1. Tết là thời điểm cơ thể dễ mất cân bằng năng lượng
Tết Nguyên đán là khoảng thời gian đặc biệt trong năm, khi nhịp sinh hoạt thường ngày bị đảo lộn. Mâm cỗ Tết truyền thống thường giàu tinh bột, chất béo và đạm, trong khi thời gian dành cho vận động thể chất lại giảm đáng kể. Việc ăn nhiều hơn nhu cầu nhưng ít vận động hơn bình thường, nếu kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp, có thể khiến cơ thể nhanh chóng dư thừa năng lượng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giảm vận động thể chất, kể cả trong thời gian ngắn, cũng có thể làm tăng nguy cơ tăng cân, rối loạn đường huyết, mỡ máu và các vấn đề tim mạch, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi (WHO, 2020).
Trong bối cảnh đó, đi bộ được xem là hình thức vận động đơn giản, an toàn, dễ duy trì và phù hợp với hầu hết mọi người trong dịp Tết.
Đi bộ là hình thức vận động đơn giản, an toàn, giúp tiêu hao năng lượng dư thừa và duy trì sức khỏe trong những ngày Tết.
2. Đi bộ – hình thức vận động được khuyến nghị cho mọi lứa tuổi
Theo Hướng dẫn về hoạt động thể chất của WHO, người trưởng thành nên duy trì tối thiểu:
- 150–300 phút vận động thể chất cường độ vừa mỗi tuần
- hoặc 75–150 phút vận động cường độ cao
- hoặc kết hợp cả hai hình thức...
Đi bộ với tốc độ vừa phải (khoảng 5–6 km/giờ) được xếp vào vận động thể chất cường độ vừa theo phân loại của WHO. Hình thức này giúp:
- Tăng tiêu hao năng lượng.
- Cải thiện sức khỏe tim mạch.
- Hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
- Giảm nguy cơ các bệnh không lây nhiễm...
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng nhấn mạnh rằng đi bộ là một trong những hoạt động dễ tiếp cận nhất, không đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và có thể thực hiện ở hầu hết mọi môi trường sinh hoạt (CDC).
3. Đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày trong Tết để "bù" cho mâm cỗ?
Dựa trên các khuyến nghị chính thức của WHO và CDC, trong dịp Tết, thời lượng đi bộ nên được điều chỉnh linh hoạt nhưng không nên thấp hơn mức tối thiểu.
Mức tối thiểu để duy trì sức khỏe - 30 phút/ngày
CDC khuyến nghị người trưởng thành nên vận động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần, tương đương khoảng 30 phút/ngày trong 5 ngày (CDC). Duy trì 30 phút đi bộ mỗi ngày hoặc hơn trong dịp Tết giúp:
- Giữ nhịp trao đổi chất ổn định.
- Hạn chế tích tụ năng lượng dư thừa.
- Tránh tình trạng "ngưng vận động hoàn toàn" trong kỳ nghỉ dài...
Đây được xem là mức vận động tối thiểu cần duy trì, đặc biệt với người ít vận động hoặc làm việc văn phòng.
45–60 phút/ngày – mức lý tưởng để hạn chế tăng cân dịp Tết
WHO cho biết, vận động nhiều hơn mức tối thiểu sẽ mang lại lợi ích sức khỏe bổ sung, đặc biệt trong các giai đoạn ăn uống dư thừa năng lượng. Trong thực tế, 45–60 phút đi bộ cường độ vừa mỗi ngày được xem là mốc hợp lý trong dịp Tết, giúp:
- Tăng tiêu hao năng lượng từ các bữa ăn giàu tinh bột và chất béo.
- Hỗ trợ kiểm soát cân nặng ngắn hạn.
- Cải thiện kiểm soát đường huyết sau ăn...
Đáng lưu ý, WHO nhấn mạnh rằng thời gian vận động có thể chia nhỏ, không nhất thiết phải thực hiện liên tục trong một lần.
4. Đi bộ thế nào trong Tết để đạt hiệu quả sức khỏe tốt nhất?
Không chỉ thời lượng, thời điểm và cường độ đi bộ cũng ảnh hưởng đến hiệu quả.
Đi bộ sau ăn giúp kiểm soát đường huyết
Theo CDC, đi bộ nhẹ nhàng sau bữa ăn có thể:
- Giúp giảm mức đường huyết sau ăn.
- Hỗ trợ tiêu hóa.
- Giảm cảm giác đầy bụng, uể oả...
Thời điểm phù hợp là sau ăn khoảng 20–30 phút, tránh đi ngay khi vừa ăn no.
Duy trì cường độ vừa phải
WHO định nghĩa vận động cường độ vừa phải là mức:
- Nhịp tim tăng.
- Thở nhanh hơn bình thường.
- Vẫn có thể nói chuyện nhưng không hát được...
Đi bộ ở cường độ này giúp cơ thể nhận được lợi ích tim mạch mà không gây quá tải, đặc biệt phù hợp với người trung niên và cao tuổi trong dịp Tết.
Tận dụng sinh hoạt ngày Tết để vận động
- Đi bộ cùng người thân sau bữa cơm.
- Dạo xuân, đi chúc Tết thay vì ngồi lâu.
- Đi bộ ra chợ Tết, công viên, khu dân cư...
CDC khuyến khích lồng ghép vận động vào sinh hoạt hằng ngày để tăng tính duy trì lâu dài.
5. Những nhóm người cần lưu ý khi đi bộ trong dịp Tết
Việc vận động cần được điều chỉnh theo thể trạng cá nhân:
- Người cao tuổi: Nên chia nhỏ thời gian, ưu tiên tốc độ chậm – vừa.
- Người có bệnh mạn tính: Duy trì đều đặn, tránh ngưng vận động hoàn toàn.
- Người thừa cân, béo phì: Có thể hướng tới mốc 60 phút/ngày nhưng tăng dần, không đột ngột.
Trong những ngày Tết, bạn không cần ép mình tập luyện cường độ cao. Chỉ cần duy trì 45–60 phút đi bộ mỗi ngày, thực hiện đều đặn và phù hợp với thể trạng, đã đủ để giúp cơ thể cân bằng năng lượng, hạn chế tăng cân và bảo vệ sức khỏe chuyển hóa. Đi bộ không làm mất đi không khí Tết – ngược lại, đó là cách đơn giản để tận hưởng Tết nhẹ nhàng, linh hoạt và khỏe mạnh hơn.
Mời độc giả xem thêm:
