Chiều 3/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Nhiều đại biểu đề xuất hoàn thiện quy định nhằm ngăn chặn tình trạng thông đồng, dìm giá, thao túng đấu giá và xử lý nghiêm hành vi bỏ cọc.
Phiên thảo luận ở hội trường chiều 3/11. Ảnh: Media Quốc hội
Chặn hành vi thông đồng, dìm giá
Góp ý về các quy định ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá, ĐBQH Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho rằng cần chuyển từ quy định cấm hành vi vi phạm sang xác lập rõ trách nhiệm chủ động phát hiện, ngăn chặn của đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá.
Theo đại biểu, Điều 10 dự thảo luật đã nghiêm cấm hành vi thông đồng, móc nối để dìm giá, nâng giá, làm sai lệch kết quả đấu giá. Dự thảo cũng trao quyền cho đấu giá viên dừng phiên đấu giá khi phát hiện một số hành vi vi phạm. Tuy nhiên, để phòng ngừa hiệu quả, cần quy định cụ thể hơn trách nhiệm xử lý ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, thay vì chỉ tập trung vào việc xử lý khi vi phạm đã được xác định.
ĐBQH Nguyễn Văn Huy - Đoàn Hưng Yên. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu đề nghị bổ sung nghĩa vụ của đấu giá viên trong việc kịp thời lập biên bản, bảo toàn thông tin, tài liệu liên quan khi phát hiện dấu hiệu thông đồng, móc nối, dìm giá, nâng giá hoặc các hành vi có nguy cơ làm sai lệch kết quả đấu giá. Những thông tin này cần được báo cáo tổ chức hành nghề đấu giá để xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Cùng với đó, tổ chức hành nghề đấu giá phải có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý thông tin do đấu giá viên báo cáo và chủ động phối hợp với cơ quan chức năng xác minh dấu hiệu vi phạm.
ĐBQH Hoàng Thị Thơ - Đoàn Đồng Tháp. Ảnh: Media Quốc hội
Đồng quan điểm về yêu cầu hoàn thiện cơ chế kiểm soát, ĐBQH Hoàng Thị Thơ (đoàn Đồng Tháp) đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm cả hành vi thông đồng, thao túng đấu giá trực tiếp và gián tiếp thông qua cá nhân, tổ chức trung gian.
Đại biểu phân tích, hành vi thao túng ngày càng tinh vi, có thể được thực hiện thông qua công ty liên kết, người thân trong gia đình, người lao động, người đại diện hoặc người được ủy quyền. Nếu chỉ tập trung cấm hành vi thông đồng trực tiếp, pháp luật có nguy cơ bỏ lọt những hành vi thao túng thông qua người thứ ba hoặc giao dịch giả tạo.
Chặn "quân xanh, quân đỏ" thao túng đấu giá
Góp ý về giải pháp ngăn chặn tình trạng trả giá ảo, bỏ cọc, ĐBQH Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) đánh giá cao những nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc bổ sung các biện pháp ngăn chặn thao túng, tình trạng "quân xanh, quân đỏ" làm lũng đoạn giá đất và tài sản công.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng nếu chỉ tăng tỷ lệ tiền đặt trước và chế tài cấm tham gia đấu giá thì mới giải quyết được phần ngọn. Gốc rễ của tình trạng trả giá ảo, bỏ cọc nằm ở sự chưa rõ ràng về thời điểm giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá.
ĐBQH Lê Thanh Hoàn - Đoàn Thanh Hóa. Ảnh: Media Quốc hội
Theo đại biểu, một bộ phận người tham gia đấu giá vẫn coi việc trúng đấu giá chỉ là bước đệm, có thể lựa chọn mua hoặc chấp nhận bỏ cọc tùy ý.
Từ đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý Điều 43 dự thảo luật theo hướng xác định người trúng đấu giá đã giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá kể từ thời điểm đấu giá viên công bố người trúng đấu giá. Kể từ thời điểm này, các quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng có hiệu lực đối với các bên theo quy định của pháp luật dân sự.
Trường hợp người trúng đấu giá không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán, người có tài sản đấu giá được quyền áp dụng các biện pháp buộc thực hiện nghĩa vụ theo Bộ luật Dân sự hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng để tổ chức đấu giá lại và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Đặc biệt, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc người trúng đấu giá bỏ cọc dẫn đến phải đấu giá lại, nếu giá trúng lần sau thấp hơn lần trước thì người vi phạm phải bồi thường toàn bộ khoản chênh lệch và chi phí tổ chức đấu giá lại.
