Một trong những nội dung đáng chú ý là chuyển các cơ sở giáo dục thành địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, qua đó tăng cường bảo vệ học sinh, sinh viên và những người làm việc trong môi trường giáo dục, đồng thời phù hợp với các quy định của Luật Giáo dục.
Dự thảo cũng đặt mục tiêu bảo đảm quyền của mọi người, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương, được sống và làm việc trong môi trường không có khói thuốc lá; được tiếp cận đầy đủ thông tin về tác hại của thuốc lá, trong đó có thông tin bằng tiếng dân tộc với nội dung và hình thức phù hợp với đồng bào dân tộc thiểu số.
Một nội dung được đề xuất là cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà tại các nhóm địa điểm hiện còn cho phép bố trí khu vực dành riêng cho người hút thuốc, như sân bay, tàu thủy, tàu hỏa, khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch.
Cùng với đó, dự thảo đề xuất bổ sung cụm từ "thuốc lá" vào quy định liên quan tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý phù hợp cho việc xử lý các hành vi vi phạm.
Truyền thông về phòng chống tác hại của thuốc lá với sức khoẻ. Ảnh: Thái Bình
Việc mở rộng phạm vi cấm cần đi kèm quy định rõ ràng về trách nhiệm của chủ sở hữu, người quản lý và người đứng đầu cơ sở; cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, qua đó bảo đảm chính sách khi được ban hành có thể đi vào thực tế.
Bảo vệ người không hút thuốc, thay đổi chuẩn mực xã hội
Mục tiêu của môi trường không khói thuốc không chỉ là ngăn khói thuốc tại một địa điểm cụ thể mà còn hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh và giảm dần sự chấp nhận xã hội đối với hành vi hút thuốc ở nơi công cộng.
Trước hết, chính sách giúp bảo vệ trực tiếp sức khỏe của người không hút thuốc thông qua giảm phơi nhiễm khói thuốc thụ động - yếu tố nguy cơ đã được chứng minh liên quan đến bệnh tim mạch, ung thư phổi và các bệnh hô hấp.
Đặc biệt, trẻ em và thanh thiếu niên cần được ưu tiên bảo vệ. Một môi trường không khói thuốc tại trường học, nơi vui chơi, phương tiện giao thông và các địa điểm công cộng góp phần hạn chế việc trẻ em tiếp xúc với hình ảnh hút thuốc, giảm nguy cơ bắt chước hành vi và tiếp cận thuốc lá sớm.
Đối với người lao động, môi trường làm việc không khói thuốc giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp, nhất là những người làm việc trong các lĩnh vực dịch vụ, nhà hàng, khách sạn, giải trí và vận tải.
Bên cạnh lợi ích về sức khỏe, môi trường không khói thuốc còn góp phần giảm nguy cơ cháy nổ, giữ gìn vệ sinh môi trường, cải thiện chất lượng không gian dịch vụ và tạo dựng hình ảnh văn minh tại các điểm đến du lịch.
Một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giảm tác hại của thuốc lá
Mở rộng môi trường không khói thuốc là một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giảm tác hại của thuốc lá.
Cơ sở của chính sách này không chỉ đến từ bằng chứng khoa học về tác hại của khói thuốc thụ động mà còn được đặt trong hệ thống pháp luật và các cam kết quốc tế của Việt Nam về quyền được bảo vệ sức khỏe, quyền của trẻ em, quyền của người lao động và bảo vệ môi trường.
Hiến pháp năm 2013 quy định mọi người có quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe và có quyền được sống trong môi trường trong lành. Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp giảm tiêu thụ rượu, bia, thuốc lá. Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị tiếp tục đặt yêu cầu tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, trong đó có thuốc lá và các yếu tố môi trường.
Điều 8 WHO FCTC cũng đặt ra yêu cầu các quốc gia bảo vệ người dân khỏi phơi nhiễm khói thuốc tại nơi làm việc trong nhà, địa điểm công cộng trong nhà và phương tiện giao thông công cộng.
Trong bối cảnh đó, sửa đổi quy định về môi trường không khói thuốc theo hướng rõ hơn, rộng hơn và giảm các ngoại lệ trong không gian kín sẽ tạo thêm cơ sở để bảo vệ người dân khỏi một nguy cơ sức khỏe có thể phòng tránh.
Quan trọng hơn, một chính sách hiệu quả không chỉ được đo bằng số địa điểm có biển "cấm hút thuốc", mà bằng mức độ người dân thực sự được sống và làm việc trong môi trường không có khói thuốc.
Khi môi trường không khói thuốc trở thành chuẩn mực tại nơi làm việc, trường học, phương tiện giao thông, cơ sở dịch vụ và các không gian công cộng, quyền được hít thở bầu không khí không khói thuốc của mỗi người sẽ được bảo vệ tốt hơn. Đây cũng là nền tảng để từng bước xây dựng một xã hội trong đó bảo vệ sức khỏe cộng đồng được đặt cao hơn sự thuận tiện của hành vi hút thuốc tại nơi công cộng.
