Như tin đã đưa, sáng 1/10, Bộ Y tế tổ chức họp báo cung cấp thông tin về xây dựng, ban hành chính sách y tế tiêu biểu quý IV/2026. Uỷ viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà chủ trì họp báo.
Một trong những nội dung được các nhà báo dành sự quan tâm liên quan đến dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Tăng hậu kiểm, chỉ có một số nhóm sản phẩm thực phẩm phải đăng ký bản công bố
Uỷ viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà phát biểu. Ảnh: Trần Minh
Thông tin tại họp báo, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho biết, đối với Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), sau hơn 15 năm thi hành, Luật năm 2010 đã tạo dựng khung pháp lý quan trọng cho công tác quản lý an toàn thực phẩm.
Tuy nhiên, quy mô sản xuất, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu đã thay đổi mạnh mẽ. Trong khi đó, tình trạng quản lý phân tán, chồng chéo giữa các bộ, ngành vẫn còn tồn tại.
Thông báo số 15/TB-BCĐTW ngày 17/3/2026 truyền đạt kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung nguồn lực sửa đổi Luật, khẩn trương trình Quốc hội khóa XVI thông qua.
Tư duy xuyên suốt của dự thảo là chuyển từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm dựa trên nguy cơ, từ sản xuất ban đầu đến bàn ăn.
Dự luật thể chế hóa 4 chính sách Chính phủ đã thông qua tại Nghị quyết số 184/NQ-CP, gồm quản lý theo nguy cơ trên chuỗi cung ứng; cải cách cơ chế kiểm tra trên thị trường; số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.
Một điểm mới đáng chú ý là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Chỉ một số nhóm thực phẩm nguy cơ cao mới phải đăng ký bản công bố sản phẩm, như thực phẩm có khuyến cáo sức khỏe, thực phẩm dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, phụ nữ có thai và người bệnh.
Phần lớn sản phẩm còn lại sẽ công bố tiêu chuẩn và được lưu thông, trong khi cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm dựa trên mức độ nguy cơ.
Dự thảo cũng thừa nhận các chứng nhận HACCP, ISO 22000; không yêu cầu cấp thêm giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện đối với các trường hợp đáp ứng yêu cầu và áp dụng cơ chế kiểm tra giảm.
Cùng với đó là phân loại thực phẩm theo nguy cơ cao, nguy cơ thấp; bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm nguy cơ cao; bổ sung quy định đối với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến và bếp ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh.
Việc phân cấp tối đa cho UBND các cấp, đồng thời tăng chế tài, thu hồi giấy đăng ký, gỡ hồ sơ công bố, thu hồi sản phẩm không an toàn cũng được đưa vào dự thảo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
Thực hiện quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ trung ương đến địa phương
Trả lời quan tâm của các nhà báo liên quan đến Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết đây là dự án luật có nhiều vấn đề nóng, tác động đến người dân.
Làm rõ thêm về cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm, bà Thủy cho biết dự thảo đề xuất thực hiện quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ trung ương đến địa phương theo kết luận của Bộ Chính trị.
Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) trao đổi tại cuộc họp báo. Ảnh: Trần Minh
Theo đó, Bộ Y tế sẽ là đầu mối duy nhất tại trung ương chịu trách nhiệm quản lý về an toàn thực phẩm, UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý về an toàn thực phẩm tại địa phương.
Các Bộ, ngành sẽ chịu trách nhiệm quản lý chuyên ngành theo lĩnh vực được phân công. "Bộ Y tế chịu trách nhiệm chính trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên phạm vi cả nước. Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý đối với sản xuất ban đầu, như trồng trọt, chăn nuôi. Bộ Công thương chịu trách nhiệm về hàng giả, gian lận thương mại, hàng kém chất lượng…", bà Thủy nói.
Đồng thời, bà Thuỷ cũng làm rõ thêm về hậu kiểm. Theo bà Thuỷ, nếu nghiên cứu Luật An toàn thực phẩm năm 2010, có thể thấy các quy trình, thủ tục về tiền kiểm được thể hiện khá rõ. Toàn bộ thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến hoặc các sản phẩm liên quan đến bao bì, chế biến thực phẩm đều phải thực hiện công bố hợp quy và các giấy công bố hợp quy có thời hạn.
Trong khi đó, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) lần này, tổ soạn thảo đã tiếp cận theo hướng tham khảo các quy định quốc tế và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
"Đây là lần đầu tiên trong văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước có một điều quy định riêng về hậu kiểm"- bà Thuỷ nhấn mạnh và cho biết thêm, công tác giám sát trên thị trường sẽ được tăng cường thông qua lấy mẫu, thanh tra, kiểm tra.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định riêng về tần suất kiểm tra. Đối với thực phẩm thông thường, cơ sở chỉ được kiểm tra một lần trong năm. Tuy nhiên, đối với thực phẩm có nguy cơ cao hoặc cơ sở có lịch sử không bảo đảm an toàn thực phẩm thì tần suất kiểm tra sẽ được tăng lên.
"Theo hướng này, việc quản lý sẽ tập trung hơn vào những nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ, đồng thời tăng cường giám sát thực tế trên thị trường"- bà Thuỷ nói.
