Đi bộ là một phần thiết yếu trong các hoạt động cũng như thói quen hàng ngày của nhiều người và là yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần tối ưu. Khi không đi bộ thường xuyên có thể ảnh hưởng đến chức năng cơ bắp, khả năng di chuyển, khả năng giữ thăng bằng, sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, tâm trạng, và thậm chí cả khả năng tự chủ trong sinh hoạt khi bạn lớn tuổi.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa việc bỏ lỡ vài buổi đi bộ sẽ ngay lập tức gây hại cho sức khỏe mà vấn đề đáng lo ngại là những gì xảy ra khi thói quen đi bộ bị thay thế bằng việc ngồi nhiều hoặc các hành vi ít vận động khác.
Dưới đây là những tác động có thể xảy ra khi việc đi bộ và vận động nói chung dần biến mất khỏi thói quen hàng ngày:
1. Sức khỏe tim mạch có thể suy giảm
Bất kỳ hình thức tập luyện nào, bao gồm cả đi bộ thường xuyên, đều đòi hỏi tim và phổi phải hoạt động tích cực hơn để bơm máu giàu oxy đi khắp cơ thể. Khi cơ thể ít vận động, hệ tim mạch sẽ hoạt động kém hiệu quả hơn, dẫn đến sự suy giảm chức năng của hệ thống này.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc thiếu hoạt động thể chất có liên quan đến nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ và những người không vận động thể chất đầy đủ có nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 20-30% so với những người thường xuyên vận động. Do đó, việc duy trì hoạt động thể chất đều đặn, chẳng hạn như đi bộ, là yếu tố then chốt để có một lối sống lành mạnh và hệ tim mạch khỏe mạnh.
Không vận động cơ thể thường xuyên, như đi bộ có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Ảnh AI
2. Không đi bộ thường xuyên khiến cơ bắp suy yếu
Nếu thiếu hoạt động thể chất thường xuyên, cơ bắp không phải làm việc nhiều, dẫn đến tình trạng yếu cơ và mất khối lượng cơ theo thời gian. Đi bộ và các hình thức tập luyện khác giúp duy trì sức mạnh cho nhiều nhóm cơ, bao gồm cơ mông, cơ đùi sau, cơ đùi trước và cơ bắp chân.
Viện Lão khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIA) tại Mỹ lưu ý rằng, hoạt động thể chất, như đi bộ, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng vận động và sự tự chủ trong sinh hoạt. Cơ bắp yếu đi có thể khiến các công việc và cử động hàng ngày trở nên khó khăn hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ chấn thương.
3. Khả năng giữ thăng bằng kém
Đi bộ không chỉ tác động tích cực đến cơ bắp và hệ tim mạch mà còn giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng, sự phối hợp cơ thể và khả năng chuyển trọng tâm. Khi ngừng vận động thường xuyên, con người có thể mất đi một phần năng lực thể chất giúp các cử động diễn ra một cách tự nhiên và linh hoạt.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, việc duy trì hoạt động thể chất thường xuyên giúp người trưởng thành duy trì sức khỏe chức năng tốt hơn và giảm nguy cơ té ngã do mất thăng bằng. Mặc dù chỉ riêng việc đi bộ không thể đáp ứng mọi nhu cầu để duy trì khả năng giữ thăng bằng và phối hợp vận động, nhưng đi bộ thường xuyên vẫn là một phần quan trọng giúp cơ thể duy trì thói quen vận động.
4. Sức khỏe chuyển hóa bị suy giảm
Ít vận động đồng nghĩa với việc cơ thể có ít cơ hội tiêu hao năng lượng thông qua hoạt động cơ bắp. Khi đó, đường có xu hướng đọng lại trong máu thay vì được chuyển đến các cơ bắp đang hoạt động để sử dụng ngay hoặc dự trữ cho sau này.
Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao do thiếu hoạt động thể chất, nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2 và các vấn đề chuyển hóa khác sẽ gia tăng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác định việc thiếu hoạt động thể chất là một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh đối với bệnh đái tháo đường type 2, đồng thời lưu ý rằng hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp kiểm soát nhiều bệnh mạn tính.
5. Các khớp trở nên cứng hơn
Hoạt động thể chất thường xuyên giúp duy trì chức năng tối ưu của cả cơ bắp và khớp xương. Nếu thiếu vận động đều đặn, các khớp có thể bị cứng, làm hạn chế phạm vi chuyển động của cơ thể.
Ngay cả khi gặp các vấn đề về khớp như viêm khớp, việc duy trì hoạt động thể chất (chẳng hạn như đi bộ) vẫn mang lại lợi ích. Viện Lão khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIA) ghi nhận rằng người cao tuổi bị viêm khớp nếu duy trì lối sống năng động có thể giảm bớt cảm giác đau đớn, đồng thời cải thiện chức năng thể chất và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, đi bộ là hình thức vận động ít gây tác động mạnh và an toàn cho các khớp.
6. Thay đổi tâm trạng
Hoạt động thể chất có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe tinh thần. Theo WHO, hoạt động thể chất thường xuyên có thể làm giảm các triệu chứng trầm cảm, lo âu và cải thiện sức khỏe tổng thể. Tương tự, NIA cũng khẳng định hoạt động thể chất mang lại lợi ích cho sức khỏe cảm xúc, giúp cải thiện tình trạng trầm cảm, lo âu, giấc ngủ và trạng thái cảm xúc chung.
Điều này có nghĩa là khi thói quen vận động thường xuyên (như đi bộ) bị mất đi, một người có thể không còn nhận được những lợi ích về tinh thần mà họ từng có được nhờ lối sống năng động trước đó.
Đối với trường hợp có các cơn đau nhức gây cản trở việc đi lại hoặc vận động, hoặc khi cần được hướng dẫn để bắt đầu và thiết kế một chương trình tập luyện phù hợp với bản thân thì cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu.
