Ứng dụng mô hình 3D nâng cao độ chính xác trong điều trị
Bệnh nhân T.P.T. (15 tuổi, trú tại TP Huế) nhập viện trong tình trạng chân trái ngắn hơn chân phải, trục chi không thẳng, xương chày vẹo vào trong, dáng đi và tư thế đứng bất thường.
Tình trạng này xuất hiện từ nhỏ và tăng dần theo thời gian, ảnh hưởng đến việc đi lại, chạy nhảy, sinh hoạt cũng như thẩm mỹ. Trước đó, bệnh nhân từng được phẫu thuật cắt xương chỉnh trục theo phương pháp truyền thống khi 7 tuổi nhưng không đạt hiệu quả mong muốn.
Lần này, các bác sĩ Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế lựa chọn phương pháp cắt xương chỉnh trục kết hợp ứng dụng mô hình 3D và hãm sụn tiếp hợp nhằm nâng cao độ chính xác trong điều trị, bảo đảm đưa trục chi về vị trí phù hợp.
Hình thiết kế kỹ thuật chỉnh trục và mô phỏng kết quả sau mổ.
TS.BS Lê Hồng Phúc, Trưởng Đơn vị phẫu thuật tạo hình, thẩm mỹ, Phó Trưởng Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Lồng ngực (Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế) cho biết, từ dữ liệu CT scan, ê-kíp xây dựng mô hình 3D chính xác của chi dưới để đánh giá trực quan mức độ và vị trí biến dạng xương trong cả ba mặt phẳng không gian.
Thông qua mô hình này, các bác sĩ đo đạc các góc lệch trục, phân tích mối liên quan giữa xương chày, xương đùi, khớp gối và toàn bộ trục cơ học của chi dưới. Từ đó có thể mô phỏng trước phương án phẫu thuật, tính toán mức độ chỉnh trục cần thiết cũng như vị trí cắt xương tối ưu nhằm đưa trục chi về gần sinh lý nhất.
Sau thời gian dài theo dõi, bệnh nhân ghi nhận sự cải thiện rõ ràng về trục chi, chức năng vận động và thẩm mỹ. Quá trình điều trị không cần can thiệp nội khớp, giúp người bệnh hồi phục sớm sau phẫu thuật. Hiện bệnh nhân có thể đi lại độc lập, dáng đi cải thiện tốt, biên độ vận động khớp gối được duy trì, không ghi nhận biến chứng thần kinh, mạch máu hay nhiễm trùng.
"Kết quả này cho thấy ứng dụng công nghệ 3D trong kế hoạch điều trị giúp tăng hiệu quả và độ chính xác trong điều chỉnh trục chi, góp phần cải thiện kết quả điều trị bệnh Blount", TS.BS Lê Hồng Phúc cho biết.
Phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn
Bệnh Blount, còn gọi là bệnh vẹo trong xương chày, là một rối loạn tăng trưởng xương ở trẻ em và thanh thiếu niên khiến phần sụn tiếp hợp gần đầu gối phát triển bất thường. Hậu quả là xương chày bị cong vẹo, dẫn đến tình trạng chân vòng kiềng nghiêm trọng và tiến triển nặng dần nếu không được điều trị.
Hình ảnh chân bệnh nhân trước và sau phẫu thuật.
Đây là bệnh lý hiếm gặp, chiếm chưa đến 1% dân số thế giới. Nguyên nhân liên quan đến sự bất thường của sụn tăng trưởng ở phần trên xương chày. Nhiều yếu tố có thể tác động đến quá trình này như quá tải cơ học, lực tác động và yếu tố di truyền. Áp lực quá mức ở mặt trong của xương chày có thể gây thoái hóa sụn xương và ảnh hưởng đến sự phát triển của sụn tiếp hợp.
Trên thực tế, bệnh thường được chia thành hai nhóm chính. Thể bệnh ở trẻ dưới 10 tuổi thường gặp ở những trẻ biết đi sớm hoặc thừa cân. Nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu, một số trường hợp có thể tự cải thiện hoặc được hỗ trợ bằng nẹp chỉnh hình.
Trong khi đó, thể bệnh ở thanh thiếu niên trên 10 tuổi thường tiến triển nặng hơn, gây đau nhức và biến dạng cẳng chân. Hầu hết các trường hợp không tự khỏi và cần được can thiệp bằng các phương pháp phẫu thuật phù hợp.
Theo TS.BS Lê Hồng Phúc, việc phát hiện sớm bệnh Blount có ý nghĩa rất quan trọng. Cần đưa trẻ trên 2 tuổi đi thăm khám khi có tình trạng biến dạng trục chi, tiến triển nặng dần.
Khi biến dạng còn nhẹ, các phương pháp điều trị thường ít xâm lấn, đơn giản hơn và mang lại hiệu quả cao hơn. Đồng thời, việc điều trị sớm giúp giảm ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, tạo điều kiện để trẻ vận động và hòa nhập tốt với môi trường sống.
