Bộ Tư pháp vừa công khai tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.
Đáng chú ý, tại dự thảo này, Bộ Tư pháp đề xuất từ 1/7/2028, công chứng viên được công chứng giao dịch bất động sản trên toàn quốc, thay vì chỉ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở hành nghề.
Theo cơ quan soạn thảo, thẩm quyền công chứng bất động sản phi địa giới hành chính là chủ trương lớn, đã được giao Chính phủ quy định lộ trình và biện pháp thi hành.
Bộ Tư pháp đề xuất công chứng viên được công chứng giao dịch bất động sản trên toàn quốc, thay vì chỉ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở hành nghề.
Do đó, khi sửa đổi nghị định lần này, Bộ Tư pháp đề xuất mốc thời gian cụ thể. Theo đó, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả giao dịch bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ 1/7/2028.
Lý giải về mốc thời gian này, Bộ Tư pháp xác định cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản đã chính thức công bố và vận hành từ 1/3/2026. Hệ thống thông tin quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai dự kiến cơ bản hoàn thành vào hết năm 2027.
Bộ Tư pháp đánh giá, việc công chứng nhà đất phi địa giới từ giữa năm 2028 là khả thi. Các công chứng viên khi đó sẽ có đầy đủ công cụ công nghệ để tra cứu, xác minh thông tin để ngăn chặn tối đa các rủi ro giả mạo tài sản hoặc giao dịch chồng chéo.
Dự thảo cũng bổ sung một trường hợp được coi là có lý do chính đáng để công chứng ngoài trụ sở, cụ thể là trường hợp giao dịch có đối tượng là tài sản có giá trị từ 1 tỉ đồng trở lên và việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản hoặc hồ sơ, tài liệu quan trọng liên quan trực tiếp đến giao dịch mà việc bàn giao cần thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.
Bộ Tư pháp còn đề xuất trường hợp một trong các bên tham gia giao dịch thuộc đối tượng được công chứng ngoài trụ sở thì các bên còn lại có thể đến địa điểm ngoài trụ sở đó để thực hiện việc công chứng.
Các quy định sửa đổi, bổ sung nêu trên nhằm tạo thuận lợi hơn cho các bên tham gia giao dịch, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc cơ bản là thực hiện công chứng tại trụ sở và cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với trường hợp cần thiết, hợp lý.
Dự thảo Nghị định dự kiến trình Chính phủ vào tháng 10/2026 để bảo đảm có hiệu lực vào ngày 1/1/2027.