Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp. Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Hai dự án có tổng mức đầu tư khoảng 40.000 tỷ đồng
Theo Bộ Xây dựng, đề xuất này có đầy đủ cơ sở chính trị từ các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị về phát triển giao thông vận tải đường sắt, xây dựng và phát triển Thủ đô, cũng như chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.
Về cơ sở pháp lý, các dự án dự kiến giao Hà Nội thực hiện đều là những công trình lớn, cấp bách, thuộc phạm vi có thể áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư công hiện hành không giới hạn cơ quan chủ quản chỉ là bộ quản lý chuyên ngành.
Bộ Xây dựng nhận định việc giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản sẽ tạo điều kiện phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 258 và Luật Thủ đô, góp phần đẩy nhanh tiến độ đầu tư, giải phóng mặt bằng và bảo đảm sự đồng bộ với các dự án hạ tầng đang triển khai trên địa bàn.
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn phát biểu tại cuộc họp.
Đồng tình với đề xuất của Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết thành phố dự kiến được giao thực hiện hai dự án gồm tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên. Tổng mức đầu tư của hai dự án khoảng 40.000 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo TP Hà Nội, đây là những dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc di dời tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu ra khỏi khu vực nội đô, tạo dư địa phát triển đô thị theo quy hoạch, đồng thời phục vụ việc cải tạo, mở rộng Quốc lộ 1A và triển khai nhiều công trình hạ tầng trọng điểm khác.
Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, cho rằng việc triển khai hai dự án trên là điều kiện tiên quyết để thực hiện di dời, tổ chức lại tuyến đường sắt hiện hữu đoạn Ngọc Hồi - Hà Nội - Gia Lâm. Đồng thời, cần tiếp tục nghiên cứu kỹ phương án tổ chức hệ thống ga trung tâm nhằm bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài.
Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ xem xét
Tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ Tài chính, Tư pháp cùng đại diện Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cơ bản thống nhất chủ trương giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản các dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn. Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý những vướng mắc từ Luật Đường sắt hiện hành trước khi triển khai các cơ chế đặc thù.
Phó Thủ tướng Thường trực giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ xem xét.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao các ý kiến đóng góp của bộ, ngành, cơ quan của Quốc hội và UBND TP Hà Nội, qua đó làm rõ thêm cơ sở pháp lý cho phương án giao thành phố làm cơ quan chủ quản các dự án đường sắt quốc gia.
Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực thống nhất áp dụng các cơ chế, chính sách theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 để triển khai dự án; giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định việc giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đối với tuyến đường sắt Phú Xuyên - Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng giao Bộ Xây dựng chủ trì nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đường sắt theo hướng phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chủ trương phân cấp, phân quyền. Đồng thời nhấn mạnh, nếu các dự án không được triển khai đúng tiến độ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện nhiều công trình hạ tầng quan trọng khác của Hà Nội trong thời gian tới.
