Sáng 5/11, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035, với tổng vốn dự kiến hơn 63.000 tỷ đồng.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các ĐBQH tham dự kỳ họp. Ảnh: Media Quốc hội
Đầu tư hơn 63.000 tỷ đồng trong hai giai đoạn
Thay mặt Chính phủ trình bày Tờ trình, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc xây dựng Chương trình xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh tình hình tội phạm và ma túy trong nước, thế giới diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và những nguy cơ, thách thức phi truyền thống.
Chương trình được xây dựng trên cơ sở Kết luận số 56 ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về khẩn trương xây dựng, triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035 cùng các quy định pháp luật liên quan.
Toàn cảnh phiên họp sáng 5/11. Ảnh: Media Quốc hội
Mục tiêu tổng quát là phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm; lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã làm nền tảng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị và triển khai đồng bộ các giải pháp.
Trong đó, Chương trình xác định lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở, hướng tới kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an. Ảnh: Media Quốc hội
Chương trình được triển khai trong hai giai đoạn. Giai đoạn 2026-2030 có tổng vốn 45.301 tỷ đồng, trong đó 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt tại Nghị quyết số 163 và đề nghị bổ sung 22.851 tỷ đồng cho công tác phòng, chống tội phạm. Giai đoạn 2031-2035 dự kiến tổng vốn 18.151 tỷ đồng. Sau khi kết thúc giai đoạn 1, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội về nguồn lực kinh phí để triển khai giai đoạn tiếp theo.
Để thực hiện các mục tiêu, Chính phủ đề xuất sáu nhóm giải pháp, gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; tập trung và huy động nguồn lực; tổ chức bộ máy hiệu quả; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền; ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế.
Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, Chính phủ đề nghị Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình với tên gọi "Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035", trên cơ sở giữ nguyên các nội dung phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt và tích hợp, bổ sung các nội dung phòng, chống tội phạm.
Rà soát kinh phí, ưu tiên hỗ trợ địa bàn biên giới
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội nhận thấy Chương trình đáp ứng tiêu chí xác định chương trình mục tiêu quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.
Ủy ban tán thành sự cần thiết đầu tư nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163. Chương trình phù hợp với các chiến lược liên quan, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và cơ bản không trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: Media Quốc hội
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát các nhiệm vụ có nội dung tương đồng, giao thoa với chương trình khác; làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí, bảo đảm không trùng lặp nhiệm vụ, kinh phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Đối với các dự án, tiểu dự án thành phần, một số nhiệm vụ còn có tính chất tương đồng nhưng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau. Phương thức phân bổ vốn tại một số dự án còn mang tính bình quân, chưa gắn chặt với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra. Một số số liệu dự toán kinh phí cũng cần tiếp tục rà soát, chỉnh lý để bảo đảm chính xác, khả thi.
ĐBQH tham dự Kỳ họp thứ 2 sáng 5/11. Ảnh: Media Quốc hội
Về nguồn lực thực hiện, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị làm rõ căn cứ xác định kinh phí từng dự án, tiểu dự án; trách nhiệm cân đối, bố trí vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác. Đồng thời, cần thuyết minh rõ nhu cầu, mức kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2031-2035 và quan tâm ưu tiên hỗ trợ các địa bàn biên giới.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ thẩm quyền quyết định các cơ chế, chính sách đặc thù; quy định cụ thể việc chuyển tiếp, bàn giao, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài sản, trang thiết bị, dữ liệu, phần mềm cùng các kết quả đã hình thành từ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.
