Dự thảo Nghị quyết Quy định về chế độ bảo vệ Thẩm phán dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, đề xuất có hiệu lực từ 1/1/2027.
Dự thảo được xây dựng gồm 4 chương, 26 điều, điều chỉnh nguyên tắc, nội dung, biện pháp, trình tự và thủ tục bảo vệ Thẩm phán khi thi hành công vụ hoặc trong trường hợp cần thiết. Dự thảo đồng thời xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ Thẩm phán và thân nhân của họ.
Một nội dung đáng chú ý tại dự thảo này là việc thẩm phán xét xử, giải quyết "vụ án, vụ việc có mức độ nguy hiểm cao", TAND Tối cao đề xuất, cần được áp dụng ngay các biện pháp cần thiết để bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của thẩm phán và thân nhân của họ.
Chủ toạ tuyên án trong một phiên toà mở tháng 7/2026 tại TAND Hà Nội. Ảnh: Mạnh Hùng
Thẩm phán này cũng có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ bí mật danh tính; bảo mật, hạn chế việc truy cập, tiếp cận thông tin, dữ liệu cá nhân của mình và thân nhân.
Dự thảo cũng nghiêm cấm can thiệp trái pháp luật vào hoạt động xét xử, gây ảnh hưởng đến nguyên tắc Thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Các hành vi cản trở thi hành công vụ; chỉ đạo, ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ hoặc mua chuộc Thẩm phán; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trả thù, trù dập hoặc tác động đến vị trí công tác đều thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.
Thẩm phán được quyền từ chối yêu cầu bố trí thực hiện công việc ngoài phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn hoặc có khả năng ảnh hưởng đến sự độc lập, vô tư, khách quan trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc. Việc điều động, luân chuyển, biệt phái, tạm đình chỉ, miễn nhiệm, cách chức, hạ bậc lương hoặc áp dụng các quyết định bất lợi khác đối với Thẩm phán phải đúng căn cứ, trình tự, thủ tục và thẩm quyền.
Trường hợp Thẩm phán bị tạm dừng hoặc kéo dài việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, nâng bậc lương, phong hoặc thăng cấp bậc hàm do bị trả thù, trù dập hay bị tố cáo sai sự thật, sau khi có kết luận của cấp có thẩm quyền, các quyền lợi liên quan sẽ được xem xét khôi phục và tính từ thời điểm bị tạm dừng.