Những người mắc các bệnh tiêu hóa mạn tính thường phải uống nhiều thuốc và kèm theo đó là chế độ ăn uống sinh hoạt phù hợp. Để vui Tết an lành, người bị bệnh mạn tính đường tiêu hóa cần có những kiến thức sau đây.
Sự tác động của ẩm thực
Điển hình của bệnh tiêu hóa mạn tính là các bệnh: trào ngược dạ dày thực quản, viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày tá tràng, hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng mạn và viêm gan mạn tính. Trong nhóm bệnh này, đáng lưu ý là các bệnh loét dạ dày tá tràng và viêm gan mạn tính. |
Sự thất thường trong ăn uống, đặc biệt là ăn muộn, ăn cấp tốc, ăn nhanh làm tăng thêm tính chịu đựng của hệ tiêu hoá. Và thường là làm nặng thêm bệnh viêm đại tràng mạn, bệnh gắn chặt với các kích thích thần kinh và bệnh lý dạ dày tá tràng. Các thức ăn không được nhai kỹ, không được trộn kỹ với lượng men tiêu hoá hạn chế trong lúc đang sử dụng các thuốc ức chế tiết axit làm cho dạ dày phải làm việc nhiều hơn, thức ăn càng lâu tiêu hơn và cảm giác đầy bụng như càng rõ rệt.
Một chế độ ăn giàu gia vị, chua, đắng, cay làm khó khăn trong việc khắc phục các chứng rối loạn mạn tính của bệnh dạ dày tá tràng; một chế độ ăn quá nhiều chất béo sẽ gây biến cố hoá tiến triển của bệnh viêm gan. Lại thêm việc các thuốc kháng sinh dễ bị huỷ trong môi trường có chất chua nên đã làm giảm tác dụng của những thuốc đặc hiệu điều trị nhóm bệnh này.
  |
Những điều cần lưu ý khi dùng thuốc
Cần điều trị liên tục, nhất là những thuốc nhằm mục đích tiêu diệt virut, vi khuẩn hay những thuốc tác động có sự liên quan đến thần kinh. Việc sử dụng thuốc liên tục nhằm tránh cho vi khuẩn hay virut kháng thuốc như với các thuốc metronidazole, clarithromycin hay lamividin, ribavirin. Cũng cần sử dụng liên tục với các thuốc ức chế tiết axit, không những ổ loét không liền được mà còn làm axit tiết mạnh hơn do cơ chế phản hồi ngược làm phức tạp hơn quá trình điều trị.
Metronidazole tương tác mạnh với rượu nên nếu có sử dụng trong các dịp lễ Tết thì chúng ta cần tuyệt đối tránh rượu khi uống thuốc. Lại do tác dụng gây rối loạn tâm thần do phản ứng với rượu nên tránh dùng cho người có hội chứng cai.
Những kháng sinh mà có tác dụng phụ gây đầy hơi, căng bụng như clarithromycin thì thật cẩn thận với những người có chứng hay bị đầy hơi, sôi bụng. Và cần chú ý là ăn thực phẩm mềm, số lượng vừa phải để tránh gây khó chịu cho dạ dày. Hãy dặn bệnh nhân cẩn thận, nếu nôn ra thuốc vì không chịu được sẽ hoàn toàn mất tác dụng điều trị.
Tốt nhất là sử dụng thuốc theo đường uống để thuốc vừa có thể tác động trực tiếp tại chỗ lại vừa có thể đi vào máu tác động toàn thân. Việc này làm tăng hiệu quả của thuốc. Trên thực tế, hiện tượng nôn có thể xảy ra. Đó có thể là do tác dụng của thuốc điều trị nhưng cũng có thể là do biểu hiện bệnh lý. Hãy sử dụng một thuốc chống nôn để giữ thuốc lại trong hệ tiêu hoá.
Các thuốc ức chế tiết axit, các thuốc bao bọc ổ loét cần phải sử dụng trước bữa ăn tối thiểu 30 phút. Vì thức ăn là một kích thích gây gia tăng tiết axit mạnh mẽ, nên nếu chúng ta sử dụng sau khi ăn hay trong khi ăn thì coi như không giảm được lượng axit tiết ra vì chúng đã được kích hoạt sản xuất. Hãy mang theo thuốc bên mình nếu phải thay đổi giờ ăn và nếu phải đi xa. Đừng uống thuốc phòng sẵn mà cách quá xa giờ khai tiệc.
Trong ăn uống, nên sử dụng một chế độ ăn mềm, dễ tiêu, ít chất béo, hạn chế cồn, hạn chế các gia vị “nóng” thực sự là một phương án tốt để giúp thuốc tăng hiệu quả lành bệnh. Cũng cần cố gắng ăn uống đúng giờ giấc, không nên ăn quá muộn tức là đã giúp cho công tác điều trị đạt thành công.
BS. Hồng phong