Thầy thuốc cũng như những người làm mọi công việc khác trong xã hội đều có những buồn vui trong nghề nghiệp, thậm chí gặp oan khuất. Nỗi oan nghề nghiệp trong ngành y lại không chỉ là những hiểu lầm mà nhiều khi do... thầy thuốc quá nhiệt tình và nêu cao y đức! Không có những điểm tựa để thầy thuốc yên tâm làm việc tốt thì còn ai dám làm người tốt và thiệt thòi nhất chính là cộng đồng. Ngày xuân thư thả, nhìn lại một vài trong hàng ngàn “điểm tựa” ấy mà SK&ĐS đã vào cuộc trong nhiều năm qua cùng nỗi vất vả âm thầm trong hành trình đi tìm sự công bằng của một tờ báo.
Sự thật nằm ở đâu?
Năm 2006, báo SK&ĐS nhận được tập đơn dày cộp của nhiều người có tên và không có tên tố cáo Giám đốc BV đa khoa tỉnh Hòa Bình Trương Quý Dương ngày còn là Giám đốc Trung tâm y tế huyện Kim Bôi có những sai phạm nghiêm trọng mà vẫn được cất nhắc. Với những thông tin trong đơn, “tội” của BS. Dương đáng phải cho ra khỏi ngành là may lắm và đã có vài tờ báo bạn lên tiếng chống tham nhũng. Tổng biên tập báo SK&ĐS đọc kỹ từng lá đơn, từng bài báo cũng giận lắm cái ông BS “vi phạm nghiêm trọng vẫn được lên chức” mà mình chưa biết mặt! Vốn là nhà thơ, tưởng ông cũng chống tham nhũng theo cảm xúc, nào ngờ chất báo chí trong ông kéo ông lại với con mắt nhìn khách quan.
Báo chí là vậy, “một lời nói, một đọi máu”, mỗi bài báo tung ra là cả buồn vui không chỉ liên quan tới số phận một con người mà quan trọng hơn là niềm tin của cộng đồng với sự thật. Những câu hỏi bật ra trong đầu Tổng biên tập: Sao chuyện từ 10 năm trước (1996) giờ mới được phát hiện và tố cáo? Cả bộ máy tổ chức của tỉnh Hòa Bình cũng quan liêu hoặc ngang nhiên chà đạp lên sự thật vậy sao? Sao “sai phạm” bị bỏ quên 10 năm bỗng trở thành ngòi nổ để tiếp tục có những sai phạm hôm nay của ông Giám đốc (GĐ) BV đa khoa tỉnh còn có lý do gì?
Thế là các mũi PV được chia ra đi tới các nơi liên quan, gặp những người liên quan để tìm hiểu, xác minh. Những thông tin đưa về “đại bản doanh” được so sánh, đối chứng cứ lộ ra theo chiều hướng ngược lại! Hóa ra ông bác sĩ GĐ bị oan!
Cuộc sống có không ít những thủ trưởng tham nhũng nhưng cũng có rất, rất nhiều thủ trưởng có trách nhiệm và nhiều khi thái độ thẳng thắn, những cải cách hợp lý dễ bị “va” với những mưu tính quyền lợi ích kỷ của vài cá nhân. Chuyện “sai phạm vẫn lên chức” được làm rõ đầu tiên khi ông Dương là GĐ TTYT huyện lên làm GĐ Trung tâm Bảo vệ BMTE-KHHGĐ là chuyển ngang theo chính sách luân chuyển cán bộ. Từ đây, ông mới lên làm GĐ BV đa khoa tỉnh.
Những “sai phạm” tiếp tục được xác minh. Có sai phạm không thuộc về ông vì ông không liên quan vẫn được gắn vào ông được làm rõ như lớp khói hỏa mù tan trong nắng. Những sai phạm như tuyển dụng cán bộ, mua sắm tài sản đã bị xuyên tạc, không có thực tế theo kiểu tình ngay cố ép vào lý gian... Tất cả được phản ánh trung thực liên tiếp trên nhiều kỳ của báo SK&ĐS, được bạn đọc hoan nghênh, đặc biệt là nhân viên y tế tỉnh Hòa Bình - những người nắm rõ sự thật nhất nhưng không có điều kiện lên tiếng.
