Sau một thời gian lâm bệnh, Nhà giáo Nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối - nguyên Hiệu trưởng Đại học Y Dược TPHCM, Giám đốc đầu tiên của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - đã từ trần lúc 2 giờ 3 phút ngày 29/6, hưởng thọ 92 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn đối với ngành y tế và giáo dục, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng nhiều thế hệ học trò, đồng nghiệp và người bệnh.
Một đời theo đuổi triết lý 'vì người bệnh'
Nhắc về người thầy của mình, PGS.TS.BS Ngô Quốc Đạt - Hiệu trưởng Đại học Y Dược TPHCM vẫn nhớ như in lời dạy mà GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối thường nhắc trong các buổi giao ban: "Học kỹ thuật mổ có thể rất nhanh, ba đến khoảng 5 năm là học được. Nhưng học để không mổ, để biết dừng lại, thì phải học cả đời".
Nhà giáo Nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối - nguyên Hiệu trưởng Đại học Y Dược TPHCM, Giám đốc đầu tiên của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Ảnh: BVCC.
Theo PGS Ngô Quốc Đạt, đó không chỉ là bài học về chuyên môn mà còn là triết lý y học nhân văn mà GS Nguyễn Đình Hối theo đuổi suốt cuộc đời. Cả đời thầy luôn trăn trở làm sao để bệnh nhân bớt đau nhất. Có những trường hợp, thầy quyết định không phẫu thuật vì điều đó tốt hơn cho người bệnh. Trong mắt các thế hệ học trò, GS Nguyễn Đình Hối là một Hiệu trưởng mẫu mực, đức độ, "người cha" của nhiều thế hệ cán bộ Đại học Y Dược TPHCM.
Đối với BS.CKII Lê Hoàng Kầm - nguyên Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, ký ức về GS Nguyễn Đình Hối luôn đẹp đẽ. "Thầy là người mổ tốt nhất, phẫu trường sạch nhất mà tôi từng được chứng kiến", BS.CKII Lê Hoàng Kầm tự hào nói.
Theo BS.CKII Lê Hoàng Kầm, GS Nguyễn Đình Hối trực tiếp giảng dạy ngoại khoa, đào tạo cấp cứu chấn thương cho nhiều lớp bác sĩ trước khi họ lên đường vào chiến trường miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, thầy tiếp tục mở các lớp đào tạo chuyên khoa ngoại đầu tiên tại Đồng Tháp và nhiều tỉnh miền Tây như Cần Thơ, An Giang, Mỹ Tho, Bến Tre…
Nhà giáo Nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đào tạo, khám chữa bệnh và phát triển nền y học Việt Nam. Ảnh: BVCC.
Điều khiến BS Lê Hoàng Kầm khâm phục GS Nguyễn Đình Hối không chỉ là tài năng chuyên môn mà còn là tinh thần tận tụy của người thầy trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn. Đó là những ngày, GS Nguyễn Đình Hối cùng các giảng viên Đại học Y Dược TPHCM nhiều lần xuống Đồng Tháp giảng dạy trong điều kiện thiếu thốn. "Ăn không đủ no, nhường nhau từng phần cơm, nhưng chưa bao giờ thầy than phiền", BS.CKII Lê Hoàng Kầm kể.
Sau hơn nửa thế kỷ, điều đọng lại sâu sắc nhất trong lòng người học trò không phải là những ca mổ nổi tiếng hay những bài giảng chuyên môn, mà chính là nhân cách của người thầy. "Điều đầu tiên tôi nghĩ đến khi nhắc về thầy là đạo đức", BS Lê Hoàng Kầm chia sẻ.
Bác sĩ Kầm nhớ có lần, khi ông còn làm công tác quản lý với tính cách khá nóng nảy, thường lớn tiếng trong xử lý công việc, GS Nguyễn Đình Hối đã nhẹ nhàng nhắc nhở: "Làm quản lý phải biết mềm mỏng đúng lúc, cứng rắn đúng chỗ, lấy nhu làm cương". Lời dạy ấy trở thành kim chỉ nam theo ông suốt chặng đường công tác của ông Kầm.
Không chỉ dạy học trò trên giảng đường hay trong phòng mổ, GS Nguyễn Đình Hối còn kiên nhẫn uốn nắn từ những điều rất nhỏ trong cuộc sống. Trong những bữa cơm trưa, thầy hướng dẫn học trò cách cầm muỗng, cầm nĩa, cách ứng xử, tác phong của một người thầy thuốc. Với BS Lê Hoàng Kầm, đó đều là những bài học về nhân cách, về y đức mà ông mang theo suốt cuộc đời làm nghề.
Một sự giúp đỡ thay đổi cả một gia đình
Có một kỷ niệm mà đến nay mỗi lần nhắc lại, BS.CKII Lê Hoàng Kầm vẫn không giấu được sự xúc động. Những năm công tác tại Đồng Tháp, cuộc sống gia đình ông vô cùng khó khăn, khi ấy, điện chỉ có đến 21 giờ mỗi ngày nên các con ông phải mang sách vào nghĩa trang liệt sĩ học bài vì nơi đó có điện suốt đêm.
