Nếu được phát hiện và xử trí sớm, dị vật thường không để lại hậu quả nghiêm trọng. Ngược lại, trường hợp dị vật bị bỏ sót hoặc nằm lâu trong hốc mũi có thể gây viêm nhiễm, chảy máu và nhiều biến chứng khác.
1. Vì sao trẻ dễ mắc dị vật trong mũi?
Trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn tò mò khám phá môi trường xung quanh, thường có xu hướng đưa các vật lạ vào mũi, tai hoặc miệng. Những dị vật thường gặp gồm giấy, nút cao su, đồ nhựa nhỏ, khuy áo, hạt cườm, đoạn dây hoặc các loại hạt có nguồn gốc thực vật.
Một số trường hợp trẻ tự nhét dị vật nhưng không nói với cha mẹ. Dị vật cũng có thể bị bỏ sót do không gây triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu. Khi nằm lâu trong hốc mũi, dị vật có thể gây tổn thương niêm mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và dẫn đến viêm nhiễm.
Đáng lưu ý, triệu chứng của dị vật mũi đôi khi dễ bị nhầm với cảm cúm, viêm mũi hoặc viêm xoang. Vì vậy, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện bất thường kéo dài, nhất là chỉ xảy ra ở một bên mũi.
2. Dấu hiệu nhận biết dị vật trong mũi
Một trong những dấu hiệu điển hình là nghẹt mũi một bên. Trẻ có thể khó thở bằng bên mũi có dị vật, tình trạng kéo dài và không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp thông thường.
Bên cạnh đó, trẻ có thể xuất hiện chảy dịch mũi một bên, dịch thường đặc, có màu vàng hoặc xanh và có mùi hôi. Mùi hôi xuất phát từ sự phân hủy của dị vật, đặc biệt là dị vật hữu cơ, hoặc do vi khuẩn phát triển xung quanh dị vật.
Dị vật trong mũi là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Ảnh BSCC
- Chảy máu mũi một bên, thường nhẹ nhưng có thể tái diễn.
- Đau, ngứa hoặc khó chịu trong mũi.
- Hắt hơi liên tục do niêm mạc mũi bị kích thích.
- Giảm hoặc mất khứu giác ở bên mũi có dị vật.
- Khó thở bằng mũi, trẻ phải thở bằng miệng.
- Quấy khóc, khó chịu, biếng ăn ở trẻ nhỏ do khó thở hoặc đau.
- Giọng nói thay đổi, có thể xuất hiện giọng mũi do đường thở bị tắc nghẽn.
- Sưng đỏ vùng mũi, má khi tình trạng viêm nhiễm lan rộng.
Đặc biệt, chảy dịch mũi một bên có mùi hôi kéo dài ở trẻ là dấu hiệu cha mẹ không nên bỏ qua. Đây có thể là biểu hiện gợi ý có dị vật nằm trong hốc mũi.
3. Dị vật trong mũi nguy hiểm như thế nào?
Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, dị vật có thể gây trầy xước, loét niêm mạc và chảy máu mũi. Dị vật nằm lâu còn tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm mũi, viêm xoang hoặc hình thành ổ nhiễm trùng.
Trong một số trường hợp, dị vật có thể gây tổn thương vách ngăn mũi. Dị vật nằm lâu có thể bị bao phủ bởi chất tiết và muối khoáng, tạo thành khối cứng hoặc sỏi mũi, khiến việc lấy bỏ trở nên khó khăn hơn.
Một số dị vật nhỏ nếu bị đẩy sâu vào phía sau còn có nguy cơ rơi xuống đường thở, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Đây là tình huống cần được xử trí y tế khẩn cấp.
4. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Khi nghi ngờ trẻ có dị vật trong mũi, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được kiểm tra và lấy dị vật an toàn.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có các dấu hiệu như nghẹt mũi một bên kéo dài, chảy dịch mũi mủ hoặc có mùi hôi, chảy máu mũi tái diễn, đau hoặc sưng vùng mũi – mặt, giảm khứu giác hoặc thay đổi giọng nói.
Bác sĩ có thể thăm khám trực tiếp, sử dụng nội soi mũi để xác định vị trí, kích thước và tình trạng của dị vật. Tùy trường hợp, dị vật có thể được lấy bằng dụng cụ chuyên khoa. Với trẻ nhỏ không hợp tác hoặc dị vật nằm sâu, kích thước lớn, cứng hoặc đã bị vôi hóa, bác sĩ có thể cân nhắc lấy dị vật dưới gây mê để bảo đảm an toàn.
Cha mẹ không nên tự dùng nhíp, que hoặc các dụng cụ khác để cố lấy dị vật khi chưa được hướng dẫn, bởi thao tác không đúng có thể đẩy dị vật vào sâu hơn, gây chảy máu hoặc làm tổn thương niêm mạc mũi.
5. Chủ động phòng ngừa dị vật ở trẻ
Phòng ngừa là biện pháp quan trọng giúp hạn chế nguy cơ trẻ mắc dị vật. Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ không đưa đồ vật vào mũi, tai hoặc miệng; lựa chọn đồ chơi phù hợp với độ tuổi, tránh các loại đồ chơi có chi tiết nhỏ dễ tháo rời.
Không nên để trẻ vừa ăn vừa chạy nhảy, cười đùa hoặc chơi các hoạt động khác vì có thể làm tăng nguy cơ sặc và dị vật đường thở. Đồ vật nhỏ cần được cất ngoài tầm với của trẻ.
Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường ở mũi, đặc biệt là chảy dịch một bên có mùi hôi hoặc nghẹt mũi kéo dài, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự điều trị tại nhà.
Phát hiện sớm và xử trí đúng cách giúp hạn chế tổn thương niêm mạc, phòng ngừa nhiễm trùng và các biến chứng do dị vật trong mũi gây ra.
