Đề môn Toán thi lại tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang có dễ đạt điểm tối đa?

Cấu trúc bài thi và mức độ phân hóa

Thầy Phạm Thế Mạnh, Giáo viên môn Toán, Trường THPT Yên Hòa (TP. Hà Nội), nhận định đề thi có mức độ phân hóa tốt, nội dung phong phú, cấu trúc tương đối hợp lý và có khả năng đánh giá khá toàn diện năng lực Toán học của học sinh. Các câu hỏi được xây dựng theo nhiều cấp độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng, tạo điều kiện đánh giá được nhiều nhóm đối tượng học sinh.

Ở mức độ cơ bản, đề kiểm tra các kiến thức nền tảng như quan hệ vuông góc trong không gian, vectơ, khảo sát sự biến thiên của hàm số, cấp số nhân, phương trình lượng giác, số liệu ghép nhóm và các tính chất của hàm số. Chẳng hạn, câu hỏi về giá trị nhỏ nhất của hàm số trên đoạn, câu hỏi về cấp số nhân hay giá trị trung bình của mẫu số liệu ghép nhóm giúp kiểm tra khả năng nắm vững kiến thức và thực hiện các thao tác toán học cơ bản của học sinh.

Ở mức độ vận dụng, đề yêu cầu học sinh kết nối và huy động kiến thức để giải quyết những tình huống có nhiều bước suy luận. Tiêu biểu là bài toán thiết bị bơm nước vào bể ở Câu 3 phần II: học sinh phải khai thác đồ thị parabol, xác định hàm số biểu diễn tốc độ bơm, tính lượng nước thông qua tích phân và tiếp tục xử lý các yêu cầu liên quan đến thời điểm tốc độ bơm lớn nhất. Đây là dạng câu hỏi có giá trị đánh giá tốt năng lực mô hình hóa toán học, tư duy và giải quyết vấn đề.

Điểm nổi bật và mấu chốt của đề là hệ thống câu hỏi gắn với thực tiễn, được khai thác ở nhiều bối cảnh khác nhau. Câu hỏi về trạm phát sóng điện thoại đặt học sinh vào tình huống xác định vùng phủ sóng trong không gian, từ đó vận dụng phương trình mặt cầu, khoảng cách và chuyển động trên mặt phẳng.

Câu hỏi về doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp yêu cầu học sinh sử dụng kiến thức hàm số để giải quyết bài toán tối ưu trong sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, bài toán vận tải hàng hóa bằng hai loại xe, với các giới hạn về số lượng hàng hóa và chi phí, thể hiện rõ yêu cầu tư duy tối ưu và ra quyết định trong một tình huống thực tế. Những câu hỏi này không đơn thuần kiểm tra khả năng tính toán mà yêu cầu học sinh đọc hiểu tình huống, lựa chọn mô hình toán học phù hợp, xử lý dữ liệu và đưa ra kết luận.

Phần III gồm nhiều câu hỏi có tính phân hóa cao, như bài toán thể tích khối tròn xoay từ miền phẳng giới hạn bởi elip và đường tròn; bài toán sắp xếp quân cờ trên bảng 6x6; bài toán tô màu bảng ô vuông và bài toán hình học không gian về thể tích khối tứ diện. Đây là những câu hỏi đòi hỏi học sinh khá, giỏi phải có khả năng tổng hợp kiến thức, tư duy linh hoạt và lựa chọn chiến lược giải quyết vấn đề, qua đó tạo được sự phân loại tương đối rõ về năng lực.

Đề thi phù hợp với định hướng Chương trình GDPT 2018, chuyển trọng tâm từ việc kiểm tra ghi nhớ và áp dụng công thức sang đánh giá năng lực tư duy và lập luận toán học, mô hình hóa toán học, giải quyết vấn đề và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Đề có tính thực tiễn rõ nét, mức độ thử thách tăng dần và có khả năng đánh giá đúng năng lực học sinh, đồng thời tạo được sự phân hóa giữa các nhóm học sinh ở những mức độ năng lực khác nhau.

Mức độ tương đồng và khả năng đạt điểm cao

Thầy giáo Đinh Cao Thượng, Trường THPT Kim Sơn A (tỉnh Ninh Bình), đánh giá về nội dung, cấu trúc và mức độ bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi được xây dựng phù hợp với định dạng đề thi đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình và có khả năng phân hóa tốt.

