Mở rộng các trường hợp chưa xem xét kỷ luật cán bộ, công chức
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung các trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật. Theo dự thảo, ngoài các trường hợp đã được quy định trước đây, sẽ bổ sung trường hợp theo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài. Dự thảo cũng mở rộng theo hướng bổ sung các trường hợp khác được pháp luật quy định.
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về các trường hợp được loại trừ hoặc miễn trách nhiệm kỷ luật. Theo đó, cán bộ, công chức sẽ được loại trừ trách nhiệm kỷ luật nếu được cơ quan có thẩm quyền xác nhận mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm; hoặc được xác nhận vi phạm trong tình thế cấp thiết, do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp.
Hình minh họa.
Đối với các trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật, dự thảo bổ sung quy định đối với cán bộ, công chức thực hiện các đề xuất về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép, thực hiện đúng chủ trương, không tham nhũng, tiêu cực, không cố ý vi phạm pháp luật, có động cơ trong sáng vì lợi ích chung nhưng vẫn phát sinh thiệt hại.
Ngoài ra, cán bộ, công chức thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan cũng được xem xét miễn trách nhiệm kỷ luật. Dự thảo tiếp tục bổ sung trường hợp miễn kỷ luật đối với người đã qua đời dù hành vi vi phạm đến mức phải xem xét xử lý, cũng như các trường hợp thuộc cơ chế đặc thù về xử lý vi phạm đất đai theo Nghị quyết của Quốc hội.
Công khai kết luận minh oan cho cán bộ, công chức bị kỷ luật oan
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung thêm các tình tiết được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật. Theo đó, cán bộ, công chức chủ động báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm, tự nhận hình thức kỷ luật phù hợp trước hoặc trong quá trình kiểm tra, giám sát sẽ được xem xét giảm nhẹ. Việc chủ động cung cấp thông tin, tài liệu về những người cùng vi phạm; chủ động chấm dứt hành vi vi phạm; tích cực ngăn chặn hậu quả; tự giác nộp lại tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả cũng là những tình tiết được đề xuất áp dụng để giảm nhẹ mức kỷ luật.
Liên quan đến thời hiệu xử lý kỷ luật, dự thảo sửa đổi theo hướng thống nhất với Điều 37 Luật Cán bộ, công chức năm 2025. Theo đó, thời hiệu xử lý kỷ luật được tính từ thời điểm xảy ra hành vi vi phạm đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền kết luận hành vi vi phạm đến mức phải thi hành kỷ luật. Trường hợp trong thời hạn tính thời hiệu mà cán bộ, công chức tiếp tục có hành vi vi phạm mới thì thời hiệu đối với hành vi cũ sẽ được tính lại từ thời điểm xảy ra hành vi vi phạm mới.
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến phòng, chống tội phạm, phòng, chống tệ nạn xã hội, trật tự, an toàn xã hội, đồng thời bổ sung nội dung về phòng, chống lãng phí bên cạnh quy định về phòng, chống tham nhũng.
Đáng chú ý, dự thảo hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi đối với cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật oan, sai. Theo đó, chậm nhất 10 ngày làm việc kể từ khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền hoặc bản án của Tòa án xác định việc kỷ luật là oan, sai, người đứng đầu cơ quan phải công bố công khai kết luận tại đơn vị nơi cán bộ, công chức đang công tác.
