Chiều 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Phát triển nhà ở phải gắn với khả năng chi trả của người dân
Tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Nhà ở có ý nghĩa quan trọng trong tháo gỡ vướng mắc về quản lý, phát triển nhà ở, đồng thời tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản, sử dụng nguồn lực đất đai, chính sách an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân.
Theo đại biểu, cần chuyển mạnh tư duy từ gia tăng nguồn cung sang đáp ứng đúng nhu cầu và khả năng chi trả của người dân. Thực tế hiện nay, vấn đề không chỉ là thiếu nhà ở mà còn nằm ở sự mất cân đối về cơ cấu sản phẩm và khả năng tiếp cận của người dân.
Phiên thảo luận ở hội trường chiều 28/10. Ảnh: Media Quốc hội
Tại một số khu vực, nhiều dự án nhà ở thương mại được phát triển nhưng giá bán vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người lao động. Trong khi đó, nhu cầu về nhà ở giá phù hợp, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê dài hạn vẫn rất lớn.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, quy định về nội dung chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh chưa xác định rõ yêu cầu đánh giá khả năng chi trả của các nhóm dân cư làm cơ sở xác định cơ cấu nhà ở.
Do đó, ông đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định nhu cầu và cơ cấu phát triển nhà ở dựa trên thu nhập, khả năng chi trả, nhu cầu thuê và mua nhà, biến động dân số, thị trường lao động cũng như khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng.
ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng). Ảnh: Media Quốc hội
Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện các tiêu chí phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, thay vì chỉ tập trung vào tổng diện tích sàn hoặc số lượng căn hộ được xây dựng.
Đối với chính sách phát triển, quản lý và sử dụng nhà ở xã hội, đại biểu cơ bản thống nhất với dự thảo, đồng thời đề nghị làm rõ đối tượng và điều kiện thụ hưởng để bảo đảm công bằng, hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.
Dự thảo giao Chính phủ quy định điều kiện về nhà ở và thu nhập đối với người được mua, thuê mua nhà ở xã hội. Theo đại biểu, việc quy định chi tiết ở cấp Chính phủ là cần thiết để phù hợp với biến động kinh tế - xã hội, nhưng luật cần xác lập nguyên tắc xác định điều kiện thu nhập gắn với thu nhập thực tế, mặt bằng giá cả, chi phí sinh hoạt và khả năng chi trả tại từng khu vực.
“Nếu chỉ căn cứ vào ngưỡng thu nhập mà không tính đến sự chênh lệch lớn về giá nhà và chi phí sinh hoạt giữa các địa phương, một bộ phận người dân có nhu cầu thực sự có thể không đáp ứng được điều kiện hỗ trợ”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nêu.
Ông đề nghị quan tâm hơn đến nhóm người lao động có thu nhập trung bình thấp, cán bộ, công chức, viên chức trẻ, công nhân và người lao động tại các đô thị lớn.
Luật cần quy định nguyên tắc minh bạch giá thuê nhà ở xã hội
Cùng quan điểm cần lấy nhu cầu thực tế của người dân làm thước đo hiệu quả chính sách, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP.HCM) cho rằng dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã đi đúng hướng, song nhiều cam kết quan trọng vẫn được giao quy định tại nghị định.
Vì vậy, đại biểu đề nghị đưa vào luật những nguyên tắc tối thiểu nhằm bảo đảm chính sách nhà ở thực sự đáp ứng nhu cầu của người dân. Thành công của luật không nên chỉ được đo bằng số dự án được phê duyệt, mà cần đánh giá qua số người thực sự thuê được nhà, tỷ lệ tiền nhà so với thu nhập và khả năng để người lao động sống an toàn, ổn định gần nơi làm việc.
ĐBQH Nguyễn Vũ Trung - Đoàn ĐBQH TP.HCM. Ảnh: Media Quốc hội
Đối với Điều 43 của dự thảo, đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề nghị quy định chặt chẽ nguyên tắc thỏa thuận giá thuê, tránh để giá vượt quá khả năng chi trả của người dân.
Theo dự thảo, chủ đầu tư được thỏa thuận giá thuê trong khung giá do tỉnh quy định, đồng thời tính đến chi phí đầu tư, vận hành và lợi nhuận hợp lý. Tuy nhiên, nếu không tách bạch các khoản chi phí đã được Nhà nước hỗ trợ, chi phí hạ tầng dùng chung và phần kinh doanh thương mại, người thuê nhà có nguy cơ phải trả hai lần cho cùng một khoản chi phí.
ĐBQH tham dự Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Media Quốc hội
Dẫn Báo cáo số 425, đại biểu cho biết nguyên tắc, phương pháp xác định và điều chỉnh giá thuê sẽ tiếp tục được làm rõ tại nghị định. Tuy nhiên, ông đề nghị luật cần quy định ngay những nguyên tắc cơ bản, gồm các loại chi phí được tính vào giá thuê, các khoản ưu đãi phải khấu trừ, phương thức công khai và kiểm toán giá, giới hạn điều chỉnh tiền thuê cũng như thời hạn báo trước khi điều chỉnh.
Theo đại biểu, việc luật hóa các nguyên tắc này sẽ góp phần tăng tính minh bạch trong xác định giá thuê, bảo vệ quyền lợi của người thuê nhà và bảo đảm chính sách nhà ở xã hội phát huy đúng mục tiêu an sinh.
