, bảo vệ, chăm sóc và quản lý sức khỏe, tạo điều kiện để người học phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần.
Chương trình tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ gồm hoàn thiện chính sách, pháp luật; ưu tiên nhân lực và đào tạo nhân viên y tế trường học; nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị; tăng cường truyền thông, giáo dục và nhân rộng mô hình; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực xã hội.
Tuy nhiên, thực tế giai đoạn 2019-2025 cho thấy nhiều khó khăn. Nhân viên y tế trường học chuyên trách chỉ chiếm 50,7%, trong đó khoảng 30% có chuyên môn y tế; tỷ lệ được bồi dưỡng chuyên môn theo quy định mới đạt 38,5%. Chỉ 80% cơ sở giáo dục có phòng y tế riêng, đủ thiết bị sơ cấp cứu và thuốc thiết yếu. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe mới tiếp cận khoảng 50% người học. Cơ sở dữ liệu sức khỏe, sổ sức khỏe điện tử và các phần mềm quản lý dinh dưỡng, thực đơn, kiểm tra sức khỏe chưa được hoàn thiện.
Để khắc phục, ngành Giáo dục đề xuất hoàn thiện quy định về dinh dưỡng học đường và bữa ăn bán trú; xây dựng các công cụ số đánh giá tình trạng dinh dưỡng, thiết kế thực đơn cân bằng và quản lý sức khỏe học sinh; tăng cường truyền thông, xây dựng mô hình trường học an toàn, nâng cao sức khỏe. Đồng thời, cần củng cố phối hợp giữa ngành Giáo dục, Y tế và địa phương, huy động các tổ chức xã hội, hội và doanh nghiệp tham gia trên cơ sở pháp lý rõ ràng, đúng mục tiêu.
Ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng biên tập Báo Giáo dục và Thời đại phát biểu tại sự kiện.
Mục tiêu cuối cùng là xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, giúp mỗi học sinh được bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe một cách toàn diện.
Phát biểu tại hội thảo, ông Triệu Ngọc Lâm, Tổng biên tập Báo Giáo dục và Thời đại nhấn mạnh sức khỏe học đường từ lâu không còn là câu chuyện riêng của ngành giáo dục hay y tế. Đây là tiền đề cốt lõi đối với sự phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần của trẻ em, học sinh, sinh viên. Đầu tư cho sức khỏe học đường chính là đầu tư cho chất lượng giáo dục và nguồn nhân lực tương lai của đất nước.
UNESCO: Sức khỏe học đường phải là một phần cốt lõi của giáo dục
Tại hội thảo, bà Jenelle Babb - Cố vấn khu vực về Giáo dục sức khỏe và Phát triển toàn diện, Văn phòng khu vực UNESCO tại Bangkok, chia sẻ cách tiếp cận trường học toàn diện nâng cao sức khỏe và cơ hội vận dụng tại Việt Nam. Theo kinh nghiệm quốc tế, sức khỏe học đường cần gắn với chính sách nhà trường, chương trình giáo dục, môi trường học tập, dịch vụ hỗ trợ và sự tham gia của học sinh, gia đình, cộng đồng; mô hình triển khai phải phù hợp điều kiện địa phương và có cơ chế theo dõi tác động.
Bà Jenelle Babb giới thiệu mô hình "Trường học Nâng cao Sức khỏe" (Health-Promoting Schools - HPS), trong đó sức khỏe học đường không chỉ là các hoạt động y tế riêng lẻ mà là một hệ thống các chiến lược, dịch vụ được phối hợp và tích hợp bền vững trong trường học. Mô hình bao gồm nhiều lĩnh vực như dinh dưỡng, sức khỏe thể chất và tâm thần, môi trường học tập an toàn, hòa nhập, phòng chống bạo lực, giáo dục giới tính và các hoạt động thể chất.
Sức khỏe tốt, dinh dưỡng tốt và sự phát triển toàn diện là những yếu tố cốt lõi để phát huy tối đa tiềm năng giáo dục. Trẻ em và thanh thiếu niên khỏe mạnh, được nuôi dưỡng đầy đủ và có đời sống tinh thần tốt sẽ có khả năng học tập hiệu quả hơn, duy trì lối sống lành mạnh và có cơ hội phát triển toàn diện hơn. Vì vậy, các chương trình sức khỏe và dinh dưỡng học đường được đánh giá là giải pháp vừa khả thi, vừa có hiệu quả về chi phí để hỗ trợ mục tiêu giáo dục.
Bà Jenelle Babb đưa ra một thông điệp quan trọng: sức khỏe và sự phát triển toàn diện không thể bị xem là những nội dung nằm "bên ngoài" nhiệm vụ của giáo dục. Đây phải là một phần của chất lượng giáo dục và được tích hợp vào quá trình dạy học, quản lý nhà trường cũng như xây dựng môi trường học tập.
