ĐBQH hiến kế chặn lừa đảo qua mạng từ khâu chuẩn bị

27-10-2026 11:50 | Thời sự

SKĐS - Đại biểu Quốc hội đề nghị xử lý tội lừa đảo qua mạng từ khâu chuẩn bị, đồng thời hoàn thiện quy định về tài sản mã hóa.

Sáng 27/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Ngăn chặn tội phạm mạng từ khâu chuẩn bị

Phát biểu mở đầu phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là dự án đặc biệt quan trọng, có tính nền tảng, trung tâm của hệ thống pháp luật. Bộ luật không chỉ quy định các nội dung cụ thể mà còn xác lập những nguyên tắc cơ bản, chi phối và định hướng nhiều văn bản pháp luật khác.

Phát biểu ý kiến, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, đánh giá cao quá trình chuẩn bị dự thảo với tư duy lập pháp hiện đại, bảo đảm cân bằng giữa việc nghiêm trị các hành vi phạm tội nguy hiểm mới và mở rộng chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước.

Đối với việc cấu trúc lại các tội phạm trên không gian mạng theo chuỗi hành vi từ chuẩn bị, tổ chức đến thực hiện, đại biểu cho rằng đây là cách tiếp cận mới, phù hợp với sự phát triển của công nghệ và thực tiễn đấu tranh với các vụ tống tiền quy mô lớn trên mạng.

Góp ý về tội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng tại Điều 157 chưa thuộc danh mục các tội được xử lý từ giai đoạn chuẩn bị theo Điều 14, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ quy định này.

Theo đại biểu, để thực hiện hành vi lừa đảo, các đối tượng thường chuẩn bị từ trước như mua gom tài khoản ngân hàng, mua sim không chính chủ, dựng website giả mạo. Vì vậy, nếu có thể ngăn chặn ngay từ giai đoạn chuẩn bị, cơ quan chức năng sẽ hạn chế thiệt hại trước khi tiền của người dân thực sự bị chuyển đi.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ quy định tại khoản 1 Điều 276, phân biệt công cụ phạm tội với công cụ phục vụ hoạt động bảo mật hợp pháp. Cùng một phần mềm, chuyên gia bảo mật có thể sử dụng để kiểm thử hệ thống, trong khi tin tặc dùng để xâm nhập. Do đó, bên cạnh tính năng kỹ thuật của công cụ, cần làm rõ mục đích phạm tội của người sử dụng, tránh lấy đặc điểm kỹ thuật làm căn cứ duy nhất xác định hành vi phạm tội.

Làm rõ trách nhiệm hình sự và chính sách khoan hồng

Góp ý về tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa tại Điều 190, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, ghi nhận mục tiêu chống gian lận, bảo vệ người tham gia thị trường. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng điểm đ khoản 1 Điều 190 còn quy định rộng về hành vi tổ chức, thực hiện hoặc làm trung gian giao dịch tài sản mã hóa để thực hiện hành vi trái pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị chỉnh lý quy định theo hướng xác định cụ thể hành vi bị cấm, yếu tố lỗi và mối quan hệ với khoản thu lợi hoặc thiệt hại; đồng thời loại trừ hoạt động trung gian hợp pháp, tuân thủ quy định thí điểm.

Đối với chính sách khoan hồng tại khoản 1, khoản 2 Điều 57, đại biểu Lê Văn Đông, Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh, đánh giá quy định về người tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt có tính nhân văn, bảo đảm sự đồng bộ với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Đại biểu đề nghị xác định đây là căn cứ khoan hồng có bản chất pháp lý riêng, không đồng nhất với các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; đồng thời phân hóa mức độ khoan hồng phù hợp với từng trường hợp. Chính sách cần hướng tới thúc đẩy công lý thực chất, khôi phục lợi ích bị xâm hại, hàn gắn các quan hệ xã hội và bảo đảm tính tự nguyện, tuân thủ những nguyên tắc cơ bản của pháp luật.