Bộ Công an đang hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2026 và dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 trước khi xem xét thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.
Tại dự thảo Bộ luật Hình sự lần này, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định 7 tội danh mới. Các tội danh được đề xuất tập trung chủ yếu lĩnh vực tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tội phạm trong lĩnh vực an ninh mạng, sử dụng công nghệ cao, tội phạm xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, tội phạm về môi trường và tội thành lập hoặc tham gia tổ chức tội phạm.
Bộ Công an cho biết, qua tổng kết thực tiễn thực hiện Bộ luật Hình sự, công tác đấu tranh trong phòng, chống tội phạm đã xuất hiện một số tội phạm mới gây nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự.
Hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân và tội cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể bị xử lý hình sự theo dự thảo mới. Ảnh: CACC
Nhóm tội danh được quan tâm nhiều nhất là lĩnh vực an ninh mạng và công nghệ cao, gồm tội xâm phạm dữ liệu cá nhân và tội cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân. Hiện nay xuất hiện nhiều hành vi diễn ra phổ biến, công khai trên không gian mạng, xâm phạm nghiêm trọng quyền với dữ liệu cá nhân, đồng thời là nguồn phát sinh của nhiều loại tội phạm khác như: lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử,...
Ngoài ra, dự thảo cũng đã bổ sung nội dung loại trừ tại Điều 159 (Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác) để bảo đảm không chồng lấn về hành vi khách quan giữa các điều luật.
Với lĩnh vực môi trường, Bộ Công an đề xuất bổ sung 2 tội danh mới gồm tội vi phạm quy định về xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn thông thường hoặc xả nước thải không có thông số môi trường nguy hại gây ô nhiễm môi trường và tội khai thác thủy sản trái phép.
Một nội dung khác của dự thảo là bổ sung hai tội danh gồm tội phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và tội tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Hiện Bộ luật Hình sự chưa quy định chế tài tương ứng hệ thống pháp luật chuyên ngành.
Một hành vi khác được Dự thảo bổ sung tội danh là hành vi thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm có tổ chức.
Bộ Công an cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao, tín dụng đen, lừa đảo, đánh bạc, mua bán người, ma túy và rửa tiền có xu hướng liên kết chặt chẽ, hoạt động liên tỉnh, xuyên biên giới và lợi dụng không gian mạng để điều hành. Việc bổ sung tội danh mới sẽ tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm.