Trong khoảng thời gian hơn 5 năm (từ tháng 7/2007 đến tháng 1/2013), Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu (BV Bạch Mai) đã tiến hành xạ phẫu dao gamma quay cho 2.200 bệnh nhân u não và các bệnh lý sọ não. Kết quả cho thấy, hầu hết các trường hợp đều có cải thiện triệu chứng lâm sàng tốt lên rõ rệt.
Nhóm các bác sĩ nghiên cứu đã đánh giá kết quả điều trị u não và bệnh lý sọ não cho tổng số 2.200 bệnh nhân nói trên. Trong số đó, bệnh nhân u não nhỏ tuổi nhỏ nhất mới chỉ 2,5 tuổi và bệnh nhân lớn tuổi nhất ở tuổi 91. Thống kê cho thấy, độ tuổi hay mắc bệnh nhất là 15-60 tuổi, chiếm đến 71,4% với các loại u thường gặp như u màng não (chiếm 16,9%); dị dạng mạch não, u tuyến yên, ung thư di căn não, u máu thể hang, u thần kinh đệm... Các loại u và bệnh lý sọ não khác chiếm tỷ lệ thấp hơn. Đặc biệt, có những ca bệnh mang tổn thương rất nặng, khối u mang kích thước gần 7cm; nhỏ nhất là 0,2cm.
Kết quả nghiên cứu khá khả quan, hầu hết các trường hợp đều có cải thiện triệu chứng lâm sàng tốt lên rõ rệt, ngay ở tháng thứ 1 sau xạ phẫu và cải thiện tốt ở tháng thứ 6 trở đi. 72% hết triệu chứng ở năm thứ 1; 80,8% hết triệu chứng ở năm thứ 2; 83,4% hết triệu chứng ở năm thứ 3; 84,1% hết triệu chứng ở năm thứ 4; 90,5% hết triệu chứng ở năm thứ 5. Càng về sau, tỉ lệ các biến chứng như mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn, đau đầu... ít gặp hơn. Đáng mừng là không có bệnh nhân nào bị tai biến hoặc tử vong trong quá trình tiến hành xạ phẫu bằng phương pháp này.
Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới, hàng năm cứ 10 vạn người thì có từ 3-5 người mắc u não và con số này ngày càng tăng. Trước đây, việc điều trị các bệnh lý nội sọ chủ yếu bằng phẫu thuật mở hộp sọ, tiếp đến là phẫu thuật vi phẫu… Tuy nhiên, thời gian gần đây, với những tiến bộ y học như sự ra đời của máy xạ trị gia tốc, máy xạ phẫu bằng dao gamma, X-knife, Cyber-knife… đã giúp giải quyết những trường hợp khó hoặc không phẫu thuật được, mang lại thời gian và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh.
Tại Việt Nam, Trung tâm YHHN&UB là cơ sở đầu tiên triển khai và ứng dụng thành công kỹ thuật mới nhất của Hoa Kỳ để điều trị có kết quả tốt cho hàng nghìn lượt bệnh nhân u não và các bệnh lý nội sọ khác, bắt đầu từ tháng 7/2007. Theo PGS.TS Mai Trọng Khoa, GĐ Trung tâm YHHN&UB, với quy trình xạ phẫu này, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo trước, trong và sau khi xạ phẫu. Các bác sĩ chỉ cần gây tê tại chỗ 4 điểm đặt khung định vị trên đầu bệnh nhân (trừ trường hợp trẻ nhỏ cần phải có bác sĩ chuyên khoa Gây mê hỗ trợ). Sau đó, bệnh nhân được chụp mô phỏng CT hoặc MRI tùy theo từng loại bệnh. Bác sĩ lập kế hoạch xạ phẫu sẽ xác định chính xác vị trí và phạm vi tổn thương, từ đó có chỉ định liều xạ thích hợp, kích thước khối u kiểm soát được theo thời gian.
Điển hình, bệnh nhân u màng não Đinh T.V (52 tuổi), vào viện vì đau đầu nhiều, nôn, tê yếu nửa người trái, chẩn đoán u màng não nền sọ chèn ép thân não, dây thị giác. Trước điều trị, u màng não nền sọ to gây chèn ép thân não, yếu tê nửa người trái, đau đầu nhiều, không có khả năng điều trị bằng phương pháp khác. Tuy nhiên, sau khi được các bác sĩ xạ phẫu 24 tháng, u tan gần hết, bệnh nhân hết triệu chứng đau đầu, vận động bình thường.
Bệnh nhân Nguyễn Văn N. (37 tuổi), vào viện vì đau đầu, chẩn đoán dị dạng mạch não, khối u to nhưng chỉ 4 năm sau xạ phẫu, khối u tan hết.
Các bác sĩ nhận định, xạ phẫu bằng dao gamma quay để điều trị cho các bệnh nhân u não và bệnh lý sọ não – vốn là những bệnh nguy hiểm đến tính mạng lại khá an toàn, hiệu quả, đặc biệt là đối với bệnh nhân nhỏ tuổi, người có tuổi. Điều này cũng thể hiện tính ưu việt của phương pháp xạ phẫu bằng phương pháp này.
Dương Hải