Tình trạng người bán rong hoa, cây cảnh và người làm các loại cây cảnh giả xuất hiện khắp nơi nhưng khó quản lý bởi ít khi họ bán cố định một chỗ. Người mua thì dễ bị hớ vì giá nào họ cũng bán, bởi đó là sản phẩm rởm, không thể để lâu mà chỉ vài bữa là héo rũ…
Phổ biến của công đoạn sản xuất không thật thà này là kiểu “râu ông cắm cằm bà” bằng cách cắm hoa cây này vào thân cây khác hay trên một cây lại gắn giả nhiều loại hoa với màu sắc rực rỡ. Đối với loại kiểng về cây ăn trái thì thực hiện cách “treo đầu dê, bán thịt chó”, chỉ cần một lọ keo con voi, keo 502 và một chút khéo tay thì cây sẽ sum suê đầy quả trái. Nhiều nhất vẫn là cây thay cành đổi gốc, bị cắt rễ chiết non, chiết cành cắt tỉa lại cho đẹp mắt rồi cắm vào chậu, chêm nện gốc sao cho chắc chắn là mang đi bán ngay. Đối với những loại cây này, khi mua về sẽ mau chóng chết hoặc trái nhanh rụng, hoa mau tàn. Thông thường người bán loại hàng rởm này thường nói trồng quá nhiều, thiếu chỗ chăm sóc, bán chạy ngập lụt, kẹt vốn…
 Gắn quả sung vào cây. |
Riêng cây cảnh cũng bị làm giả, nhất là vào dịp Tết, khi nhu cầu trang trí nhà ở lên cao, kể cả các loại cây có giá trị như mai, đào, lan… khó mà biết đâu là giả, đâu là thật.
Theo một số nghệ nhân, các dịp cận Tết hằng năm, có nhiều người bán dạo về cây cảnh giả như cây mai, cây sung với giá rất rẻ… Thủ đoạn dùng vỏ của cây mai to, cây chết bọc vào cây mai nhỏ còn sống rất tinh vi, rồi sơn phết, bọc đất cẩn thận, cắt tỉa trông đẹp mắt để lừa người mua. Họ bán với giá rẻ chừng vài trăm ngàn hoặc 1 - 2 triệu đồng/cây. Hoặc là dạng cây sung kiểng có quả sai trĩu với giá rất rẻ nhưng là cây đang bị mắc câu vì quả sung giả gắn vào cây bằng keo một cách tinh vi. Người không biết về kỹ thuật cây cảnh bị lừa như vậy là chuyện bình thường nhưng ngay người chơi cây cảnh đôi khi cũng bị mắc lừa. Giá một cây lan Mokara chưa thành thục, chưa có hoa chỉ 50.000 - 70.000 đồng nhưng nếu gắn khéo léo vài nhánh hoa của cây khác (giá 5.000 - 7.000 đồng/nhánh) thì ngay lập tức giá nhảy lên 150.000 - 200.000 đồng. Người mua chỉ nhận ra là hoa giả khi hoa tàn nhanh so với hoa thật.
Theo ông Nguyễn Văn Bình, nghệ nhân hoa cảnh ở Nhật Tân, cây cảnh bây giờ làm giả đến mức tinh vi, khó phân biệt. Có khi bằng thủ thuật khi chọn hàng thì họ đưa ra cây thật nhưng khi giao hàng thì giao cây giả nên khó mà lường. Vì thế để không bị mua nhầm thì nên mua ở cửa hàng, cửa hiệu hoặc những địa chỉ rõ ràng.
Việc làm cho thật giả lẫn lộn, tạo ra hàng rởm, hàng giả lừa người mua là chuyện đáng lên án. Người mua hàng cần cảnh giác để Tết không mất vui vì mua phải hoa, cây cảnh rởm…
Bài và ảnh: Nguyễn Sơn