Là tên cuộc triển lãm gồm những tấm bưu ảnh về Hà Nội phát hành đầu thế kỷ XX được phân chia thành hơn 100 chủ đề: những di tích xưa, những công trình mới, những khu phố cổ, tập quán mới...
Hầu hết những bức ảnh trong triển lãm do người Pháp chụp vào những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Nhiều người ngạc nhiên trước một khối lượng bưu ảnh về Hà Nội phong phú đến vậy. Kinh đô Thăng Long có một ngàn năm tuổi, nhưng địa danh Hà Nội mới có chừng 170 năm (1831) và thành phố Hà Nội mới có hơn 120 tuổi (1888) khi vua Đồng Khánh trao cho Pháp lập một "thành phố nhượng địa". Đó là thời kỳ lịch sử mà sự giao thoa văn hóa đã góp phần làm thay đổi diện mạo tạo ra những tiền đề cho sự hình thành một thành phố hiện đại mà ngày nay đang được kế thừa, cải tạo và phát triển. Những hình ảnh trong triển lãm đều được thực hiện trong thời kỳ này.
 Chợ phiên Hà Nội xưa.Ảnh: TL |
Xem triển lãm, bồi hồi khi gặp lại hình ảnh phố phường Hà Nội dấu xưa rêu phong xen với những yếu tố mới dần xuất hiện từ những góc nhìn đa dạng về cầu Long Biên, bốt Hàng Đậu, phố Hàng Bông... Một Hà Nội yên bình và cổ kính đang chuyển mình. Cuộc sống của người Hà Nội hiện dần lên qua những bức ảnh phản ánh sinh hoạt thường nhật: thiếu nữ uống trà, công nhân nhà máy thuốc lá, cô gái bán trầu, gánh hát xẩm... Không chỉ khối lượng ảnh lớn do Tạp chí Xưa và Nay cung cấp, những bức ảnh trong triển lãm tập hợp từ nhiều nguồn: nhà sưu tập ảnh, những người yêu Hà Nội, trong đó có nhà sưu tập người Pháp Philippe Chaplain - Chủ tịch Liên đoàn Di sản quốc gia Pháp... Ông sưu tầm những tấm bưu thiếp cổ về Hà Nội từ nước Pháp và từ các nhà nhiếp ảnh nước ngoài để thỏa niềm đam mê và tình yêu Hà Nội.
Tần ngần đứng trước những tấm bưu thiếp chụp các loại xe kéo hay cảnh những người phu xe xếp hàng chờ khám xe, không ít người lặng đi vì xúc động. Qua chiếc xe để phần nào hiểu về những cơ cực của những người lao động dưới chế độ thuộc địa và khoảng cách rõ ràng giữa họ với những gia đình giàu có sắm xe và thuê người kéo riêng. Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, loại xe này mất dần từ năm 1945 và những chiếc cuối cùng cũng biến mất sau khi Hà Nội được giải phóng (1954)...
Điều đặc biệt là các bức ảnh trong triển lãm được in trên tấm laminage khổ 60x80cm với công nghệ tiên tiến. Triển lãm tại Thư viện Hà Nội kéo dài đến 31/1. Việc trưng bày lần này là dịp thu hút sự quan tâm, đóng góp ý kiến, tư liệu, hình ảnh để BTC tiếp tục hiệu chỉnh, bổ sung cho cuộc triển lãm lớn vào giữa năm 2010. Nhân dịp triển lãm, Tạp chí Xưa và Nay đã trao tặng Bảo tàng Hà Nội một số tấm sắc phong để hưởng ứng chủ trương của Thành phố kêu gọi các tầng lớp nhân dân hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng Hà Nội.
Mai Chi