Với người khỏe mạnh, thỉnh thoảng bỏ bữa sáng thường không gây hại đáng kể. Tuy nhiên, nếu kéo dài, thói quen này có thể gây ra những thay đổi về chuyển hóa và kiểm soát đường huyết.
1. Cơ thể phải làm việc nhiều hơn để điều chỉnh đường huyết
Khi bỏ bữa sáng, thời gian nhịn ăn qua đêm kéo dài, khiến cơ thể trì hoãn phản ứng insulin đầu tiên trong ngày. Để tránh đường huyết giảm quá thấp, tuyến tụy tiết glucagon, kích thích gan giải phóng glucose dự trữ vào máu.
Theo Tiến sĩ Rekha Kumar, bác sĩ nội tiết tại Trường Y Weill Cornell, đường huyết của người thường xuyên bỏ bữa sáng vẫn có thể nằm trong giới hạn bình thường nhưng cơ thể phải hoạt động nhiều hơn để duy trì sự ổn định.
Ngoài ra, nhịn ăn lâu hơn làm tăng nồng độ acid béo không este hóa (NEFA) trong máu. Theo chuyên gia dinh dưỡng Kelly Candela, tình trạng này kéo dài có thể góp phần gây kháng insulin, khiến tế bào giảm khả năng đáp ứng với insulin.
2. Não bộ có thể thiếu năng lượng

Bỏ bữa sáng có thể ảnh hưởng đến khả năng điều hòa đường huyết, đặc biệt ở những người mắc các bệnh lý chuyển hóa.
Não bộ chủ yếu sử dụng glucose để hoạt động. Khi nhịn ăn quá lâu, một số người có thể gặp tình trạng khó tập trung, suy giảm trí nhớ, dễ cáu gắt hoặc đau đầu.
Theo Tiến sĩ Gillian Goddard, chuyên gia nội tiết tại Trường Y NYU Grossman, cơ thể có thể bắt đầu sản sinh ketone để sử dụng chất béo thay thế glucose làm nguồn năng lượng. Tuy nhiên, quá trình này cũng có thể khiến một số người cảm thấy mệt mỏi, uể oải.
3. Đường huyết có thể tăng cao sau bữa ăn
Một số nghiên cứu cho thấy bỏ bữa sáng có thể khiến đường huyết tăng cao hơn sau bữa trưa.
Chuyên gia Kelly Candela cho biết, sau một thời gian dài nhịn ăn, cơ thể có thể gặp khó khăn hơn trong việc điều hòa glucose khi tiếp nhận thức ăn. Vì vậy, mức đường huyết sau bữa trưa có thể cao hơn so với những người đã ăn sáng.
4. Có thể ăn nhiều hơn và tăng cân
Một số nghiên cứu cho thấy người bỏ bữa sáng thường cảm thấy đói hơn trong ngày. Điều này có thể khiến họ ăn nhiều hơn, tăng lượng calo tiêu thụ và góp phần gây tăng cân theo thời gian.
Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu vẫn chưa thống nhất và không phải ai bỏ bữa sáng cũng ăn bù vào những bữa sau.
Theo Tiến sĩ Rekha Kumar, bữa ăn đầu tiên sau thời gian nhịn ăn dài có thể kích thích đường huyết tăng mạnh hơn và cơ thể tiết nhiều insulin hơn, từ đó ảnh hưởng đến cảm giác đói và thèm ăn.
5. Làm xáo trộn nhịp sinh học
Nhịp sinh học không chỉ điều chỉnh giấc ngủ mà còn ảnh hưởng đến đường huyết và quá trình trao đổi chất. Cơ thể thường nhạy cảm với insulin hơn vào buổi sáng, nhờ đó xử lý glucose hiệu quả hơn so với cuối ngày.
Bỏ bữa sáng có thể làm thay đổi nhịp ăn uống tự nhiên này. Kelly Candela cho rằng bữa sáng (bữa ăn đầu tiên trong ngày) là "công cụ" hữu ích giúp ổn định đường huyết và sức khỏe chuyển hóa. Ngay cả khi áp dụng nhịn ăn gián đoạn, việc sắp xếp thời gian ăn phù hợp với nhịp sinh học có thể giúp giảm áp lực lên hệ chuyển hóa.
Những ai cần chú ý khi bỏ bữa sáng?
Người mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường type 2 có thể gặp biến động đường huyết rõ rệt hơn khi bỏ bữa sáng. Tình trạng tăng đường huyết sau ăn vào cuối ngày có thể góp phần làm tăng đường huyết trung bình theo thời gian.
Chuyên gia Kelly Candela khuyến nghị những người có rối loạn chuyển hóa nên duy trì bữa sáng vào thời điểm tương đối cố định mỗi ngày. Bữa ăn này có thể hỗ trợ phản ứng insulin và hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau ăn.
Thay đổi nội tiết tố cũng là yếu tố cần lưu ý. Theo Tiến sĩ Kumar, phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh hoặc mắc PCOS có thể nhạy cảm hơn với những biến động đường huyết do estrogen ảnh hưởng đến độ nhạy insulin.
Dấu hiệu cho thấy bạn không nên bỏ bữa sáng
Nếu thường xuyên cảm thấy đầu óc thiếu tỉnh táo, mệt mỏi, đói cồn cào hoặc kiệt sức vào buổi chiều, việc bỏ bữa sáng có thể không phù hợp. Những người tập thể dục cường độ cao vào buổi sáng hoặc mắc bệnh chuyển hóa cũng nên cân nhắc duy trì bữa ăn này.
Để no lâu và hỗ trợ ổn định đường huyết, chuyên gia khuyến nghị bữa sáng nên kết hợp:
- Protein: Giúp tăng cảm giác no và hỗ trợ điều hòa đường huyết.
- Chất xơ hòa tan: Có trong yến mạch, hạt chia, đậu, các loại hạt, táo và lê, giúp cải thiện độ nhạy insulin.
- Tinh bột có chỉ số đường huyết thấp đến trung bình: Các loại đậu, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt với khẩu phần phù hợp.
Việc bỏ bữa sáng không gây ảnh hưởng giống nhau ở tất cả mọi người. Tuy nhiên, duy trì thời gian ăn uống đều đặn và lựa chọn thực phẩm cân bằng có thể giúp hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đặc biệt ở những người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
