Quản lý thuốc theo toàn bộ chuỗi cung ứng
Chia sẻ về công tác quản lý giá thuốc, ông Nguyễn Thành Lâm - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết thuốc là sản phẩm được quản lý bằng pháp luật rất rõ ràng, từ chất lượng đến giá theo chuỗi cung ứng cũng như vòng đời sản phẩm.
Theo đó, ngay từ khâu sản xuất, các đơn vị phải đáp ứng tiêu chuẩn GMP. Đối với thuốc nhập khẩu, các đơn vị liên quan phải đáp ứng tiêu chuẩn GSP; các cơ sở bán buôn phải đáp ứng tiêu chuẩn GDP và cơ sở bán lẻ phải đáp ứng tiêu chuẩn GPP.
"Tất cả những tiêu chuẩn này đều có quy định rất rõ và doanh nghiệp phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược", ông Nguyễn Thành Lâm cho biết.
Đối với quản lý giá thuốc, từ năm 2005, khi Luật Dược được ban hành, các quy định về quản lý giá thuốc đã được đặt ra. Đến nay, công tác quản lý tiếp tục được triển khai theo vòng đời sản phẩm và các quy định trong các luật liên quan đến quản lý giá.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và qua công tác thanh tra, kiểm tra, Bộ Y tế cùng các cơ quan chức năng tiếp tục được yêu cầu rà soát để quản lý giá thuốc chặt chẽ hơn.
"Mục tiêu là thuốc phải đảm bảo chất lượng và đến tay người dân với giá hợp lý nhất", ông Lâm nhấn mạnh.
Trên tinh thần đó, Bộ Y tế đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát để đề xuất bổ sung một số quy định mới. Cụ thể, Bộ Y tế tiếp tục sửa đổi Nghị định 163/2025/NĐ-CP theo hướng bổ sung một số cơ chế nhằm quản lý chặt chẽ hơn giá thuốc.
Ông Nguyễn Thành Lâm - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế). Ảnh: Trần Minh
Siết chặt thời điểm kê khai giá bán buôn tối đa
Một trong những nội dung được đề xuất sửa đổi liên quan đến công bố giá bán buôn tối đa.
Theo ông Nguyễn Thành Lâm, trước đây, các cơ sở đầu vào, gồm cơ sở sản xuất và nhập khẩu thuốc, trước khi đưa thuốc ra lưu hành trên thị trường phải công bố giá để Bộ Y tế công khai. Tuy nhiên, quy định chưa xác định rõ thời điểm công khai.
Điều này dẫn đến trường hợp một số đơn vị mới ký hợp đồng ngoại với đối tác nước ngoài đã kê khai giá, trong khi thuốc chưa có hàng thực tế về hoặc hoạt động thương mại đó không còn được thực hiện. Từ đó có thể dẫn đến tình trạng giá đã được công khai trên thực tế nhưng chưa phản ánh đúng hoạt động cung ứng thuốc trên thị trường.
Để chấn chỉnh vấn đề này, trong dự thảo trình Chính phủ, Bộ Y tế đề xuất sửa đổi theo hướng: sau khi thuốc được sản xuất lô đầu tiên hoặc sau khi nhập khẩu lô đầu tiên, tức đã xác định thuốc có mặt trên thị trường, doanh nghiệp mới kê khai giá trước khi bán ra.
Theo ông Lâm, quy định này sẽ góp phần bảo đảm việc quản lý giá chặt chẽ hơn.
Hướng dẫn doanh nghiệp xác định giá bán buôn
Một nội dung khác được đề xuất là trong quá trình hậu kiểm, bên cạnh việc kiểm tra việc tuân thủ pháp luật về giá như niêm yết, kê khai giá, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có hướng dẫn doanh nghiệp về phương pháp xác định mức giá bán buôn dự kiến.
Về vấn đề này, Bộ Y tế sẽ tiếp thu và tiếp tục áp dụng phương pháp xác định các yếu tố cấu thành giá để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.
Về nguyên tắc, doanh nghiệp phải xác định các chi phí đầu vào, giá vốn, các chi phí liên quan và lợi nhuận dự kiến để xác định giá bán buôn.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có trách nhiệm giải trình và lưu trữ hồ sơ, tài liệu liên quan đến hoạt động kê khai giá, phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ về giá thuốc.
