Đi chợ lớn, mua hàng kém

Thời gian gần đây, người tiêu dùng ở TP. Vinh, Nghệ An phản ánh một số chợ lớn, hiện đại tại đây bày bán nhiều mặt hàng không có nguồn gốc, không đủ tiêu chuẩn, kém chất lượng, hết hạn sử dụng như trà sữa trân châu, nước giải khát, giày dép, quần áo, túi da được bày bán trôi nổi trên thị trường, làm bà con lo ngại. Mặc dù người dân phản ánh rất nhiều với các cơ quan chức năng song thực trạng mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn tiếp diễn.

Vô tư bán hàng chất lượng kém

Ông Hồ Tất Thắng, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho biết: "Quyền lợi của người tiêu dùng đang bị xâm phạm nghiêm trọng nhưng việc bảo vệ người tiêu dùng hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn. Các chế tài xử phạt của Việt Nam vẫn còn nhẹ, quy định của pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng còn lỏng lẻo, chưa sát với thực tế khiến nhiều khi người tiêu dùng biết mình bị lừa dối, bị xâm hại mà không làm thế nào được”.

Theo tìm hiểu, tại chợ Vinh - trung tâm buôn bán lớn của tỉnh Nghệ An và cả nước - thì mặt hàng rởm đến độ người dân tố cáo rất nhiều là trà sữa trân châu được nhập về từ Trung Quốc, không tên tuổi, không nhãn mác rõ ràng, không ghi thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, chúng vẫn được bày bán công khai tại các cửa hàng, ki-ốt nhan nhản mà không bị "hỏi thăm". Cũng từ đây, các loại mặt hàng này đi vào Nam ra Bắc, sang cả nước bạn Lào, Đông Bắc Thái Lan mà không được kiểm định về chất lượng. Khi có mặt tại chợ Vinh, mặc dù chợ xây dựng lại khang trang vừa mới được đưa vào sử dụng cách đây mấy tháng. Chúng tôi ngạc nhiên khi thấy nhiều hàng hóa kém chất lượng. Ngay như điện thoại di động, một người bán hàng ở đây không hề giấu giếm cho biết: "Điện thoại bán ở chợ Vinh này đa số là của Trung Quốc, hàng sản xuất chất lượng không tốt lắm thì rẻ". Các quầy bán điện thoại di động thấy cái nào cũng đẹp, không phân biệt nổi hàng thật hay giả. Khi hỏi mới biết trên thân máy có ghi nơi sản xuất bằng tiếng Trung Quốc dựa vào đó để phân biệt là hàng nhái rồi. Nhưng những người không rành dễ mua phải hàng nhái. Đồ may sẵn từ trẻ con cho đến người lớn không có nhãn mác, xuất xứ. Tôi hỏi mấy chị đang xếp hàng đưa về chợ Hòa Bình, huyện miền núi Tương Dương: "Biết là hàng kém chất lượng nhưng được lãi lớn, phải bán để còn đóng tiền chợ...".  Đến quầy bán vải, một chủ bán cho biết: "Hàng Việt Nam, hàng chất lượng bán khó vì giá cao, ít người mua, lãi không cao bán buồn quá bác ơi! Chúng tôi ngồi đây nộp không biết bao thứ tiền nên chạy đua mà bán hàng giá rẻ thôi". Theo người dân thì gặp đồ điện dân dụng đa số hàng của Trung Quốc, nhiều gia đình mua nồi cơm điện, quạt, phích... gặp đồ không tốt đến lúc quay lại đổi thì không được đành bỏ xó mà đeo ấm ức vào người.

Theo quan sát của chúng tôi, chợ Vinh đa phần hàng nông sản là sản xuất tại Việt Nam, còn lại hàng ngoại không nhãn mác chiếm tới 90%. Chợ Vinh là chợ hiện đại, cơ sở vật chất tốt không kém các chợ lớn ở Sài Gòn, Hà Nội, cũng là nơi cung cấp cho nhiều chợ đầu mối khác trong TP. Vinh cũng như nhiều tỉnh, thành trong cả nước, song chất lượng hàng thì rất kém thế mà thật lạ là không cơ quan nào kiểm định hàng hóa trước khi đến với người tiêu dùng.

Rời chợ Vinh, tôi đến một số chợ lớn ở thành phố Vinh như: Chợ Ga, chợ Đại học, các shop trên đường Đặng Thái Thân, Trần Phú, Lê Lợi... nơi nào cũng hiện đại, rất lớn thế nhưng chất lượng hàng hóa lại ngược hẳn, hầu hết các mặt hàng chủ lực đều của ngoại nhập vào từ Trung Quốc hoặc không có nguồn gốc. Vì thế có một thực tế hàng ở các chợ lớn nói trên đang mất chỗ đứng trong lòng khách hàng. Người tiêu dùng mong ước tới ngày hàng Việt Nam chiếm lĩnh thị trường Vinh. Nhưng có được điều này thì phải trông chờ các lực lượng chống buôn lậu phải có hiệu quả hơn, ngăn chặn dòng chảy của hàng giả, hàng kém chất lượng tập kết về các chợ lớn ở Vinh sớm nhất.

Nhiều người tiêu dùng chịu thiệt khi mua hàng chất lượng kém.

Người tiêu dùng chịu thiệt!

Việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được nhắc đến không biết bao nhiêu lần, nhưng mỗi khi có vụ việc gì xảy ra thì đối tượng chịu thiệt vẫn chính là người tiêu dùng. Thực tế, người tiêu dùng luôn ở thế yếu trong các vụ kiện vì mua phải hàng kém chất lượng, hàng giả... vì ở đây chưa có luật bảo vệ họ. Hơn nữa, ở TP. Vinh cũng chưa từng thấy có vụ kiện nào liên quan vi phạm quyền lợi người tiêu dùng. Chưa có chủ kinh doanh gian dối nào bị đưa ra pháp luật, dù hành vi xâm hại quyền lợi người tiêu dùng đã rõ, bất kỳ chủ kinh doanh nào cũng vi phạm.

Điều đó đủ thấy người tiêu dùng TP. Vinh đang phải chịu nhiều thiệt thòi mà không biết kêu ai. Thực tế các chủ kinh doanh chỉ quan tâm đến mục tiêu hàng đầu là lợi nhuận. Vì lợi nhuận, họ có thể đưa những sản phẩm, dịch vụ kém chất lượng, bất chấp quyền lợi, sức khỏe của người tiêu dùng. Việc tự giác nói không với sản phẩm không rõ xuất xứ của người tiêu dùng xem ra khá dễ dàng nhưng việc được hàng có chất lượng để dùng hay không thì lại là vấn đề nhức nhối. Có lẽ đây là lúc đạo đức kinh doanh của những người nhập hàng, lương tâm của người kiểm tra hàng nhập và sự can thiệp của các cơ quan chức năng cần được đặt lên hàng đầu...! Để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho người tiêu dùng, đề nghị các cơ quan chức năng hành chính và quản lý thị trường sở tại cần đưa ra các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường chặt chẽ; phối hợp chấn chỉnh hoạt động kinh doanh.

Bài và ảnh: Anh Thư