Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đề xuất sửa Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định việc ủy quyền cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội có hiệu lực tối đa 12 tháng.
Theo đó, dự thảo luật đưa ra 2 phương án liên quan đến việc ủy quyền nhận lương hưu cho người thân. Phương án thứ nhất là sẽ ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội. Việc thực hiện ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự.
Như vậy, phương án này đã bỏ điều kiện văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng và việc chứng thực văn bản theo quy định của pháp luật về chứng thực.
BHXH Hà Nội tuyên truyền, hướng dẫn làm giấy uỷ quyền nhận lương huu, trợ cấp.
Phương án 2 được đưa ra giữ nguyên như quy định hiện hành. Cụ thể, trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và chế độ khác theo quy định thì văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định của pháp luật về chứng thực.
Theo dự thảo tờ trình dự thảo luật, Bộ Nội vụ cho biết, từ phản ánh của cơ quan bảo hiểm xã hội và một số địa phương thì việc quy định ủy quyền lương hưu có hiệu lực 12 tháng đã phát sinh một số bất cập trong việc làm giấy ủy quyền tiếp khi hết hiệu lực.
Thủ tục này khiến người sức khỏe yếu không thể làm tiếp giấy ủy quyền và cũng làm phát sinh chi phí với trường hợp phải làm giấy ủy quyền tại Văn phòng Công chứng.
Cụ thể góp ý về dự thảo luật, Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên đề nghị sửa đổi quy định thời hạn ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng để phù hợp cho người hưởng.
Tuy nhiên, theo Bộ Nội vụ, một số địa phương cho rằng nên giữ như quy định hiện hành để thuận lợi trong công tác quản lý đối tượng thụ hưởng. Vì vậy, dự thảo luật đề xuất 2 phương án như nêu trên.
Với việc bỏ hiệu lực tối đa của việc ủy quyền, việc thực hiện ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự, Bộ Nội vụ cho rằng việc quản lý đối tượng thụ hưởng phải được cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thông qua việc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và trách nhiệm phối hợp xác minh thông tin đủ điều kiện thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội của người thụ hưởng.
Liên quan đến ủy quyền nhận lương hưu với những phát sinh quanh thủ tục này, những ngày qua, dư luận xôn xao trước phản ánh của ông V.H đi làm thủ tục chứng thực giấy ủy quyền nhận lương hưu cho mẹ là cụ N.T.T.H. (97 tuổi). Do giấy ủy quyền cũ sắp hết hiệu lực, ông H. đến Điểm Phục vụ hành chính công tại trụ sở phường Ngọc Hà (Chi nhánh số 3) làm thủ tục nhưng vì cụ bà sức khỏe yếu, không thể trực tiếp có mặt nên được cán bộ hướng dẫn xác minh qua cuộc gọi video. Sau khi thực hiện cuộc gọi, cán bộ Điểm Phục vụ hành chính công đánh giá cụ không đủ điều kiện để lập giấy ủy quyền và yêu cầu người ủy quyền phải trực tiếp có mặt. Gia đình cho biết đã đề nghị cán bộ đến nhà xác minh vì chỉ cách trụ sở khoảng 200 m nhưng không được chấp nhận, khiến vụ việc gây nhiều tranh luận.
Ngay sau vụ việc được phản ánh, Lãnh đạo thành phố Hà Nội yêu cầu chấn chỉnh thái độ làm việc của nhân viên Điểm Phục vụ hành chính công tại phường Ngọc Hà.
Theo Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội, quy định mới từ ngày 1/7/2026, giấy ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng chỉ có thời hạn tối đa 12 tháng. Các giấy ủy quyền được lập theo quy định cũ chỉ còn hiệu lực đến hết ngày 30/6/2026.
Trường hợp của cụ bà nằm trong diện phải thực hiện theo quy định này. Trước đây, cụ vẫn nhận lương hưu thông qua hình thức ủy quyền cho con, nhưng giấy ủy quyền đã hết thời hạn nên phải lập lại giấy ủy quyền mới để tiếp tục nhận thay.
Đến nay, vẫn có khoảng 20.000 trường hợp tại Hà Nội chưa hoàn tất việc chuyển đổi . BHXH TP Hà Nội đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền để nghiên cứu phương án xử lý, hạn chế tối đa nguy cơ người dân bị chậm nhận lương hưu trong kỳ chi trả tháng 7 nếu chưa kịp hoàn tất thủ tục trước ngày 30/6.