- Đáng ra phải là niềm tự hào nhưng không hiểu sao dân chúng nhìn vào các vị - những công trình xây dựng - chẳng mấy thiện cảm lắm?
- Sao lại hỏi tôi? Đáng lẽ phải hỏi những người có trách nhiệm, ít ra là những thủ trưởng sao lại thích xây dựng, sửa chữa thế. Họ tìm mọi lý do để hoặc sửa, hoặc xây...
- Trong mọi công trình xây dựng các vị, chỗ nào quan trọng nhất?
- Móng chứ còn chỗ nào nữa...
- Vâng, móng là cái gốc để gánh trên mình tất cả. Móng lại khiêm tốn nằm trong lòng đất...
- Chúng tôi không phải nhà văn, nhà báo nên đừng suy ra theo kiểu mơ mộng lãng mạn thế. Đơn giản chỉ vì móng là cái chỗ "ăn" được nhiều nhất nên chủ đầu tư, nhà thầu thấy móng là quan trọng nhất thôi. Khi đã hoàn thành công trình chúng tôi thì khó mà đào lên để biết chủng loại sắt thép bị thay đổi ra sao, vật tư bị ăn bớt thế nào rồi bê tông đổ xuống móng là bao nhiêu...
- Tôi tưởng mọi công trình đều có đấu thầu...
- Đấu thầu lành mạnh thì "ăn" gì. Không đấu thầu là tốt nhất và với các dự án trong nước thì cứ “xé” nhỏ ra để mỗi "mảnh" dưới mức kinh phí luật định mà chỉ định thầu.
- Nhưng có người, có nơi trúng thầu hay trúng chỉ định thầu rồi bán lại cho người khác, đơn vị khác là sao?
- Vừa nhắc đến chữ "bán" mà lại còn không hiểu vì sao? Để ngồi không chẳng làm gì vẫn có ăn chứ còn gì nữa...!
- Nhưng Dự toán ban đầu không tính đến yếu tố bán qua bán lại này...
- Thế mới có chuyện nhiều khu chung cư mới ở đã dột từ tầng trên xuống tầng dưới, rồi vôi tróc, sơn bong, cửa long, cống tắc...
- Các vị thường phải qua 3 giai đoạn: chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc đầu tư nhưng sao hay nói về giai đoạn giữa thế?
- Vì giai đoạn này thường xảy ra sai phạm nhiều nhất, phức tạp và tinh vi nhất, thường liên quan trực tiếp đến đơn vị thi công (nhà thầu), chủ đầu tư và các cơ quan liên quan. Nhưng như thế không có nghĩa các khâu: đấu thầu; sử dụng vốn; nghiệm thu, thanh toán khối lượng xây lắp... không có sai phạm.
- Tôi nghĩ, công trình các vị có rất nhiều công đoạn và bộ phận bị giám sát sít sao...
- Tất nhiên! Nhưng quy định là văn bản còn việc thực hiện lại là người. Cứ đúng như văn bản quy định thì làm sao có đại biểu Quốc hội phải kêu rằng công trình nào chỉ bị bớt xén, ăn cắp 25 - 30% là còn "tử tế" khi mà chuyện bớt xén có khi lên tới 40 - 50%, thậm chí 60!
- Tàn bạo thế ư? Không lẽ không có những giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hiệu lực của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực nhạy cảm này với việc xây dựng cơ chế kiểm tra, kiểm soát chất lượng công trình.
- Lúc nào cũng có, chỉ có người thực hiện đúng là thiếu!
- Chao ôi, tham nhũng trong xây dựng đã thành "lệ" rồi sao?
- Còn phải hỏi! Tiền dân bị rơi lệ cho cái “lệ” này từ lâu rồi! Mà đã thành “lệ” thì chống nó thật không đơn giản. Chẳng hạn việc "lại quả" đã trở thành điều nghiễm nhiên mà ai cũng biết, nhưng vẫn chưa thể coi là tham nhũng được.
- Vậy mong muốn của các vị lúc này?
- Mong cũng chả được vì nếu là tiền túi cá nhân chắc công trình chúng tôi không bị rút ruột, nhưng khổ nỗi, tiền ngân sách lại đang được coi là "tiền chùa"!
- Ít ra cũng phải có hy vọng chứ...
- Giá có sự minh bạch thông tin trong các công đoạn đầu tư xây dựng, đặc biệt là đấu thầu, tạo cơ chế để người dân, báo chí và các tổ chức xã hội dân sự được tham gia giám sát để mỗi công trình chúng tôi mãi là niềm tự hào....
- Xin cảm ơn!
Lê Quý