UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình về việc đề nghị ban hành Nghị quyết quy định một số nội dung, mức chi thực hiện công tác dân số và phát triển của thành phố.
UBND TP đề xuất hỗ trợ 1 triệu đồng/cặp đối với nam và nữ đủ điều kiện kết hôn theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, cư trú trên địa bàn thành phố và thực hiện tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại cơ sở y tế đủ điều kiện theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
Mục tiêu là khuyến khích nam, nữ chủ động chuẩn bị sức khỏe trước hôn nhân và sinh con. Chính sách hỗ trợ không làm phát sinh điều kiện đăng ký kết hôn.
TP Hà Nội dự kiến hỗ trợ 4 triệu đồng/lần sinh cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Ảnh minh họa
Ngoài ra, UBND TP đề xuất hỗ trợ 4 triệu đồng đối với phụ nữ cư trú trên địa bàn thành phố khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Mức hỗ trợ bằng 2 lần mức tối thiểu do Chính phủ quy định, nhằm tập trung phần nguồn lực tăng thêm của thành phố vào nhóm đối tượng gắn trực tiếp với mục tiêu khuyến khích sinh đủ 2 con trong điều kiện mức sinh của Hà Nội đang dưới mức sinh thay thế.
Mức hỗ trợ 4 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con nhằm hỗ trợ một phần chi phí khi sinh con, tăng tính khuyến khích của chính sách, không nhằm bù đắp toàn bộ chi phí sinh, nuôi con. Trường hợp phụ nữ thuộc đối tượng hỗ trợ của thành phố đồng thời đủ điều kiện hưởng hỗ trợ tài chính khi sinh con theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP thì chỉ được hưởng một mức hỗ trợ cao nhất, không hưởng đồng thời các mức hỗ trợ cho cùng một lần sinh, bảo đảm không trùng lặp chính sách.
Căn cứ số liệu quản lý, thống kê chuyên ngành dân số, dự kiến hằng năm có khoảng 15.000 phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi thuộc phạm vi thực hiện chính sách.
Với mức hỗ trợ 4 triệu đồng/phụ nữ khi sinh con, kinh phí dự kiến khoảng 60 tỉ đồng/năm.
Việc đề xuất các chính sách hỗ trợ xuất phát từ thực tế công tác dân số của Thủ đô đang đối mặt với nhiều thách thức. Đến năm 2025, quy mô dân số Hà Nội đạt hơn 8,8 triệu người. Dù một số chỉ tiêu về chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng dân số đạt kết quả tích cực, mức sinh trên địa bàn tiếp tục giảm.
Cụ thể, tổng tỷ suất sinh của Hà Nội giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2011 xuống còn 1,87 con/phụ nữ năm 2025, thấp hơn mức sinh thay thế. Số trẻ sinh trong năm 2025 chỉ đạt gần 84.000 trẻ, giảm đáng kể so với những năm trước, khi số trẻ sinh hằng năm còn trên 100.000.
Cùng với đó, xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn ngày càng rõ nét. Tuổi kết hôn trung bình của người dân Hà Nội hiện là 28,6 tuổi, cao hơn mức bình quân cả nước là 28 tuổi.
Tỷ số giới tính khi sinh dù đã được khống chế nhưng giảm chậm, chưa ổn định và vẫn cao hơn mức cân bằng tự nhiên. Năm 2025, tỷ số này ở Hà Nội là 110 trẻ trai/100 trẻ gái, trong khi mức cân bằng tự nhiên khoảng 104-106 trẻ trai/100 trẻ gái.
Trước thực trạng trên, việc xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp được kỳ vọng góp phần khuyến khích người dân kết hôn, sinh con đúng thời điểm, duy trì mức sinh hợp lý, đồng thời nâng cao chất lượng dân số.
Từ cơ sở đó, UBND TP cho rằng việc tham mưu trình HĐND TP ban hành Nghị quyết về một số nội dung, mức chi thực hiện công tác dân số và phát triển của thành phố Hà Nội là rất cần thiết, đảm bảo quyền lợi cho người dân và thực hiện theo đúng chỉ đạo của Trung ương.
Theo dự kiến, ngày 28/10, HĐND TP.Hà Nội sẽ xem xét, thông qua nghị quyết này.