Cụ thể, tại dự thảo này, Bộ GD&ĐT đề xuất mức phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi tổ chức cho trẻ em học trước chương trình lớp 1, hoặc dạy kiến thức vượt quá yêu cầu của Chương trình giáo dục mầm non. Khung phạt này cũng được áp dụng cho các hành vi không thực hiện đúng chương trình quy định, tổ chức chăm sóc không bảo đảm mục tiêu, hoặc sử dụng học liệu chưa được cấp phép. Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt tiền sẽ gấp hai lần, tương đương từ 20 đến 40 triệu đồng.
Đáng chú ý, bên cạnh hình thức phạt tiền, dự thảo còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc như buộc hoàn trả các khoản thu phát sinh từ hoạt động trái quy định, buộc bảo đảm quyền lợi hợp pháp của trẻ và chế tài đình chỉ việc thực hiện chương trình giáo dục vi phạm lên đến 6 tháng.
Ảnh minh hoạ.
Xuất phát từ tâm lý lo lắng, sợ con thua bạn kém bè của phụ huynh khi bước vào năm học mới, nhiều trung tâm và lớp học thêm mang tính tự phát vẫn hoạt động vào mỗi dịp hè với những lời quảng cáo cam kết đọc thông viết thạo cấp tốc. Việc tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức học thuật trước lớp 1 này hoàn toàn nằm ngoài các hình thức giáo dục kỹ năng sống hay năng khiếu được phép tổ chức cho trẻ mầm non. Thực trạng trên vô tình biến khoảng thời gian chuyển giao của trẻ thành một cuộc chạy đua kiến thức căng thẳng, đồng thời đặt ra yêu cầu bức thiết về việc phải có những chế tài xử phạt hành chính cụ thể như dự thảo đề xuất.
Dưới góc độ đào tạo, ThS. Nguyễn Hồng Vân - Khoa Giáo dục Tiểu học và Mầm non, Trường Đại học Hùng Vương bày tỏ sự đồng tình với đề xuất siết chặt quản lý này. Theo giảng viên, việc nhồi nhét kiến thức quá sớm là hành vi phản khoa học, đi ngược lại các quy luật phát triển tâm sinh lý tự nhiên của lứa tuổi lên 5. Mục tiêu quan trọng của chương trình giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi là chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, giúp trẻ hoàn thiện về thể chất, ngôn ngữ, cảm xúc và các kỹ năng xã hội cơ bản.
"Việc bắt các em tiếp cận với chương trình tiểu học từ giai đoạn này chẳng khác nào hành vi "ép chín" non, tước đi quyền được vui chơi và định hình nhân cách tự nhiên của đứa trẻ. Nhiều phụ huynh đang vô tình vắt kiệt sức lực của con mình khi ban ngày bắt trẻ học ở trường, tối đến lại đưa đón đến các lò luyện chữ, cuối tuần luyện toán, khiến các em rơi vào trạng thái quá tải lịch trình ngay từ khi chưa chính thức đi học".
Bên cạnh đó, với những cơ sở tiền tiểu học tự phát mà người dạy không có nghiệp vụ sư phạm, dẫn đến việc dạy sai phương pháp khiến trẻ bị sai lệch về tư thế cầm bút, cách ngồi quy chuẩn. Điều này vô tình tạo ra một áp lực rất lớn cho giáo viên lớp 1 khi phải mất rất nhiều thời gian để uốn nắn, "xóa đi làm lại" những phản xạ xấu đã ăn sâu vào trẻ.
Nguy hiểm hơn, việc biết trước kiến thức một cách hời hợt khiến nhiều học sinh nảy sinh tâm lý chủ quan, mất tập trung và chán nản trong những tháng đầu năm học, để rồi dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng, đuối sức khi chương trình nâng cao dần ở học kỳ hai. Việc phải ngồi yên viết bài hàng tiếng đồng hồ từ lúc 5 tuổi còn vô tình gây ra hội chứng sợ học, đánh mất niềm háo hức và sự tò mò tự nhiên của các em khi bước chân vào một ngôi trường mới.
Từ những hệ lụy đó, chuyên gia nhấn mạnh hành trang bền vững nhất để một đứa trẻ bước vào lớp 1 không phải là khả năng đọc thông viết thạo hay làm toán siêu tốc, mà là một thể trạng khỏe mạnh, năng lực tự phục vụ, sự tự tin và niềm vui thích khi đến trường. Việc ép con chạy đua sớm không giúp trẻ thông minh hơn mà có nguy cơ bóp nghẹt tư duy sáng tạo và gây ra những tổn thương tâm lý kéo dài suốt chặng đường học tập của các em.
