Tình trạng này có thể chỉ canxi được phát hiện qua xét nghiệm mà chưa gây triệu chứng, nhưng cũng có trường hợp xuất hiện các biểu hiện rõ rệt như tê bì chân tay, chuột rút, co cứng cơ. Nếu hạ canxi máu nặng, người bệnh có thể gặp cơn tetani, co thắt thanh quản, co giật và những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.
Sau phẫu thuật tuyến giáp, người bệnh cần được theo dõi nồng độ canxi máu và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường để có hướng xử trí phù hợp. Việc bổ sung canxi cần được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng hoặc điều chỉnh liều.
1. Hạ canxi máu sau phẫu thuật tuyến giáp biểu hiện thế nào?
Mức độ biểu hiện của hạ canxi máu phụ thuộc vào nồng độ canxi trong máu cũng như tốc độ khởi phát. Hạ canxi máu cấp thường gây triệu chứng rõ rệt, trong khi trường hợp mạn tính có thể diễn biến âm thầm và chỉ được phát hiện qua xét nghiệm.
Nhận biết cơn hạ canxi máu điển hình
Khi nồng độ canxi giảm, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác tê bì ở đầu chi, quanh miệng hoặc ở lưỡi. Một số trường hợp kèm theo cảm giác lo âu, mệt mỏi, hồi hộp.
Khi tình trạng tiến triển, các nhóm cơ có thể co thắt bất thường. Người bệnh có thể bị chuột rút tự nhiên hoặc xuất hiện co cứng cơ khi có tác động kích thích. Đau bụng kiểu chuột rút, co rút bàn chân, nhìn đôi, đái rắt cũng có thể xuất hiện.
Một số dấu hiệu đặc trưng của hạ canxi máu là dấu hiệu Trousseau và Chvostek. Dấu hiệu Trousseau được đánh giá thông qua tình trạng co cứng bàn tay khi thực hiện nghiệm pháp bơm và duy trì áp lực của băng quấn huyết áp.
Khi cơn tetani xảy ra, các cơ co bóp không tự chủ có thể khiến người bệnh đau đớn và xuất hiện tư thế co cứng đặc trưng ở bàn tay. Cổ tay có thể gập vào cẳng tay, các ngón tay gập vào lòng bàn tay nhưng vẫn duỗi cứng, ngón tay khép vào trong.
Tình trạng co cứng cũng có thể xuất hiện ở hai chi dưới. Háng và đầu gối có thể duỗi cứng, đùi khép lại, bàn chân và các ngón chân duỗi tối đa.
Trong trường hợp hạ canxi máu nặng, người bệnh có thể rơi vào trạng thái lơ mơ, rối loạn ý thức. Hiếm gặp hơn là co thắt cơ thanh quản, gây khó thở, hoặc những biến chứng nghiêm trọng khác.
Sau phẫu thuật tuyến giáp, người bệnh không nên chủ quan với các biểu hiện như tê quanh miệng, tê đầu ngón tay. Ảnh M. H
2. Cần làm gì khi bị hạ canxi máu?
Sau phẫu thuật tuyến giáp, người bệnh không nên chủ quan với các biểu hiện như tê quanh miệng, tê đầu ngón tay, chuột rút hoặc co cứng cơ. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nồng độ canxi trong máu đang giảm.
Việc điều trị và bổ sung canxi cần được bác sĩ đánh giá dựa trên mức độ hạ canxi, triệu chứng lâm sàng và kết quả xét nghiệm. Người bệnh không nên tự ý mua canxi về sử dụng hoặc tự tăng liều, bởi nhu cầu bổ sung khác nhau ở từng trường hợp.
Đặc biệt, khi xuất hiện co cứng cơ nhiều, co giật, khó thở, co thắt thanh quản hoặc rối loạn ý thức, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được cấp cứu và điều trị kịp thời.
3. Chủ động phòng ngừa hạ canxi sau phẫu thuật tuyến giáp
Việc không nhận biết nguy cơ hạ canxi máu và không có kế hoạch theo dõi, bổ sung canxi phù hợp sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp có thể khiến người bệnh đối mặt với những biến chứng nguy hiểm.
Vì vậy, người bệnh cần tái khám và làm xét nghiệm máu định kỳ theo lịch hẹn. Đồng thời, cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Hạ canxi máu sau phẫu thuật tuyến giáp có thể diễn biến từ nhẹ, không có triệu chứng đến những trường hợp cấp tính đe dọa tính mạng. Phát hiện sớm thông qua theo dõi triệu chứng và xét nghiệm, kết hợp điều trị theo chỉ định của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
