Sáng 31/10, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp giảm chi phí vốn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Phiên thảo luận về kinh tế - xã hội sáng 31/10. Ảnh: Media Quốc hội
Giảm lãi suất cho vay thực chất, khơi thông dòng vốn
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) cho rằng, giảm lãi suất cho vay thực tế cần được coi là một trong những trọng tâm điều hành của Chính phủ. Theo đại biểu, cần phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn và chi phí hoạt động của ngân hàng; đồng thời minh bạch lãi suất cho vay ưu đãi, các khoản phí để doanh nghiệp thực sự giảm được gánh nặng vay vốn.
Đại biểu đề nghị đổi mới cơ chế bảo lãnh tín dụng, cho vay theo dòng tiền và đơn hàng trong chuỗi cung ứng; nghiên cứu hỗ trợ lãi suất có mục tiêu, thời hạn và nguồn lực rõ ràng. Đối với doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời nhưng có phương án phục hồi sản xuất khả thi, cần xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ, khoanh nợ trong trường hợp đủ điều kiện và được kiểm soát chặt chẽ. Việc hạ lãi suất phải đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát.
ĐBQH Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Media Quốc hội
Cùng với đó, cần phát triển nguồn huy động dài hạn và thị trường vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư, giảm sức ép lên tín dụng ngân hàng. Chính phủ cần xây dựng phương án vốn cho năm 2027 và các năm tiếp theo, làm rõ nhu cầu vốn, nguồn huy động, kỳ hạn, định hướng phân bổ và hiệu quả sử dụng.
Đề cập mục tiêu tăng trưởng hai con số, đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh đây không chỉ là yêu cầu về tốc độ mà còn gắn với đổi mới căn bản phương thức phát triển. Tăng trưởng phải đi cùng khả năng tích lũy, sự trưởng thành của doanh nghiệp và cải thiện thực chất đời sống người dân.
ĐBQH dự Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Media Quốc hội
Theo đại biểu, thu nhập bình quân người lao động 9 tháng tăng 9%, trong khi CPI tăng 4,52%, khiến thu nhập thực tế chỉ tăng khoảng 4,3%. Mức bình quân này chưa phản ánh đầy đủ gánh nặng chi tiêu của người thu nhập thấp, công nhân thuê trọ và lao động phi chính thức.
Vì vậy, Chính phủ cần đánh giá chất lượng tăng trưởng thông qua thu nhập thực, việc làm bền vững, khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp; đồng thời kiểm soát giá hàng thiết yếu, giảm gánh nặng nhà ở, giáo dục, y tế và thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Kiến nghị tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí đầu vào
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) kiến nghị 4 nhóm giải pháp nhằm giảm chi phí, khơi thông đầu tư và giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026-2027.
ĐBQH Nguyễn Cao Sơn - Đoàn tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu đề nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại kéo dài, mở rộng cơ chế cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 đối với doanh nghiệp khó khăn do thị trường nhưng sử dụng vốn đúng mục đích, có phương án phục hồi khả thi. Đồng thời, mở rộng tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; giảm các loại phí bảo lãnh dự thầu, thực hiện hợp đồng và trả nợ trước hạn.
Về lĩnh vực xây dựng, đại biểu phản ánh giá vật liệu, nhân công, nhiên liệu tăng trong khi nhiều công trình trọng điểm triển khai đồng thời, gây áp lực lớn cho nhà thầu. Do đó, cần có cơ chế chia sẻ rủi ro giữa ngân sách và nhà thầu đối với các hợp đồng xây lắp đầu tư công ký trước ngày 1/7/2026; tháo gỡ thủ tục khai thác các mỏ cát, đá làm vật liệu xây dựng thông thường.
Đối với chi phí năng lượng, đại biểu đồng tình với chủ trương giảm giá điện để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp; đồng thời đề nghị giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, kéo dài chính sách hỗ trợ thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với dầu diesel. Cùng với đó, cần ưu tiên nguồn vốn phát triển hệ thống truyền tải điện, trạm biến áp, có cơ chế vay vốn ưu đãi cho các thiết bị phục vụ phát triển năng lượng tái tạo, góp phần giảm chi phí đầu vào và thúc đẩy phục hồi sản xuất.
