Đề xuất ghép đổi chéo, thống nhất cơ chế giá và thanh toán BHYT trong ghép tạng

Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đang được Bộ Y tế đưa ra lấy ý kiến.

Chi phí ghép tạng còn nhiều khác biệt, mức chi trả BHYT cũng chưa đồng đều

Về thực hiện quy định về chế độ BHYT Điều 33 Luật Hiến, ghép mô, tạng quy định người được ghép mô, bộ phận cơ thể người có thẻ BHYT  được cơ quan BHYT thanh toán viện phí về việc ghép theo quy định của pháp luật về BHYT và người không có thẻ BHYT phải thanh toán viện phí theo quy định của phápluật hiện hành về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh.

Luật BHYT  hiện hành và các văn bản hướng dẫn đã quy định việcchi trả một phần chi phí thực hiện kỹ thuật ghép tạng trong các cơ sở khám24bệnh, chữa bệnh, theo đó, BHYT sẽ chi trả tiền giường, xét nghiệm, máu,dịch truyền, thuốc…trong phạm vi danh mục được BHYT chi trả

Tuy nhiên theo hồ sơ đánh giá tình hình thực hiện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, hiện chưa ban hành được định mức kinh tế - kỹ thuật và giá của dịch vụ kỹ thuật lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

Vì thế, hiện nay mỗi cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người xây dựng một giá dịch vụ khác nhau, không thống nhất. Kết quả khảo sát tại một số cơ sở y tế cho thấy chi phí ghép bộ phận cơ thể người có sự khác biệt.

Tại Bệnh viện Việt Đức, chi phí bình quân cho 1 ca ghép tim, gan khoảng 1 tỷ đồng, ca ghép thận khoảng 200-500 triệu đồng (tùy diễn tiến từng trường hợp).

Tại Bệnh viện Bạch Mai, chi phí trung bình 1 ca ghép thận khoảng 270 triệu đồng, do bảo hiểm y tế (BHYT) và người bệnh cùng chi trả.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, chi phí bình quân một ca ghép gan 450 triệu đồng, ghép thận là 350 triệu đồng, ghép tế bào gốc từ 700 triệu đến 1 tỷ đồng.

Tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên, chi phí trung bình 1 ca ghép thận khoảng 195 triệu đồng, do BHYT và người bệnh cùng chi trả.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, chi phí trung bình 1 ca ghép thận khoảng 129 triệu đồng, do BHYT và người bệnh cùng chi trả.

Tại Bệnh viện Đại học Y dược TP HCM, chi phí bình quân khoảng hơn 1,4 tỷ đồng/ca ghép gan và khoảng 396 triệu đồng/ca ghép thận.

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chi phí bình quân một ca ghép mô, bộ phận cơ thể người như ghép gan từ người cho sống 1,3-1,5 tỷ đồng, chưa tính tiền điều trị thuốc; ghép thận khoảng 300 triệu đồng.

Theo hồ sơ đánh giá, qua khảo sát tại các cơ sở, phần lớn bệnh viện thực hiện chi trả chi phí ghép mô, bộ phận cơ thể người từ nguồn BHYT. Ngoài ra, còn có các nguồn khác như nguồn từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ (đề tài, đề án), hỗ trợ của các tổ chức cá nhân, quỹ hỗ trợ của bệnh viện…

Đáng chú ý, mức chi trả của BHYT cho người ghép cũng khác nhau giữa các bệnh viện. Chẳng hạn, tại Bệnh viện Đại học Y dược TP HCM, BHYT chi trả chi phí cho 1 ca ghép gan là 16,2%, ghép thận là 17,6%. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, BHYT chi trả trung bình cho 1 ca ghép tạng khoảng 40-45%.

Cũng tại dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đề xuất giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh gồm chi phí thực hiện các dịch vụ: Hồi sức duy trì mô, bộ phận cơ thể người của người hiến có nguy cơ chết não, chết tuần hoàn; Xác định chết não, chết tuần hoàn; Lấy, đánh giá chất lượng mô, bộ phận cơ thể người; Ghép mô và bộ phận cơ thể người.

Lần đầu đề xuất cơ chế "ghép đổi chéo"

Dự thảo lần đầu bổ sung khái niệm và cơ chế về "ghép đổi chéo".Cụ thể, dự thảo xác định "ghép mô, bộ phận cơ thể người đổi chéo" là hoạt động lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện ở các cặp người hiến và người được ghép là thành viên gia đình nhưng không tương thích nhau, và phải tìm người hiến, người được ghép tương thích ở các cặp khác.

Theo dự thảo, thực tế có nhiều cặp người hiến - người được ghép trong cùng gia đình không tương thích, chẳng hạn về nhóm máu, kháng nguyên. Khi đó, dù có người thân sẵn sàng hiến, việc ghép giữa chính hai người này vẫn không thể thực hiện do không tương thích.

Từ thực tế này, dự thảo đề xuất bổ sung cơ chế ghép đổi chéo, trong đó cần có một đầu mối quốc gia để tìm kiếm và ghép cặp giữa những người hiến và người được ghép tương thích ở các cặp khác nhau. Giải pháp này nhằm tăng cơ hội ghép cho những trường hợp cặp hiến - nhận trong gia đình không tương thích.

Dự thảo đề xuất Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có nhiệm vụ điều phối ghép đổi chéo.Theo đề xuất, Trung tâm Điều phối Quốc gia được nâng cấp thành đầu mối quốc gia, có các đơn vị điều phối vùng tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Một trong những nhiệm vụ mới được bổ sung là điều phối ghép đổi chéo.

Dự thảo đồng thời xây dựng một cơ chế điều phối thống nhất hơn đối với hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người.Theo đó, việc điều phối được thực hiện trên phạm vi toàn quốc thông qua Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người do Trung tâm Điều phối Quốc gia quản lý, vận hành. 

Các trường hợp đã hiến mô, bộ phận cơ thể từ người chết não, chết tuần hoàn phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời lên hệ thống này.

Tính đến tháng 3/2026, Việt Nam đã thực hiện thành công 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người, mang lại cơ hội sống cho hàng nghìn người bệnh. Tuy nhiên, Bộ Y tế đánh giá chế độ, chính sách dành cho người hiến vẫn còn những bất cập cần tiếp tục hoàn thiện.

Bộ Y tế đề xuất 18 tuổi được hiến tạng cho người trong gia đình, 25 tuổi cho người ngoài

SKĐS - Tại dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác do Bộ Y tế đang lấy ý kiến, đề xuất người từ đủ 18 tuổi được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho thành viên gia đình; trong trường hợp hiến cho người không phải thành viên gia đình, người hiến phải từ đủ 25 tuổi.