Sáng 31/10, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Thanh Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh), Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, đề xuất nhiều giải pháp chủ động thích ứng với tốc độ già hóa dân số, phát triển kinh tế bạc và phát huy nguồn lực người cao tuổi trong phát triển đất nước.
Chuyển tư duy từ an sinh bảo trợ sang đầu tư tạo giá trị
Đại biểu Nguyễn Thanh Bình cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, với gần 17 triệu người cao tuổi. Theo mục tiêu tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, đến năm 2030, tuổi thọ trung bình của người dân phấn đấu đạt 75,5 tuổi, chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,8.
Tuy nhiên, Việt Nam đang chuẩn bị bước vào giai đoạn dân số già khi GDP bình quân đầu người mới đạt khoảng 5.400-5.500 USD. Đây là thách thức mang tính chiến lược, đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới trong hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội.
ĐBQH Nguyễn Thanh Bình - Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Media Quốc hội
Từ kinh nghiệm nghiên cứu tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Trung Quốc, đại biểu cho biết, tại các nước phát triển, nhóm người từ 60 tuổi trở lên đóng góp hơn 50% tổng mức chi tiêu tiêu dùng, mở ra thị trường kinh tế bạc có quy mô lớn.
Đối với Việt Nam, người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh xã hội và tiêu dùng dịch vụ mà còn là nguồn lực đóng góp cho sự phát triển đất nước. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy dân số già thành dân số vàng về kinh nghiệm, từ an sinh bảo trợ sang đầu tư tạo giá trị mới; biến thách thức già hóa dân số thành động lực tăng trưởng.
Đại biểu đề nghị bổ sung vào Nghị quyết của Quốc hội nội dung nâng cao nhận thức, trách nhiệm và chủ động thích ứng với già hóa dân số nhanh; coi người cao tuổi là động lực phát triển mới, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc tại Việt Nam.
Đề xuất chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế bạc
Về nhiệm vụ, giải pháp, đại biểu Nguyễn Thanh Bình kiến nghị ban hành Chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế bạc và trình dự án Luật Người cao tuổi (sửa đổi).
Đồng thời, cần có chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và đào tạo nhằm thu hút nguồn lực xã hội đầu tư các tổ hợp y tế, dưỡng lão. Đại biểu cũng đề xuất thí điểm xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi với các mô hình như trung tâm hạnh phúc người cao tuổi, làng hạnh phúc người cao tuổi.
ĐBQH dự Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Media Quốc hội
Đáng chú ý, đại biểu kiến nghị cho phép tái sử dụng các cơ sở nhà, đất dôi dư tại xã, phường, đặc khu để chuyển đổi thành cơ sở chăm sóc, sinh hoạt cho người cao tuổi theo mô hình "sáng đi, tối về". Đây là hướng khai thác nguồn lực cơ sở vật chất sẵn có, đồng thời tạo thêm không gian sinh hoạt, chăm sóc phù hợp với nhu cầu của người cao tuổi tại cộng đồng.
Về đối ngoại và hội nhập quốc tế, đại biểu đề nghị mở rộng hợp tác, chủ động thích ứng với già hóa dân số và phát triển kinh tế bạc; tích cực tham gia, đề xuất sáng kiến thúc đẩy xây dựng Công ước quốc tế về người cao tuổi. Qua đó, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương và đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.
