Hàng loạt sai phạm trong việc chỉ định thầu không đúng quy định, nghiệm thu quyết toán không đúng hàng tỷ đồng, vi phạm về thuế với tổng số thuế bị đề nghị truy thu lên tới trên 275 tỷ đồng... vừa được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra đối với Tập đoàn công nghiệp than và khoáng sản Việt Nam (TKV).
Vi phạm về giá, đấu thầu
Theo đánh giá của Kiểm toán Nhà nước, do cơ chế điều hành tập trung nên việc tiêu thụ than trong nước thực hiện qua quá nhiều khâu trung gian giữa các đơn vị thành viên, dẫn đến việc phản ánh giá thành tiêu thụ than chưa phù hợp, phát sinh các chi phí ở nhiều khâu tiêu thụ trung gian, làm giảm lợi nhuận ở các đơn vị trực tiếp sản xuất than. Chẳng hạn như Công ty Việt Bắc được tập đoàn ủy quyền ký hợp đồng bán than (do Công ty than Na Dương khai thác) cho Công ty cổ phần Xi măng Bỉm Sơn. Nhưng thực tế, Công ty Việt Bắc đã bán than qua Công ty Cảng & Kinh doanh Than Cẩm Phả với giá 416.000 đồng/tấn. Sau đó, Công ty này lại bán cho Công ty cổ phần Sản xuất & Kinh doanh Vật tư Thiết bị (công ty con của Công ty Việt Bắc) với giá 480.000 đồng/tấn. Tổng số tiền chênh lệch qua các khâu trung gian trong thương vụ này lên đến trên 2,3 tỷ đồng. Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ rõ, TKV đã bán than chưa đúng giá thị trường theo chỉ đạo của Thủ tướng và bán giá ưu đãi cho một số đơn vị khác làm giảm doanh thu của toàn Tập đoàn 677,4 tỷ đồng.
Bên cạnh đó là những sai phạm có từ việc chỉ định thầu, đến lựa chọn nhà thầu không đúng... Nhà máy Nhiệt điện Sơn Động tại huyện Sơn Động, Bắc Giang do TKV làm chủ đầu tư là một ví dụ. Nhà máy có tổng vốn đầu tư trên 3.000 tỷ đồng, khởi công cuối tháng 11/2005, dự kiến hoàn thành năm 2007. Tuy nhiên Thanh tra Bộ Xây dựng chỉ ra những sai sót của chủ đầu tư như đầu tư xây dựng công trình chưa đúng trình tự theo quy định trong lập thiết kế kỹ thuật - Tổng dự toán và đấu thầu; nhà thầu tư vấn kỹ thuật Fichtner GMBH&CO.KG, Stuttgart, Germany, chưa có giấy phép thầu theo quy định...
 Nhiều sai phạm được kiểm toán chỉ ra tại TKV. |
Nhiều dự án chậm tiến độ, gây lãng phí lớn
Ngoài ra, theo Kiểm toán Nhà nước, có khá nhiều dự án do TKV làm chủ đầu tư chậm tiến độ gây lãng phí lớn và làm giảm hiệu quả đầu tư, như gói thầu số 3, Dự án Nhà máy Nhiệt điện Cao Ngạn chậm tiến độ hơn 12 tháng làm tăng thêm chi phí đầu tư khoảng hơn 50 tỷ đồng; Dự án Nhiệt điện Na Dương chậm tiến độ bốn năm; Dự án Nhiệt điện Sơn Động chậm gần hai năm...
Theo Kiểm toán Nhà nước, trong hoạt động mua sắm, đầu tư xây dựng, TKV vẫn có nhiều sai phạm như chỉ định thầu không đúng quy định 99 gói thầu với giá trị 1.690 tỷ đồng; xét thầu không đúng nhiều gói thầu khác; nghiệm thu, quyết toán tăng không đúng tại tám dự án với số tiền trên 2,1 tỷ đồng...
Ngoài ra, qua công tác kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước còn phát hiện những vi phạm về thuế tại TKV, tổng số thuế bị đề nghị truy thu lên tới trên 275 tỷ đồng, trong số đó có trên 145 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp; hơn 18 tỷ đồng thuế xuất nhập khẩu; trên 64 tỷ đồng thuế tài nguyên...
Anh Đào