"Bộ Y tế sẽ ban hành thông tư để hướng dẫn các doanh nghiệp có phương pháp xác định mức giá bán buôn tối đa", ông Nguyễn Thành Lâm cho biết.
Công khai giá ngay khi doanh nghiệp được tiếp nhận hồ sơ
Liên quan đến thời điểm công khai giá trên Cổng thông tin của Bộ Y tế, ông Nguyễn Thành Lâm cho biết theo quy định hiện tại, doanh nghiệp thực hiện công bố giá và Bộ Y tế có phiếu tiếp nhận.
Sau khi nhận hồ sơ 7 ngày, Bộ Y tế phải thực hiện các thủ tục công khai giá. Tuy nhiên, thời điểm doanh nghiệp được bán hàng lại được tính từ khi Bộ Y tế tiếp nhận hồ sơ. Theo ông Lâm, khoảng thời gian 7 ngày này có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Để khắc phục vấn đề trên, Bộ Y tế đề xuất khi doanh nghiệp nộp hồ sơ và được Bộ Y tế cấp phiếu tiếp nhận, giá thuốc sẽ được công khai ngay trên Cổng thông tin của Bộ Y tế.
Theo ông Lâm, hiện nay toàn bộ hoạt động của Cục Quản lý Dược đã được triển khai trên hệ thống dịch vụ công và trực tuyến. Vì vậy, việc công khai giá ngay sau khi doanh nghiệp có phiếu tiếp nhận hồ sơ có thể được thực hiện trên hệ thống.
Sau bước này, Cục Quản lý Dược sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp rà soát, hậu kiểm nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ giá thuốc, đồng thời tránh khoảng thời gian 7 ngày tạo ra khoảng trống và vô tình gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất bổ sung một số quy định nhằm tiếp tục quản lý giá thuốc chặt chẽ hơn, bảo đảm thuốc đến tay người dân với giá hợp lý.
Rà soát nguồn dược chất phóng xạ phục vụ chụp PET/CT
Trả lời quan tâm của báo chí về tình trạng gián đoạn nguồn cung một số thuốc điều trị ung thư và thiếu dược chất phóng xạ phục vụ chụp PET/CT tại một số tỉnh, thành phía Nam, ông Nguyễn Thành Lâm cho biết Cục đang rà soát nguồn cung một số thuốc, trong đó có thuốc điều trị ung thư và dược chất phóng xạ, nhằm bảo đảm đáp ứng nhu cầu điều trị.
Theo ông Nguyễn Thành Lâm, hiện các số đăng ký lưu hành vẫn có đầy đủ các nhóm thuốc hóa dược và thuốc phóng xạ. Cục Quản lý Dược đang tiếp tục rà soát tình hình cung ứng, khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng và những vấn đề có thể ảnh hưởng đến nguồn thuốc để có phương án xử lý phù hợp.
Ông Lâm cho biết trong trường hợp xảy ra tình trạng thiếu thuốc tại bệnh viện, nguyên nhân có thể khác nhau, trong đó có thể liên quan đến công tác đấu thầu, mua sắm và lập kế hoạch.
Các bệnh viện cần chủ động trong công tác mua sắm, bảo đảm đủ thuốc phục vụ nhu cầu điều trị của người bệnh.
Liên quan đến phản ánh một số cơ sở y tế tại phía Nam có hệ thống PET/CT nhưng gặp khó khăn về nguồn dược chất để vận hành, khiến một số người bệnh ung thư phải di chuyển đến địa phương khác để thực hiện kỹ thuật chụp PET/CT, TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế - cho biết Cục Quản lý khám, chữa bệnh đã có văn bản đề nghị các bệnh viện báo cáo tình hình cung ứng, sử dụng dược chất phóng xạ, đặc biệt các loại thuốc phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh nhân ung thư.
Theo TS Đức, người đứng đầu bệnh viện chịu trách nhiệm bảo đảm thuốc, vật tư y tế phục vụ khám, chữa bệnh, trong đó có khám, chữa bệnh BHYT. Không để tình trạng thiếu thuốc, vật tư ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh.
