100% thành viên Ủy ban biểu quyết thông qua về nguyên tắc dự thảo báo cáo thẩm tra dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). Ảnh: Vũ Hiếu
Hoàn thiện cơ sở pháp lý, phát huy vai trò hòa giải viên ở cơ sở
Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về tăng cường công tác hòa giải ngoài Tòa án; thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Dự thảo Luật gồm 5 chương, 35 điều, sửa đổi toàn bộ 33 điều của Luật hiện hành và bổ sung 2 điều mới. Nhiều nội dung được hoàn thiện theo hướng thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, tăng tính linh hoạt trong tổ chức và hoạt động hòa giải, bảo đảm quyền sử dụng tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số cũng như ngôn ngữ, ký hiệu của người khuyết tật.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi trình bày tờ trình tóm tắt dự án Luật. Ảnh: Vũ Hiếu
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về tổ chức, hoạt động của tổ hòa giải, tiêu chuẩn hòa giải viên; bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên trong trường hợp không thể tổ chức bầu; đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải.
Báo cáo thẩm tra sơ bộ do Phó Chủ nhiệm Ủy ban VH&XH Đặng Xuân Phương trình bày cho thấy, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật. Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định; các nội dung cơ bản phù hợp với Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các luật có liên quan để tránh chồng chéo, đồng thời quan tâm hơn đến các nhóm yếu thế như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số trong quá trình triển khai Luật.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật. Ảnh: Vũ Hiếu
Thảo luận tại Phiên họp, các đại biểu đánh giá dự thảo Luật được chuẩn bị công phu, bám sát yêu cầu thực tiễn và chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật hiện hành.
ĐBQH tỉnh Lào Cai Tráng A Dương đề nghị bổ sung quy định ưu tiên lựa chọn hòa giải viên là người dân tộc thiểu số, già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ hoặc người có uy tín, am hiểu phong tục, tập quán tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo đại biểu, đây là lực lượng có uy tín, gần dân và có khả năng thuyết phục cao, góp phần nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở.
Bổ sung quy định về hòa giải trực tuyến, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia
Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến là quy định về chuyển đổi số trong hoạt động hòa giải. ĐBQH TP Hải Phòng Phạm Thu Xanh cho rằng dự thảo mới dừng ở định hướng, chưa quy định cụ thể về điều kiện hòa giải trực tuyến, giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử, phương thức xác thực danh tính, lưu trữ dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về hòa giải trực tuyến, công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử và giao Chính phủ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hòa giải ở cơ sở.
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Vũ Hiếu
Đồng quan điểm, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung đề nghị bổ sung trách nhiệm của Chính phủ trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối với các cơ sở dữ liệu pháp luật hiện có.
Đại biểu cũng kiến nghị chuyển nhiệm vụ biên soạn tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ về Bộ Tư pháp nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng thời rà soát sự đồng bộ giữa Luật Hòa giải ở cơ sở và Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
Kết luận Phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban VH&XH Nguyễn Đắc Vinh đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra, đồng thời đề nghị tiếp tục tiếp thu đầy đủ các ý kiến để hoàn thiện dự thảo Luật, chuẩn bị tốt phương án giải trình trước Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Tại Phiên họp, 100% thành viên Ủy ban VH&XH có mặt đã biểu quyết thông qua về nguyên tắc dự thảo Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).
