Đau bụng dưới thường dùng để chỉ cảm giác đau ở vùng bụng dưới hoặc vùng chậu, có thể xuất hiện ở một hoặc hai bên. Cơn đau đôi khi liên quan đến quá trình rụng trứng, nang buồng trứng hoặc các bệnh lý phụ khoa khác. Trong một số trường hợp, đau ở khu vực này cũng có thể bắt nguồn từ đường tiết niệu hoặc hệ tiêu hóa.
Đặc biệt, nếu cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, kèm buồn nôn, chóng mặt hoặc ra máu âm đạo bất thường, phụ nữ cần được thăm khám ngay.
1. Đau bụng dưới khi nào cần đi cấp cứu?
Các dấu hiệu cảnh báo đau bụng dưới và tình huống cần cấp cứu ngay. Ảnh minh họa AI
Không phải mọi trường hợp đau vùng bụng dưới đều nguy hiểm. Tuy nhiên, một số biểu hiện có thể cảnh báo tình trạng cấp tính cần được can thiệp y tế sớm.
Phụ nữ cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu:
- Đau bụng dưới đột ngột, dữ dội: Cơn đau có thể khu trú ở một bên vùng chậu, kéo dài hoặc xuất hiện từng đợt, ảnh hưởng đến sinh hoạt.
- Buồn nôn và nôn: Đặc biệt khi đi kèm đau bụng dữ dội, có thể gặp trong xoắn buồng trứng.
- Chóng mặt, hoa mắt hoặc ngất: Đây có thể là biểu hiện mất máu trong ổ bụng, tụt huyết áp hoặc tình trạng choáng.
- Chảy máu âm đạo bất thường: Ra máu ngoài kỳ kinh, ra máu khi nghi ngờ mang thai hoặc chảy máu nhiều cần được kiểm tra.
- Sốt, ớn lạnh, khí hư bất thường: Có thể liên quan đến nhiễm trùng đường sinh dục hoặc viêm vùng chậu.
Đặc biệt, nếu đau bụng dữ dội kèm đau ở đầu vai, chóng mặt hoặc ngất, người bệnh cần được cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu thai ngoài tử cung bị vỡ, gây xuất huyết trong ổ bụng.
2. Đau bụng dưới dữ dội có thể do bệnh lý nào?
Một số bệnh lý phụ khoa có thể gây đau vùng chậu cấp tính, trong đó có những tình trạng cần xử trí khẩn cấp.
Xoắn buồng trứng
Xoắn buồng trứng xảy ra khi buồng trứng xoay quanh các cấu trúc dây chằng nâng đỡ, làm cản trở dòng máu nuôi cơ quan này. Người bệnh thường đau đột ngột ở một bên bụng dưới, có thể đau từng cơn, kèm buồn nôn và nôn.
Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng thiếu máu kéo dài có thể gây tổn thương, hoại tử buồng trứng. Khi nghi ngờ xoắn buồng trứng, bác sĩ thường cần đánh giá khẩn cấp và có thể chỉ định phẫu thuật để tháo xoắn, bảo tồn chức năng buồng trứng.
Vỡ nang buồng trứng
Nang buồng trứng là túi chứa dịch hình thành trong hoặc trên buồng trứng. Phần lớn nang buồng trứng lành tính và có thể tự biến mất sau một thời gian.
Tuy nhiên, khi nang bị vỡ, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau đột ngột ở vùng bụng dưới hoặc vùng chậu. Một số trường hợp chỉ đau nhẹ và tự ổn định nhưng nếu xuất huyết nhiều, người bệnh có thể bị chóng mặt, vã mồ hôi, tim đập nhanh và tụt huyết áp. Những biểu hiện này cần được cấp cứu.
Thai ngoài tử cung
Thai ngoài tử cung xảy ra khi phôi làm tổ bên ngoài buồng tử cung, thường gặp nhất ở vòi trứng. Người bệnh có thể đau bụng dưới, thường ở một bên, kèm ra máu âm đạo bất thường.
Khi vòi trứng bị vỡ, máu có thể chảy vào ổ bụng, gây đau bụng dữ dội, đau vai, chóng mặt hoặc ngất. Đây là tình trạng cấp cứu sản khoa có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Viêm vùng chậu và áp xe vòi trứng - buồng trứng
Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng các cơ quan sinh sản nữ, thường liên quan đến vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục hoặc vi khuẩn từ âm đạo đi lên đường sinh dục trên.
Triệu chứng có thể gồm đau bụng dưới, khí hư bất thường, đau khi quan hệ, chảy máu ngoài kỳ kinh và sốt. Nếu nhiễm trùng tiến triển, người bệnh có thể hình thành áp xe vòi trứng - buồng trứng. Điều trị muộn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương vòi trứng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
3. Đau bụng dưới âm ỉ kéo dài có đáng lo ngại?
Không chỉ những cơn đau dữ dội mới cần được quan tâm. Cảm giác đau âm ỉ, nặng bụng hoặc căng tức vùng chậu kéo dài, tái diễn nhiều lần cũng cần được kiểm tra.
Một số bệnh lý có thể gây đau kéo dài gồm lạc nội mạc tử cung, nang buồng trứng, u xơ tử cung hoặc viêm vùng chậu mạn tính. Ngoài ra, đau vùng chậu cũng có thể bắt nguồn từ đường tiết niệu, hệ tiêu hóa hoặc cơ sàn chậu.
Phụ nữ nên chú ý nếu đau vùng bụng dưới đi kèm chướng bụng dai dẳng, nhanh no, ăn ít đã cảm thấy đầy bụng hoặc đi tiểu thường xuyên hơn. Đây là những triệu chứng không đặc hiệu nhưng nếu xuất hiện liên tục hoặc tăng dần cần được thăm khám để tìm nguyên nhân, trong đó có bệnh lý buồng trứng.
4. Đau bụng dưới cần xử trí như thế nào?
Khi xuất hiện cơn đau vùng bụng dưới, phụ nữ không nên tự chẩn đoán nguyên nhân hoặc chủ quan chờ triệu chứng tự hết.
Nếu đau đột ngột, dữ dội, kèm nôn, choáng, ngất hoặc ra máu âm đạo nhiều, cần đến khoa cấp cứu ngay. Trường hợp người bệnh có dấu hiệu choáng hoặc ngất, nên gọi cấp cứu ngay.
Khi thăm khám, bác sĩ sẽ đánh giá vị trí, mức độ đau, tiền sử kinh nguyệt, khả năng mang thai và các triệu chứng đi kèm. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định thử thai, xét nghiệm máu, siêu âm vùng chậu hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.
Siêu âm Doppler có thể hỗ trợ đánh giá tuần hoàn máu tại buồng trứng khi nghi ngờ xoắn. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp xoắn buồng trứng nhưng siêu âm còn ghi nhận dòng máu. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào kết quả Doppler để loại trừ bệnh lý này.
Không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc điều trị khi chưa có chỉ định. Đặc biệt, không trì hoãn việc thăm khám để chờ cơn đau thuyên giảm. Phát hiện đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe.
