Đề nghị hoàn trả toàn bộ chi phí nếu người lao động không được xuất cảnh

Ngày 10/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Minh bạch ngay từ khâu chuẩn bị nguồn lao động

Góp ý về quy định chuẩn bị nguồn lao động tại khoản 8 Điều 1, sửa đổi Điều 18, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng dự thảo đã bổ sung nguyên tắc chỉ được thu phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ sau khi người lao động được phía nước ngoài tiếp nhận, tuyển chọn; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp công khai thông tin trên trang thông tin điện tử và cập nhật cơ sở dữ liệu.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nội dung văn bản ký giữa doanh nghiệp và người lao động hiện mới tập trung vào mức phí đào tạo, cam kết ưu tiên tuyển chọn và trách nhiệm khi người lao động không được tuyển chọn hoặc chấm dứt tham gia trước thời hạn.

Do đó, cần quy định đầy đủ hơn các thông tin quan trọng như thị trường tiếp nhận dự kiến, ngành nghề, tiêu chuẩn tuyển chọn, thời gian dự kiến tuyển chọn, xuất cảnh, các khoản chi phí người lao động phải chi trả và nguyên tắc hoàn trả chi phí nếu doanh nghiệp không ký hợp đồng cung ứng, chương trình dừng vì nguyên nhân khách quan hoặc người lao động không được tuyển chọn.

"Đây chính là giai đoạn người lao động bỏ ra thời gian, công sức, thậm chí cơ hội việc làm hiện tại nhưng chưa chắc đã được xuất cảnh. Vì vậy, quyền và nghĩa vụ của hai bên càng cần được xác lập minh bạch ngay từ đầu", đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đề nghị làm rõ phạm vi liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục trong đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ. Theo đại biểu, việc liên kết chỉ nên giới hạn ở hoạt động đào tạo, bồi dưỡng; không để cơ sở liên kết tham gia tuyển chọn, môi giới, ký kết với người lao động hoặc thu các khoản ngoài hoạt động đào tạo. Trách nhiệm cuối cùng đối với người lao động phải thuộc doanh nghiệp dịch vụ được cấp phép.

Đại biểu Dương Mạc Kiên (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) đề nghị luật hóa nguyên tắc hoàn trả tiền cho người lao động khi không được tuyển chọn, không xuất cảnh hoặc chương trình chấm dứt mà không do lỗi của người lao động.

Theo đó, cần bổ sung nguyên tắc người lao động được hoàn trả toàn bộ các khoản tiền đã nộp trong thời hạn luật định, có thể là 30 ngày. Hồ sơ, chứng từ và phương thức thanh toán giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TPHCM) đồng tình với việc chuyển từ cơ chế chấp thuận trước sang thông báo, nhưng cho rằng giảm tiền kiểm đối với doanh nghiệp phải đi cùng tăng cường minh bạch và bảo vệ người lao động.

Đại biểu đề nghị luật hóa 3 nguyên tắc: không thu tiền tuyển dụng; không thu tiền dưới hình thức giữ chỗ, đặt cọc; mọi khoản thu phải được công khai và có chứng từ. Nếu không đưa được người lao động đi theo cam kết, doanh nghiệp phải hoàn trả chi phí trong thời hạn cụ thể.

Làm rõ trách nhiệm quản lý, hỗ trợ pháp lý

Về trách nhiệm của UBND cấp xã trong theo dõi, giám sát hoạt động tuyển chọn lao động, đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) cho rằng quy định này chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hiện nay. Cấp xã không có đủ lực lượng và thông tin để trực tiếp giám sát hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Đại biểu đề nghị chuyển sang cơ chế "tiếp nhận thông tin, phối hợp xác minh và chuyển xử lý". Theo đó, UBND cấp xã tiếp nhận thông tin tuyển chọn lao động trên địa bàn, phối hợp xác minh ban đầu; nếu phát hiện dấu hiệu thu tiền trái quy định, tuyển dụng trái phép hoặc lừa đảo thì chuyển thông tin đến cơ quan chuyên môn cấp tỉnh xử lý.

Đối với trách nhiệm hỗ trợ pháp lý cho người lao động tại điểm e khoản 2 Điều 26, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn ĐBQH TPHCM) cho rằng quy định chỉ hỗ trợ khi người lao động bị lạm dụng, bạo lực hoặc phân biệt đối xử là chưa đầy đủ.

Theo đại biểu, trong quá trình làm việc ở nước ngoài, người lao động còn có thể bị nợ lương, giữ giấy tờ, đơn phương chấm dứt hợp đồng, tai nạn lao động hoặc phát sinh tranh chấp về quyền lợi.

Do đó, đại biểu đề nghị quy định doanh nghiệp có trách nhiệm tư vấn pháp luật và hỗ trợ người lao động tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc phát sinh tranh chấp cần hỗ trợ pháp lý.

Bộ trưởng Tư pháp làm rõ cơ chế bầu, chỉ định hòa giải viên

SKĐS - Giải trình, làm rõ những vấn đề ĐBQH quan tâm về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) sáng 10/8, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa các ý kiến, hoàn thiện dự thảo.