Trong một lần xuống Đồng Tháp giảng dạy, GS Nguyễn Đình Hối ghé thăm nhà học trò. Chứng kiến hoàn cảnh ấy, ông lặng người rồi hỏi: "Sao không cho các cháu lên thành phố học?". Khi biết gia đình không đủ điều kiện, chính người thầy đã chủ động gợi ý, giới thiệu nơi hỗ trợ để các con của BS Lê Hoàng Kầm có cơ hội lên TPHCM học tập.
GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối được nhiều thế hệ học trò kính trọng không chỉ bởi tài năng chuyên môn mà còn bởi y đức và nhân cách mẫu mực. Ảnh: BVCC.
Sự quan tâm ấy đã làm thay đổi cuộc đời của cả một gia đình. "Nhờ thầy mở đường mà các con tôi đều trưởng thành, trở thành bác sĩ, dược sĩ. Con gái tôi công tác tại Bệnh viện Bình Dân, con rể làm ở Bệnh viện Chợ Rẫy, các cháu cũng tiếp tục theo học ngành y. Gia đình tôi có được truyền thống ngành y như hôm nay là nhờ sự định hướng và giúp đỡ của thầy", BS Lê Hoàng Kầm xúc động chia sẻ.
Với BS.CKII Lê Hoàng Kầm, đó không chỉ là sự giúp đỡ của một người thầy dành cho học trò mà còn là một ân tình lớn lao mà cả gia đình sẽ luôn khắc ghi và biết ơn suốt cuộc đời.
'Thầy mất đi như mất một biểu tượng'
Với PGS.TS.BS Huỳnh Nghĩa - Phó Hiệu trưởng, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Đại học Y Dược TPHCM, GS Nguyễn Đình Hối là người thầy đã truyền cảm hứng làm nghề từ những năm tháng còn ngồi trên giảng đường.
Trong ký ức của ông, dấu ấn lớn nhất mà thầy Nguyễn Đình Hối để lại không chỉ nằm ở những bài giảng ngoại khoa chuẩn mực mà còn ở tầm nhìn chiến lược đối với sự phát triển của nền y học đại học Việt Nam.
Theo PGS Huỳnh Nghĩa, GS Nguyễn Đình Hối là một trong những người đầu tiên kiên trì theo đuổi ý tưởng xây dựng mô hình viện - trường, với quan điểm Đại học Y Dược phải có một bệnh viện của chính mình để đào tạo gắn với thực hành. Từ phòng khám ban đầu, mô hình ấy từng bước phát triển thành Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - một trong những bệnh viện hàng đầu cả nước hiện nay. Không chỉ vậy, thầy còn sớm nhìn thấy vai trò của điều dưỡng, các chuyên ngành liên kết và luôn mạnh dạn trao cơ hội, đặt niềm tin vào thế hệ cán bộ trẻ.
Di sản lớn nhất GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối để lại là những thế hệ thầy thuốc vừa giỏi chuyên môn, vừa giàu y đức. Ảnh: BVCC.
"Còn nhớ ngày xưa tôi được mời về Bệnh viện Truyền máu Huyết học công tác nhưng thầy đã giữ tôi lại với hy vọng xây dựng nền tảng truyền máu - huyết học cho nhà trường. Đó là sự tin tưởng mà tôi luôn mang theo trong suốt quá trình công tác", PGS Huỳnh Nghĩa chia sẻ.
PGS Huỳnh Nghĩa cho rằng, GS Nguyễn Đình Hối là một người sống hết mình và rất tử tế với nghề, một nhà giáo có tầm nhìn xa và một nhà lãnh đạo có khả năng quy tụ con người, tạo nên sức mạnh tập thể để cùng xây dựng và phát triển.
"Khoảng một tháng trước, tôi là một trong những bác sĩ tham gia hội chẩn điều trị cho thầy. Dù đã phần nào chuẩn bị tâm lý khi nhận thấy hy vọng không còn nhiều, nhưng sự ra đi của người thầy vẫn để lại nỗi mất mát lớn.
Tôi vẫn có cảm giác như mất đi một biểu tượng, mất đi một người mà mình luôn kính trọng và xem như một giá trị rất thiêng liêng trong cuộc đời làm nghề", PGS Huỳnh Nghĩa xúc động nói.
Đối với những người học trò của GS Nguyễn Đình Hối, người thầy ấy chưa bao giờ thật sự rời xa. Những lời dạy về y đức, về sự tử tế với người bệnh, tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng xây dựng nền y học nước nhà vẫn đang được tiếp nối trong từng bài giảng, từng ca bệnh và trong cách ứng xử của nhiều thế hệ thầy thuốc. Đó cũng là di sản bền vững nhất mà Nhà giáo Nhân dân, GS.TS.BS Nguyễn Đình Hối để lại sau một cuộc đời trọn vẹn cống hiến cho y học và giáo dục.
