Sáng 24/10, thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định quản lý chất thải, phân cấp gắn với nguồn lực và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Cần đồng bộ trách nhiệm thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật
Góp ý về quản lý, thu gom và xử lý bao gói sản phẩm bảo vệ thực vật sau sử dụng, đại biểu Phạm Huỳnh Thanh Vân, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, cho rằng việc sửa đổi các quy định liên quan là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp.
Theo đại biểu, giai đoạn 2020–2024, cả nước xây dựng gần 188.000 bể chứa, thu gom hơn 3,6 triệu kg bao bì thuốc bảo vệ thực vật, nhưng chỉ khoảng 60% được xử lý đúng quy định, 40% còn tồn đọng. Tình trạng bao gói sau sử dụng bị bỏ lại trên đồng ruộng vẫn diễn ra.
Phạm Huỳnh Thanh Vân, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang. Ảnh: Media Quốc hội
Để khắc phục, đại biểu đề nghị bổ sung quy định tại Điều 61 về trách nhiệm bảo đảm hạ tầng thu gom bao gói sau sử dụng tại đồng ruộng. Theo đó, chính quyền địa phương cần rà soát nhu cầu, bố trí và duy trì bể chứa, điểm tập kết phù hợp với diện tích canh tác, lượng chất thải phát sinh và điều kiện thực tế.
Đại biểu cũng kiến nghị hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tài chính tại Điều 55, gắn với trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR); đồng thời bổ sung trách nhiệm của cơ sở phân phối thuốc bảo vệ thực vật trong phối hợp thu hồi, tiếp nhận và chuyển giao bao bì theo quy trình an toàn. Qua đó, hình thành chuỗi thu hồi đồng bộ từ nhà sản xuất, nhà phân phối đến người sử dụng và đơn vị xử lý.
Đối với Điều 75, đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình sử dụng sản phẩm bảo vệ thực vật trong thu gom, lưu giữ an toàn và chuyển giao bao gói tại các điểm tiếp nhận theo quy định; nghiêm cấm vứt bỏ bao gói xuống sông, trộn lẫn với rác sinh hoạt hoặc tự ý đốt, chôn lấp gây ô nhiễm môi trường.
Đại biểu nhấn mạnh, cần bảo đảm đủ cơ sở vật chất, kinh phí và sự tham gia chủ động của cộng đồng để các quy định được thực thi hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường và thúc đẩy nông nghiệp xanh, bền vững.
Đánh giá tác động môi trường phải gắn với sức khỏe người dân
Góp ý về các quy định liên quan đến tiêu chí môi trường phân loại dự án đầu tư, đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường tại Điều 28, Điều 30 và Điều 32, đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, tán thành việc rà soát, đơn giản hóa thủ tục. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng đánh giá tác động môi trường không chỉ dựa vào quy mô dự án, lượng chất thải phát sinh mà còn phải xem xét mức độ ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư.
Đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu dẫn chứng, một dự án khai thác khoáng sản ở miền núi dù quy mô không lớn nhưng nếu ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của nhiều bản làng phía hạ lưu thì hậu quả đối với người dân có thể rất nghiêm trọng. Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nguồn nước, đất sản xuất và rừng còn gắn trực tiếp với sinh kế, phong tục, tập quán của cộng đồng.
Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ yêu cầu đánh giá tác động đến nguồn nước sinh hoạt, sức khỏe, sinh kế và điều kiện sống của người dân; đồng thời bảo đảm cơ chế tiếp nhận, giải trình ý kiến của cộng đồng chịu tác động trực tiếp.
Đối với thu gom, phân loại và xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đại biểu đề nghị quy định nguyên tắc tổ chức phù hợp với địa hình, dân cư và hạ tầng từng địa phương; có cơ chế hỗ trợ ngân sách cho vùng đặc biệt khó khăn, đồng thời khuyến khích mô hình xử lý phù hợp quy mô dân cư, nhất là xử lý rác hữu cơ tại chỗ, nhưng phải bảo đảm yêu cầu về môi trường.