Chuyện Giám đốc BS. Trương Quý Dương được minh oan không chỉ trả lại sự công bằng cho một con người mà các cơ quan hữu quan của tỉnh Hòa Bình cũng được “minh oan” trong việc đánh giá, sắp xếp cán bộ, trả lại niềm tin của quần chúng với lãnh đạo tỉnh, ngành y tế.
Vụ kiện kéo dài đã chấm dứt từ 5 năm trước nhưng đến hôm nay anh em PV vẫn cứ trăn trở một nỗi buồn: Sao cuộc sống vẫn có những vụ kiện dạng này nhỉ? Và tỉnh Hòa Bình suýt mất vị GĐ, Bí thư Đảng ủy Bệnh viện đa khoa tỉnh đã đưa đơn vị vốn yếu kém, mất ổn định thành “Bệnh viện xuất sắc toàn diện” liên tục cả nhiều năm nay với những cống hiến được ghi nhận bằng thực tế.
Còn nước còn tát
Xa hơn, 11 năm trước, ở BV huyện Sa Pa (Lào Cai) có BS. Hoàng Đình Trung cũng suýt vào tù chỉ vì thái độ “còn nước còn tát” trước bệnh nhân. Ấy là có sản phụ H., hai lần đẻ trước không sao nhưng lần thứ ba thì thai chết lưu và sản phụ tử vong. “Tội” của BS. Trung là họp giao ban chuyên môn đã quyết định chuyển BN lên BV tỉnh nhưng sau 2 tiếng, xe cấp cứu đã chờ trước buồng bệnh nhưng BS quyết giữ lại vì tình trạng BN có thể cứu được còn chuyển viện chắc chắn bị tử vong trên đường núi gập ghềnh chỉ sau vài km. Nhưng “cố tát” không được nên BS bị khởi tố vì đó là nguyên nhân gây tử vong.
BS. Hoàng Đình Trung chỉ gửi đơn kêu cứu tới báo SK&ĐS một cách “hú họa” nhưng PV báo SK&ĐS đã kịp thời có ở bên BS và BV Sa Pa trong lúc khó khăn. Những chuyến đi liên tục của phóng viên từ BV huyện sang bên công an, Viện kiểm sát huyện rồi tới Phòng Kỹ thuật hình sự tỉnh, rồi vòng về Hà Nội tìm các chuyên gia Sản hàng đầu trong nước cùng tập hồ sơ đã chỉ ra nguyên nhân tử vong là dây rau ngắn nên thai chết lưu, sản phụ trào ngược nước ối nên tử vong.
Không chỉ đăng trên 2 kỳ báo, PV SK&ĐS còn “thuyết trình” chuyện chuyên môn về cơ địa, về những bất ngờ bất khả kháng trong y học trước các cơ quan bảo vệ pháp luật huyện Sa Pa và cuối cùng vụ án được đình chỉ điều tra, BS. Trung được miễn tố. Điều thú vị là không chỉ BS. Trung được minh oan khi quyết tâm “còn nước còn tát” mà vị Viện trưởng VKSND huyện còn nắm lấy tay PV mà rằng: “Cảm ơn báo SK&ĐS và các chuyên gia y tế! Luật không thể chỉ dựa vào lý khô cứng mà phải đi tới tận cùng bản chất sự thật với những điều không dễ nhận ra. Một thầy thuốc bị tước bỏ công việc của họ đã là đau nhưng đau hơn là người dân Sa Pa chúng tôi mất đi một BS tận tình, có trách nhiệm”.
11 năm rồi, chuyện “suýt tù” của một BS không xảy ra nhưng niềm vui còn đọng lại là khi sự thật được tôn trọng thì không sự thật nào có thể bị che lấp và không một người tốt nào có thể bị hàm oan! Anh bác sĩ trẻ “còn nước còn tát” ngày ấy giờ đã là ông Trưởng khoa Nội nhi đầy năng lực và nhiệt tình được dân tin yêu, sáng lên trong mù sương Sa Pa.