Theo các bằng chứng được UNESCO tổng hợp trong báo cáo "Sẵn sàng học tập và phát triển: Sức khỏe và dinh dưỡng học đường trên thế giới" năm 2023, các chương trình sức khỏe và dinh dưỡng học đường có tác động trực tiếp đến khả năng học tập và việc duy trì học sinh ở trường.
Các đại biểu tham dự hội thảo "Đồng hành – Kiến tạo tương lai – Vì một Việt Nam khỏe mạnh" sáng 11/8.
Việc triển khai bữa ăn học đường có thể giúp tỷ lệ nhập học tăng tới 9% và tỷ lệ chuyên cần tăng 8%. Những chương trình khám mắt và cấp kính miễn phí giúp tăng 5% khả năng vượt qua các bài kiểm tra đọc và toán. Trong khi đó, việc thúc đẩy thói quen rửa tay có thể giúp tỷ lệ nghỉ học giảm tới 61% tại các quốc gia thu nhập thấp. Giáo dục giới tính - tình dục toàn diện cũng góp phần cải thiện sức khỏe sinh sản, giảm nguy cơ lây nhiễm HIV và mang thai ngoài ý muốn, qua đó hạn chế một trong những nguyên nhân khiến nữ sinh phải bỏ học.
Ở quy mô toàn cầu, 9/10 quốc gia đã có chính sách hoặc chương trình về sức khỏe và dinh dưỡng học đường; 7/10 quốc gia thu nhập thấp và trung bình triển khai chương trình sức khỏe học đường dành cho thanh thiếu niên. Hơn 100 quốc gia có chương trình tiêm chủng tại trường học và khoảng 388 triệu học sinh được nhận bữa ăn học đường. Phần lớn các quốc gia cũng đưa giáo dục sức khỏe toàn diện vào chương trình giảng dạy, trong đó hơn 4/5 quốc gia lồng ghép giáo dục giới tính - tình dục.
Tuy nhiên, mức độ tiếp cận vẫn còn chênh lệch lớn. Chỉ 51% quốc gia trên thế giới có chương trình nâng cao và phòng ngừa sức khỏe tâm thần trong trường học. Ở bậc tiểu học, bữa ăn học đường tiếp cận trung bình 78% trẻ em tại các nước thu nhập cao nhưng chỉ khoảng 20% trẻ em tại các nước thu nhập thấp. Tương tự, tỷ lệ các quốc gia có chương trình tiêm chủng học đường cũng cao hơn đáng kể ở nhóm thu nhập cao.
Một bài học quan trọng từ các quốc gia đi trước là sức khỏe và dinh dưỡng học đường phải được coi là một ưu tiên giáo dục. Sức khỏe toàn diện là điều kiện để học sinh đi học chuyên cần, tham gia tích cực, đạt kết quả học tập tốt và hoàn thành chương trình. Ngành giáo dục cần giữ vai trò chủ trì trong việc tích hợp các nội dung sức khỏe vào trường học, trong khi ngành y tế hỗ trợ về tiêu chuẩn kỹ thuật, dịch vụ và quy trình chuyển tuyến.
Sức khỏe và dinh dưỡng học đường phải được coi là một ưu tiên giáo dục.
Đối với Việt Nam, UNESCO đề xuất xây dựng một tầm nhìn quốc gia thống nhất, trong đó xác định y tế học đường là bộ phận không thể tách rời của chất lượng giáo dục, sự hòa nhập, an toàn và sức khỏe toàn diện của người học.
Một cơ chế quản trị liên ngành cũng cần được củng cố với sự tham gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan. Các bên cần phối hợp trong xây dựng chương trình, phát triển đội ngũ giáo viên, nâng cao năng lực lãnh đạo nhà trường, lập kế hoạch, đầu tư cơ sở vật chất, hỗ trợ học sinh và kiểm tra, giám sát.
UNESCO đồng thời khuyến nghị Việt Nam rà soát, hệ thống hóa các chính sách, chương trình, nguồn lực tài chính, năng lực đội ngũ, dịch vụ y tế học đường và hệ thống dữ liệu hiện có để xác định khoảng trống trong triển khai. Trên cơ sở đó, Việt Nam có thể xây dựng bộ tiêu chuẩn "Trường học Nâng cao Sức khỏe" phù hợp với điều kiện trong nước.
Kinh nghiệm phối hợp đa ngành và huy động nguồn lực trong triển khai chương trình sức khỏe học đường
Tại hội thảo, ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, chia sẻ thực tiễn phối hợp đa ngành và huy động nguồn lực tại địa phương. Kinh nghiệm cho thấy vai trò điều phối của chính quyền, phối hợp chuyên môn Giáo dục – Y tế và sự tham gia của gia đình, báo chí, doanh nghiệp, tổ chức xã hội là điều kiện để duy trì chăm sóc sức khỏe học sinh.
Ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh trình bày tham luận tại hội thảo.
Ông Nguyễn Vinh Thanh nêu, kinh nghiệm đầu tiên là xây dựng cơ chế phối hợp rõ vai trò, trách nhiệm. Bắc Ninh xác định UBND tỉnh giữ vai trò điều phối; ngành Giáo dục là đầu mối tổ chức thực hiện; ngành Y tế, Bảo hiểm xã hội, chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, báo chí và gia đình cùng tham gia theo chức năng. Tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều chính sách, quy chế phối hợp, trong đó có Quy chế phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội và Quy chế phối hợp giữa Sở Y tế với Sở Giáo dục và Đào tạo về công tác y tế trường học.
Kinh nghiệm thứ hai là gắn chăm sóc sức khỏe với dinh dưỡng học đường. Bắc Ninh ban hành hướng dẫn thực đơn tiêu chuẩn cho trẻ em, học sinh, yêu cầu các trường xây dựng khẩu phần phù hợp theo độ tuổi, cân đối năng lượng, nhóm chất và vi chất. Ngành Giáo dục phối hợp ngành Y tế tập huấn, hướng dẫn và kiểm tra việc xây dựng thực đơn, chế biến bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm. Chương trình Sữa học đường được triển khai đồng thời, tạo thành chuỗi giải pháp hỗ trợ dinh dưỡng và cải thiện thể trạng học sinh.
Kinh nghiệm thứ ba là đa dạng hóa nguồn lực. Tỉnh hỗ trợ 50% mức đóng bảo hiểm y tế đối với học sinh thuộc diện tự tham gia. Với Chương trình Sữa học đường, ngân sách tỉnh hỗ trợ 50%, doanh nghiệp 25% và phụ huynh 25%; trẻ em thuộc diện chính sách được ngân sách hỗ trợ phần đóng góp của gia đình. Cách làm này vừa giảm gánh nặng cho phụ huynh, vừa tạo cơ chế để doanh nghiệp tham gia chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Kinh nghiệm thứ tư là đầu tư cho con người và truyền thông. Bắc Ninh phối hợp với cơ sở đào tạo tổ chức tập huấn về chăm sóc sức khỏe ban đầu, sơ cấp cứu, phòng chống dịch bệnh, dinh dưỡng và xử trí tình huống cấp cứu. Tỉnh cũng phối hợp với cơ quan báo chí xây dựng chuyên mục "Góc tư vấn học đường", đã phát sóng 18 số về sức khỏe tâm thần; 100% trường phổ thông thành lập tổ tư vấn tâm lý và bố trí phòng hoặc góc tư vấn theo quy định.
Từ thực tiễn trên, ông Nguyễn Vinh Thanh cho rằng để Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 phát triển bền vững, cần tiếp tục huy động nguồn lực xây dựng trường học an toàn, nâng cao sức khỏe; nghiên cứu hỗ trợ bữa ăn bán trú và từng bước hướng tới hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh.
"Điểm cốt lõi trong kinh nghiệm của Bắc Ninh là Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và điều phối, nhà trường là trung tâm thực hiện, gia đình đồng hành, còn doanh nghiệp, tổ chức xã hội và báo chí cùng bổ sung nguồn lực và lan tỏa các hoạt động", ông Nguyễn Vinh Thanh nói.
Tại hội thảo, các đại biểu, nhà khoa học nhấn mạnh 4 yêu cầu để triển khai hiệu quả và bền vững Chương trình Sức khỏe học đường: tăng cường truyền thông khoa học, phù hợp từng nhóm đối tượng; xây dựng cơ chế phối hợp rõ trách nhiệm giữa Giáo dục, Y tế, địa phương, gia đình và báo chí; huy động nguồn lực đúng nhu cầu, công khai, minh bạch và không ảnh hưởng chuyên môn; đồng thời nhân rộng các mô hình điểm về bữa ăn học đường dinh dưỡng hợp lý kết hợp vận động thể lực.
Trong thời gian tới cần hoàn thiện cơ chế phối hợp Giáo dục – Y tế – địa phương; tăng cường giám sát liên ngành; lồng ghép phù hợp các chương trình, đề án; tiếp nhận và sử dụng nguồn lực xã hội. Truyền thông, giáo dục sức khỏe cần có chiều sâu, chuẩn hóa theo độ tuổi, cấp học; đồng thời chú trọng hoạt động thể lực, phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Hội thảo đã góp phần nhận diện nguồn lực, cơ sở vật chất, phương thức truyền thông; làm rõ kinh nghiệm, giải pháp về dinh dưỡng, hoạt động thể lực và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho học sinh.
