ĐBQH: Xây dựng niềm tin xã hội là chìa khóa thúc đẩy người dân đăng ký hiến mô, tạng

Sáng 21/10, thảo luận tại Tổ về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, ĐBQH Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh) nhấn mạnh cần tăng cường vận động hiến tạng, bảo đảm tính tự nguyện, minh bạch và xây dựng niềm tin trong xã hội.

Nguồn hiến từ người chết não còn hạn chế

Đại biểu Trần Văn Lâm đánh giá cao công tác nghiên cứu, xây dựng dự án luật của Chính phủ, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan. Theo đại biểu, đây là dự án luật đặc biệt, không chỉ liên quan đến chuyên môn y tế mà còn trực tiếp gắn với tính mạng, quyền con người, đạo đức, tâm lý, phong tục tập quán và niềm tin của người dân.

Qua hồ sơ, công tác chuẩn bị được tiến hành công phu, nghiêm túc, có trách nhiệm. Việc tổng kết gần 20 năm thi hành luật, khảo sát thực tiễn, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đánh giá tác động chính sách và lấy ý kiến các cơ quan, chuyên gia cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần cầu thị trong tiếp thu, giải trình.

Đại biểu đặc biệt nhấn mạnh ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc của hoạt động hiến mô, tạng. Một người không may qua đời nhưng từ sự hiến tặng của họ, nhiều người bệnh có thể được cứu sống, trở về với gia đình, tiếp tục học tập, lao động và cống hiến cho xã hội.

Theo báo cáo tổng kết được đại biểu dẫn, sau gần 20 năm thi hành luật, Việt Nam đã thực hiện hơn 14.000 ca ghép bộ phận cơ thể người. Đây là thành tựu đáng trân trọng của ngành Y tế, đội ngũ thầy thuốc và những người tự nguyện hiến mô, tạng.

Tuy nhiên, số ca ghép từ người hiến chết não hiện chỉ chiếm khoảng 8,6%, trong khi hơn 91% nguồn tạng đến từ người hiến còn sống. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển nguồn hiến tặng từ người chết vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

Đại biểu đồng tình với định hướng tạo thuận lợi cho đăng ký hiến, tổ chức vận động hiến tặng, hoàn thiện cơ chế điều phối và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ghép tạng. Đồng thời, dự án luật cần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người hiến và người nhận, đề cao tính tự nguyện, minh bạch, công bằng, ngăn ngừa hành vi lợi dụng, trục lợi.

Theo đại biểu, tính nhân văn của luật không chỉ thể hiện ở số người được cứu sống mà còn ở việc hoạt động hiến, ghép phải bảo đảm an toàn, công bằng và tôn trọng phẩm giá con người.

Cần kiên trì thay đổi nhận thức, tạo niềm tin trong cộng đồng

Đại biểu Trần Văn Lâm cơ bản đồng tình với việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng trong dự án luật, nhất là định hướng phát huy truyền thống nhân ái, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và huy động sự tham gia của toàn xã hội.

Đại biểu cho rằng, bên cạnh các điều kiện chuyên môn, kỹ thuật, cần chú trọng thông tin, truyền thông, vận động hiến tặng và tổ chức điều phối. Việc phát huy vai trò của chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, Hội Chữ thập đỏ, các tổ chức đoàn thể, cơ quan báo chí và người có uy tín trong cộng đồng là cần thiết để thúc đẩy hoạt động hiến, ghép mô, tạng.

Để luật sớm đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị Chính phủ và Bộ Y tế chuẩn bị đồng bộ các văn bản hướng dẫn thi hành, quy định rõ ràng, chặt chẽ về điều kiện hiến, lấy, ghép; xác định chết não, chết tuần hoàn; điều phối, phân bổ mô, tạng; bảo vệ và chăm sóc người hiến sau hiến.

Đồng thời, việc triển khai luật cần có sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Công tác tuyên truyền, vận động hiến mô, tạng cần trở thành hoạt động thường xuyên, lâu dài, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, thay vì chỉ thực hiện theo từng đợt hoặc phong trào.

Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh cần tôn trọng, thấu hiểu những băn khoăn của người dân liên quan đến quan niệm truyền thống, phong tục tập quán, tình cảm gia đình và tính minh bạch trong hoạt động hiến, ghép. Những vấn đề này cần được giải thích bằng thông tin khoa học, câu chuyện thực tế và những nghĩa cử hiến tạng cao đẹp.

“Muốn người dân tự nguyện đăng ký hiến tạng thì trước hết phải làm cho người dân hiểu, tin tưởng và yên tâm”, đại biểu nhấn mạnh, đồng thời cho rằng cần kiên trì xây dựng nhận thức và niềm tin xã hội, không chỉ tập trung vận động đăng ký hiến tạng.

Đại biểu tin tưởng, khi được hoàn thiện và triển khai hiệu quả, luật sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng, giúp nhiều bệnh nhân có thêm cơ hội được cứu sống và lan tỏa những giá trị nhân ái trong cộng đồng.

Siết quản lý giá thuốc, thiết bị y tế, ngăn mua bán lòng vòng

SKĐS - Sáng 21/10, Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính Phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật BHYT.