Tưởng đúng hóa sai
Những chuyện tưởng sai hóa đúng trên qua điều tra và nhiệt tình của phóng viên báo SK&ĐS đã làm rõ những phẩm chất tốt đẹp của thầy thuốc nhưng cuộc sống còn cả những chuyện tưởng đúng nhưng đằng sau nó là việc lợi dụng những chủ trương tốt đẹp, đúng đắn của Nhà nước để phù phép mưu lợi cá nhân cũng được báo SK&ĐS lật tẩy.
Tháng 9/2001, Công ty Trang thiết bị kỹ thuật y tế (MTS) TP.HCM trực thuộc Sở Y tế thành phố có quyết định cổ phần hóa tưởng là đúng với chủ trương của Nhà nước nhưng đã lập kỷ lục Guinness về thời gian… kéo dài. Thật ra thì mọi vấn đề liên quan đã được thực hiện và chỉ còn đăng ký kinh doanh thì công ty cổ phần này sẽ chính thức đi vào hoạt động.
Thế nhưng qua tố cáo của bạn đọc, báo SK&ĐS đã tìm hiểu và phát hiện ẩn bên trong quá trình cổ phần hóa tưởng chừng như đúng pháp luật này chứa đựng những điều bất thường và xem chừng có dấu hiệu của tham nhũng, có dấu hiệu cho thấy sự thất thoát tài sản công về tay tư nhân. Chính vì thế mà công ty chưa thể đi vào hoạt động được do cuộc đấu tranh giữa những người bảo vệ tài sản Nhà nước và nhóm người có ý đồ tư nhân hóa nhanh Công ty MTS vẫn còn tiếp diễn. Và thế là tháng 3/2007, nhóm PV điều tra của báo vào cuộc.
Thì ra mục tiêu cổ phần hóa bị lệch khi 72 cán bộ ở công ty này thì có 9 cán bộ được chia đến 66% số cổ phiếu trong khi số đông còn lại chỉ nắm gần 34%. Riêng Giám đốc Nguyễn Hoàng Phúc được mua 2.373 cổ phiếu, Phó Giám đốc Nguyễn Thị Phụng mua 2.360! Qua tỷ lệ được mua cổ phiếu có thể thấy mục tiêu cổ phần hóa của Nhà nước muốn góp phần cải thiện cuộc sống của người lao động, muốn người lao động tham gia nhiều vào hoạt động của công ty đã không được thực hiện.
Với trách nhiệm trước người lao động và tài sản Nhà nước, nhóm PV tiếp tục phát hiện những dấu hiệu tham nhũng tại đây. Đơn cử mặt tiền số 252 – 254 đường Cống Quỳnh, quận 1 trung tâm TP.HCM, nhưng với 1.398m2 đất chỉ được định giá 1,4 tỷ đồng (giá thuê đất 26.600đ/m2) thì đó là một siêu lợi nhuận cho Công ty MTS về sau mà cụ thể là những lãnh đạo đang có quyền mua thật nhiều cổ phiếu. Từ những bài báo trên SK&ĐS đã báo động việc tài sản Nhà nước đang bị mất đi qua việc tư nhân hóa với cái giá cực kỳ rẻ mạt.
Trách nhiệm công dân của các nhà báo đã khiến Thanh tra TP.HCM vào cuộc và có kết luận những phản ánh của báo SK&ĐS là hoàn toàn chính xác. Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đã yêu cầu Sở Y tế họp kiểm điểm, xử lý các cán bộ vi phạm và rút lại các cổ phiếu đã mua vượt quy định. Niềm tin của người lao động và tài sản Nhà nước được bảo vệ theo đúng giá trị của nó phải chăng có được bắt đầu từ điểm tựa này.
Làm phúc phải tội
Gần đây nhất, trong năm Tân Mão vừa rồi có vụ “tham ô” được xét xử qua 2 cấp sơ thẩm và phúc thẩm ở Bình Thuận cũng là một vụ án “kỳ” và “lạ”. Kỳ lạ tới mức những người vốn ghét thậm tệ chuyện xà xẻo, nhất là xà xẻo tiền tài trợ người nghèo cũng thấy không yên ổn. Nhóm PV điều tra của báo SK&ĐS vào cuộc càng thấy nhiều điều kỳ và lạ hơn trong vụ án hy hữu này. Kỳ ở chỗ bị cáo là BS. Đặng Thị Linh ngày còn trên cương vị Giám đốc Trung tâm Mắt của một tỉnh nghèo đã vận động xin các nhà hảo tâm được 2,6 tỷ đồng để mua trang thiết bị và trong 2 năm đã khám được 30.000 người bệnh và mổ, mang lại ánh sáng cho 3.000 người nghèo trong tỉnh. Kỳ cục đến khó tin là con người lao tâm khổ tứ, bươn chải tìm kiếm tài trợ 2,6 tỷ đồng vì tấm lòng với bệnh nhân nghèo ấy lại “tham ô” tiền mình xin suốt trong mấy năm với số tiền hơn một chục triệu đồng (chính xác là 11.390.000đ)! Bác sĩ bị khởi tố và tất nhiên mất chức để người khác về thay.
