Đề xuất dùng ngân sách dẫn dắt, thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa

28-08-2026 10:48 | Thời sự

SKĐS - UBTVQH đề nghị chuyển mạnh từ tư duy hỗ trợ sang kiến tạo hệ sinh thái, tạo động lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Sáng 28/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chuyển từ 'hỗ trợ' sang 'kiến tạo'

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương của Đảng và Nhà nước; khắc phục những hạn chế của quy định hiện hành, đồng thời luật hóa các cơ chế, chính sách lớn, ổn định, lâu dài, tạo nền tảng pháp lý cho DNNVV phát triển.

Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất đổi tên từ Luật Hỗ trợ DNNVV thành Luật Phát triển DNNVV, thể hiện sự thay đổi căn bản về tư duy chính sách, từ "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "kiến tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển".

Dự thảo gồm 5 chương, 35 điều, chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ theo nhu cầu và lộ trình phát triển của doanh nghiệp, từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, từ siêu nhỏ lên nhỏ, vừa và lớn. Thước đo chính sách cũng chuyển từ số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ sang mức độ phát triển và khả năng hấp thụ của doanh nghiệp sau hỗ trợ.

Theo dự thảo, Nhà nước không trực tiếp cung cấp các hỗ trợ đơn lẻ mà tập trung kiến tạo hệ sinh thái, kết nối chuyên gia, cơ sở ươm tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, hiệp hội và doanh nghiệp lớn. Ngân sách nhà nước đóng vai trò vốn dẫn dắt, chia sẻ rủi ro và huy động nguồn lực xã hội.

Hai nhóm chính sách được đề xuất gồm hỗ trợ chung về vốn, mặt bằng, công nghệ, thị trường, chuyển đổi số và nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng; cùng nhóm hỗ trợ trọng tâm dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV tham gia chuỗi giá trị, kinh doanh bền vững và chuyển đổi từ hộ kinh doanh.

Tránh chính sách chung chung

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành Luật thay thế Luật Hỗ trợ DNNVV năm 2017 và nhất trí với tên gọi mới. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi lưu ý dự thảo vẫn tập trung nhiều vào các biện pháp hỗ trợ, chưa thể hiện rõ tư duy "kiến tạo, phát triển".

Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát tổng thể, tập trung tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao quy mô, chất lượng, năng lực cạnh tranh, quản trị và đổi mới sáng tạo; đồng thời bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành.

Về các chương trình hỗ trợ, cần quy định rõ thời hạn, mục tiêu, nguồn lực và kết quả đầu ra, tránh chính sách chung chung. Đặc biệt, các quy định về hỗ trợ tiếp cận tín dụng cần cụ thể hơn, không dừng ở những quy định như "Nhà nước khuyến khích", "Nhà nước thúc đẩy".

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ cơ chế hỗ trợ thuế, công nghệ, chuyển đổi số; rà soát tính khả thi của chính sách hỗ trợ mặt bằng, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm, nhất là khi sử dụng nguồn vốn nhà nước.

Đối với hỗ trợ tham gia mua sắm công, cần bảo đảm phù hợp pháp luật về đấu thầu, kỷ luật tài chính và phòng, chống tham nhũng. Đồng thời, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, hỗ trợ HKD chuyển đổi thành doanh nghiệp, tăng cường chia sẻ dữ liệu dùng chung và không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.