ĐBQH cảnh báo rủi ro từ cơ chế thử nghiệm trong lĩnh vực chứng khoán

28-09-2026 12:29 | Thời sự

SKĐS - ĐBQH đề nghị bổ sung yêu cầu về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu nhằm kiểm soát rủi ro trong thử nghiệm chứng khoán.

Sáng 28/9, tại Hội nghị ĐBQH hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, các đại biểu tập trung thảo luận, góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Đề nghị kiểm soát chặt cơ chế thử nghiệm

Đóng góp về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán tại Điều 6a dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Minh Đức (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) đề nghị quy định cụ thể hơn về các sản phẩm, dịch vụ tài chính được phép thử nghiệm, như sản phẩm phái sinh hoặc trung gian mới, giao dịch chứng khoán phân đoạn, hệ thống tư vấn đầu tư tự động và các hình thức mã hóa tài chính.

Về mô hình thị trường, đại biểu cho rằng dự thảo cần làm rõ các mô hình thị trường chứng khoán phi tập trung hoặc bán tập trung để thuận lợi khi triển khai thực tế.

Đáng chú ý, đại biểu Nguyễn Minh Đức đề nghị bổ sung các yêu cầu bắt buộc về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh dữ liệu và tích hợp với hệ thống định danh, xác thực điện tử. Theo đại biểu, nếu không quy định chặt chẽ, cơ chế thử nghiệm có thể tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống, từ nguy cơ tấn công mạng, xâm phạm dữ liệu nhà đầu tư đến việc lợi dụng tài khoản ẩn danh để rửa tiền, thao túng thị trường.

Đại biểu cũng đề nghị luật hóa điều kiện đối với tổ chức tham gia thử nghiệm, trong đó doanh nghiệp phải chứng minh năng lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật an toàn thông tin và được phê duyệt phương án quản trị rủi ro, kế hoạch xử lý tình huống khẩn cấp trước khi được cấp giấy chứng nhận thử nghiệm.

Về chế định miễn trừ trách nhiệm, đại biểu nhấn mạnh chỉ nên áp dụng đối với những thiệt hại khách quan phát sinh từ rủi ro công nghệ chưa được lường trước trong phạm vi thời gian được cấp phép. Các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lừa đảo, trục lợi, thao túng thị trường hoặc vượt quá quy mô, đối tượng được cấp phép phải bị xử lý nghiêm.

Làm rõ mô hình tổ chức Sở Giao dịch Chứng khoán

Góp ý về mô hình tổ chức Sở Giao dịch Chứng khoán, đại biểu Hoàng Văn Tuyên (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) tán thành việc dự thảo không ấn định cứng mô hình công ty mẹ, công ty con, qua đó tạo điều kiện tổ chức lại theo yêu cầu thực tiễn.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo yêu cầu Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình trong thời hạn 1 năm nhưng chưa quy định rõ tiêu chí lựa chọn. Quyết định này tác động trực tiếp đến đầu mối vận hành thị trường, trách nhiệm quản trị, chuyển giao tài sản, nhân sự và các quyền, nghĩa vụ liên quan.

Do đó, đại biểu đề nghị phương án tổ chức lại phải dựa trên đánh giá, so sánh các mô hình về hiệu quả, chi phí, trách nhiệm của từng chủ thể và khả năng bảo đảm thị trường hoạt động liên tục, an toàn. Những nội dung này cần được thể hiện thành căn cứ pháp lý để việc sắp xếp có cơ sở kiểm chứng, giám sát và giải trình.

Giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thực hiện Nghị quyết 18 về tinh gọn bộ máy, giảm trung gian, định hướng tới đây sẽ phân tách, bỏ mô hình trung gian công ty mẹ - công ty con hiện tại, chỉ giữ các sở chuyên biệt.

Theo đó, Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh chuyên trách giao dịch cổ phiếu; Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội chuyên trách trái phiếu và các sản phẩm phái sinh; tổ chức lưu ký chịu trách nhiệm phát triển Trung tâm Lưu ký chứng khoán phù hợp với điều kiện mới.

Bộ trưởng nhấn mạnh, các quy định đối với Sở Giao dịch Chứng khoán sẽ được siết chặt nhằm phòng ngừa thao túng thị trường, bảo đảm công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tham gia và thúc đẩy các tổ chức chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho nền kinh tế.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm, thẳng thắn của các đại biểu Quốc hội chuyên trách; đồng thời yêu cầu dự án Luật tiếp tục được rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật hiện hành và các dự án luật đang được soạn thảo trình Quốc hội.