Sáng 7/11, Quốc hội nghe Chính phủ trình chủ trương đầu tư Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong, với tổng mức đầu tư dự kiến 50.990 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức đầu tư công.
Toàn cảnh Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI sáng 7/11. Ảnh: Media Quốc hội
Đầu tư cao tốc 4 làn xe, rút ngắn 50-60% thời gian di chuyển
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc đầu tư dự án nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc theo quy hoạch.
Theo Bộ trưởng, các quốc lộ hiện hữu kết nối Lai Châu với trung tâm kinh tế vùng có quy mô nhỏ, tiêu chuẩn thấp, thường xuyên xảy ra sạt lở vào mùa mưa lũ. Khi tuyến cao tốc được đưa vào khai thác, thời gian di chuyển dự kiến rút ngắn khoảng 50-60% so với đi trên quốc lộ, tạo điều kiện thu hút đầu tư, khai thác tiềm năng và lợi thế của các địa phương.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình. Ảnh: Media Quốc hội
Dự án cũng có ý nghĩa quan trọng trong thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền, hỗ trợ giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số. Bộ trưởng cho biết, tỷ lệ hộ nghèo của Lai Châu hiện là 17,24%, đứng thứ hai cả nước. Tuyến cao tốc được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy đô thị hóa, hình thành các khu đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và tăng cường giao thương quốc tế qua các cửa khẩu.
Về quy mô, dự án có tổng chiều dài 119km, thiết kế 4 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế từ 80-120km/h. Tổng mức đầu tư dự kiến 50.990 tỷ đồng. Giai đoạn chuẩn bị đầu tư thực hiện trong năm 2026-2027, khởi công năm 2027, cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.
Chính phủ đề xuất thực hiện dự án bằng vốn đầu tư công do phương án đối tác công tư (BOT) không bảo đảm tính khả thi về tài chính, kể cả khi ngân sách nhà nước hỗ trợ 50-70% vốn đầu tư.
Làm rõ phương án vốn, bảo đảm sinh kế người dân
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết đầu tư và hình thức đầu tư công của dự án.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ rà soát những nội dung chồng lấn quy hoạch, làm rõ lộ trình đầu tư đoạn còn lại đến cửa khẩu Ma Lù Thàng; xử lý phạm vi chồng lấn với mỏ quặng sắt Đông Nam Làng Nhè đã được cấp phép và khu vực quy hoạch thăm dò đất hiếm tại Tân An.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với thiết kế, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu phương án tốc độ 100km/h nhằm bảo đảm tầm nhìn dài hạn. Đồng thời, cần tăng cường giải pháp cầu cạn, hầm xuyên núi để hạn chế tác động đến rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn và rừng đặc dụng.
Ủy ban cũng đề nghị tỉnh Lào Cai, Lai Châu quy hoạch khu tái định cư đồng bộ hạ tầng thiết yếu trước khi di dân; có chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, bảo đảm đời sống người dân tại nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Các ĐBQH tham dự phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Về nguồn vốn, cơ quan thẩm tra lưu ý áp lực cân đối vốn đối với Lai Châu khi địa phương phải bố trí 2.004 tỷ đồng, tương đương 38,7% tổng kế hoạch đầu tư công trung hạn của tỉnh. Một số ý kiến đề nghị Chính phủ xem xét phương án sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương hoặc có cơ chế hỗ trợ toàn bộ phần vốn địa phương phải bố trí.
Đối với các cơ chế, chính sách đặc thù, Ủy ban cơ bản nhất trí để bảo đảm tiến độ dự án, nhưng đề nghị rà soát tính cần thiết, khả thi, xác định rõ phạm vi áp dụng và trách nhiệm giám sát. Đặc biệt, cần cân nhắc kỹ việc chỉ định thầu, chỉ áp dụng trong trường hợp thật sự cần thiết, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, thất thoát và lãng phí.