Từ chuyện “kỳ” mới sinh ra những chuyện “lạ” của vụ án là vụ án được khởi tố từ một lá thư nặc danh. Và rồi những chuyện lạ tiếp tục xảy ra như nhà tài trợ bị tịch thu tiền của chính mình tại nhà riêng như tang vật vụ án, những phiên xét xử vi phạm luật tố tụng hoặc án bỏ túi như trước khi xử, 3 ngành công an, kiểm sát, tòa án sở tại đã có thống nhất trước tội trạng và khung hình phạt hoặc trong quá trình xét xử sơ thẩm và phúc thẩm bộc lộ nhiều biểu hiện “can thiệp từ xa” tới tiến trình vụ án mà SK&ĐS đã kiên trì theo dõi, đưa tin...
Quả là chuyện buồn, xin khỏi nói thêm những tình tiết SK&ĐS đã nêu. Tuy nhiên, trong ngày xuân Nhâm Thìn này, vụ án kỳ và lạ trên có những tín hiệu tốt khi vụ án không chỉ loanh quanh trong tỉnh Bình Thuận. Nguyên Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng Lê Khả Phiêu đọc báo SK&ĐS, biết vụ án “tham ô” tại Trung tâm Mắt tỉnh Bình Thuận đã qua 2 cấp xét xử nhưng thấy dư luận không đồng tình đã có ý kiến bằng văn bản gửi Chủ tịch nước.
Không lâu sau, thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Văn phòng Chủ tịch nước đã có Công văn số 1064/VPCTN-PL gửi Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truyền đạt ý kiến của Chủ tịch nước giải quyết vụ việc theo thẩm quyền, trả lời đương sự và báo cáo kết quả giải quyết trình Chủ tịch nước. Rồi Ủy ban Tư pháp Quốc hội, Thanh tra Bộ Tư pháp, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam cũng có các công văn gửi Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao đề nghị xem xét giải quyết theo thẩm quyền. Thậm chí GS.TS. Nguyễn Trọng Nhân - Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế qua thông tin trên SK&ĐS, thấy oan trái đã trực tiếp có đơn kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét kháng nghị theo trình tự Giám đốc thẩm bản án như một người trong cuộc!
Sự thật đang chờ những “Bao Công” ở Trung ương làm sáng tỏ nhưng thái độ trước số phận một con người của các đồng chí lãnh đạo, của các cơ quan, tổ chức thật cảm động. Và chính vì SK&ĐS thông tin chính xác, phân tích có lý có tình vụ án mà người đọc tin, các đồng chí lãnh đạo có thái độ kịp thời.
.. Ngày xuân, bên chén rượu nồng, ngẫm về những buồn vui nghề nghiệp. Những thầy thuốc của chúng ta đang âm thầm hy sinh, cống hiến vì sức khỏe cộng đồng, chuyện tiêu cực cũng có khi đội ngũ không khỏi có những con sâu, song quyền lợi của đông đảo những thầy thuốc chân chính không thể bị lãng quên, những người tốt, việc tốt không thể bị hàm oan. Nhớ đến vài vụ việc trong nhiều vụ việc SK&ĐS tham gia để mà mong, mà hy vọng những thầy thuốc chúng ta hết mình vì công việc cứu người, chăm lo sức khỏe cộng đồng mà không phải lo đến những “tai nạn nghề nghiệp” bởi bên họ luôn có những điểm tựa - điểm tựa của lòng nhân ái, nỗi cảm thông và sự tôn trọng chân lý...
Đức Trí