Đề thi có các câu hỏi đáp ứng yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời có những câu hỏi với mức độ yêu cầu cao hơn nhằm phân hóa học sinh khá, giỏi. Một số dạng câu hỏi có sự tương đồng với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra vào tháng 6 vừa qua, qua đó góp phần đánh giá và phân loại tốt học sinh, đặc biệt là những học sinh có năng lực nổi trội.

Các câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu được thiết kế rõ ràng, không mang tính đánh đố. Bên cạnh đó, khoảng 30% số câu hỏi đòi hỏi học sinh phải có tư duy linh hoạt, khả năng mô hình hóa toán học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là những yêu cầu cần thiết để tạo sự phân hóa giữa học sinh khá và giỏi.

Đặt trong yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 và mục tiêu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT, so với đề thi môn Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đề thi lần này có sự tương đồng về cấu trúc, phạm vi kiến thức và mức độ khó - dễ. Các câu hỏi thuộc ba mạch kiến thức gồm Đại số và Giải tích; Hình học và Đo lường; Xác suất và Thống kê của hai đề có sự tương đồng về nội dung và yêu cầu đánh giá.

Ở các câu hỏi có mức độ phân hóa cao, đặc biệt là những câu hỏi đòi hỏi học sinh vận dụng linh hoạt và kết nối các kiến thức, học sinh cần có năng lực tốt mới có thể hoàn thành chính xác yêu cầu. Cụ thể, câu hỏi về Xác suất ở phần trả lời ngắn đòi hỏi học sinh phải vận dụng linh hoạt kiến thức để giải quyết vấn đề, do đó, việc đạt điểm tối đa ở đề thi lần này không hề dễ dàng.

So sánh yêu cầu giữa hai đợt thi

ThS. Trần Quốc Dân, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Olympia (TP. Hà Nội), đánh giá, đề thi bám sát Chương trình GDPT 2018 với cấu trúc đã được thống nhất của đề thi tốt nghiệp theo chương trình mới. Phạm vi kiến thức tập trung chủ yếu vào chương trình lớp 12 và có sự phân bổ tỉ lệ hợp lí đối với các kiến thức thuộc chương trình lớp 10 và lớp 11.

Các câu hỏi trong đề thi bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình và phù hợp với mục tiêu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đề có các câu hỏi yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết bài toán trong những tình huống và ngữ cảnh thực tế, qua đó đánh giá kĩ năng và năng lực của học sinh.

Về mức độ khó và khả năng phân hóa, tôi cho rằng đề thi có độ khó tương đương với đề tháng 6 và bảo đảm tính phân hóa với các bài tập mang tính “chốt chặn” nhằm phân loại học sinh ở phần II và phần III, tập trung vào các nội dung hình học, ứng dụng tích phân, tổ hợp, xác suất. Các bài tập này yêu cầu học sinh phải huy động tư duy để phân tích và mô hình hóa toán học nhằm giải quyết vấn đề.

Điểm đáng được đánh giá cao là hai đề tương đương về cấu trúc, độ khó và khả năng phân loại nhưng khác nhau về tình huống và dạng bài, có sự thay đổi không gian giải quyết vấn đề. Đề thi lần 1 không cung cấp các gợi ý cho đề thi lần 2, qua đó góp phần bảo đảm tính khách quan và công bằng cho thí sinh ở hai lần thi. Đây là yêu cầu quan trọng và đã được nhóm biên soạn thực hiện tốt.

Điểm đáng được đánh giá cao là hai đề tương đương về cấu trúc, độ khó và khả năng phân loại nhưng khác nhau về tình huống và dạng bài, có sự thay đổi không gian giải quyết vấn đề. Những khác biệt này giúp thí sinh không thể dựa vào đề thi lần 1 để giải quyết đề thi lần 2, qua đó góp phần bảo đảm tính khách quan và công bằng giữa hai lần thi.

Chuyên gia nói gì về đề thi Ngữ văn thi lại tốt nghiệp năm 2026 tại Tuyên Quang?

SKĐS - Các chuyên gia giáo dục đã đưa ra nhiều đánh giá chi tiết về độ khó, tính phân hóa và tinh thần đổi mới của đề thi Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT đợt 2 năm 2026 tại Tuyên Quang.