Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và đầu tư, trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới vào Việt Nam ước tính giảm 70% trong quý I/2009. Những khoản đầu tư mới, cùng với các nguồn vốn tăng cường cho các dự án đang triển khai được dự kiến đạt 6 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm nay, giảm 40% so với cùng kỳ năm ngoái (quý I/2008 đã thu hút được 11,5 tỷ USD). Cam kết vốn FDI cả năm 2009 có thể giảm xuống còn 20 tỷ USD, tức bằng 1/3 mức đạt được năm ngoái. Trong bối cảnh chung như vậy, vốn FDI đầu tư vào ngành y tế không thể không bị ảnh hưởng.
 Chuẩn bị cho một ca can thiệp mạch tại Viện Tim mạch. |
Có thể nhận thấy, do những đặc thù trong đầu tư nước ngoài vào ngành y tế chưa có nhiều dự án lớn, hầu hết đều ở quy mô vừa và nhỏ; mục đích đầu tư cụ thể, thiết thực, sớm mang lại hiệu quả... nên đến nay việc đầu tư cho lĩnh vực y tế vẫn chưa lúc nào bị chững lại. Từ cuối năm ngoái, Bộ Y tế đã có nhận định: số bệnh viện tư nhân và bệnh viện có vốn FDI sẽ còn tăng mạnh khi một loạt chính sách ưu đãi đầu tư vào lĩnh vực khám chữa bệnh được triển khai, nhiều rào cản trong hoạt động y tế tư nhân được gỡ bỏ khi áp dụng chính sách ưu đãi đặc biệt về thuế. Những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế được áp dụng mức thu nhập doanh nghiệp 10% trong suốt thời gian hoạt động, thay vì 28% trước đây. Doanh nghiệp mới thành lập còn được miễn thuế tối đa 4 năm thay vì 2 năm hiện nay và giảm 50% thuế trong 9 năm tiếp theo. Một số loại dự án đầu tư, mở rộng, xây mới bệnh viện cũng được ưu đãi hơn về mức vốn vay, tối đa tới 70% tổng vốn của dự án. Thực tế những năm qua, Chính phủ cũng đã có nhiều chính sách khuyến khích phát triển lĩnh vực y tế, hỗ trợ đầu tư cho y tế. Tư nhân được khuyến khích đầu tư các dịch vụ có khả năng thu lợi nhuận như bệnh viện đa khoa, chuyên khoa; tham gia đầu tư vào một số dịch vụ như xét nghiệm kỹ thuật cao, đắt tiền mà không phải bệnh viện công nào cũng có khả năng trang bị... Một sự kiện diễn ra vào cuối năm ngoái đã nói lên việc đầu tư vào lĩnh vực y tế vẫn được tiếp tục triển khai, bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế đang bùng phát, đó là khởi công xây dựng bệnh viện quốc tế hiện đại của Mỹ tại Hà Nội, với số vốn đầu tư hàng trăm triệu USD. Các nhà đầu tư Singapore vẫn tiếp tục các dự án y tế kỹ thuật cao tại TP. Hồ Chí Minh. Cụ thể, Tập đoàn Shangri-La Health Care Investment Co.Ltd vẫn tiếp tục xúc tiến đầu tư dự án liên hợp y tế kỹ thuật cao được khởi xướng từ cuối năm 2007 tại quận Bình Tân (TP. Hồ Chí Minh) rộng trên 40 ha, kinh phí hàng trăm triệu USD... Nguồn vốn ODA dành cho ngành y tế thời gian qua đã được sử dụng hiệu quả trong củng cố mạng lưới y tế cơ sở, nâng cấp các cơ sở khám chữa bệnh, phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu, đồng thời hỗ trợ các chương trình y tế quốc gia như: phòng chống lao, sốt rét, phong, bướu cổ, HIV/AIDS... Dự án đã ký mới đây giữa Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với khoản tín dụng 66 triệu USD nhằm tài trợ cho 7 tỉnh miền núi phía Bắc (Bắc Kạn, Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Hà Giang, Lao Cai và Sơn La) nhằm cải thiện dịch vụ y tế các bệnh viện cấp huyện, nâng cao trình độ của nhân viên y tế cơ sở. Ngoài ra, dự án còn hỗ trợ tài chính nhằm lập quỹ y tế cho người nghèo tại 7 tỉnh trên. Bên cạnh các dự án mới được triển khai, các dự án đầu tư nước ngoài kinh doanh dược phẩm và chế tạo thiết bị y tế đã đi vào hoạt động được vài năm nay, hiện vẫn đứng vững trước “bão” tài chính, có thể kể ra các liên doanh hiện vẫn làm ăn tốt như: Xí nghiệp liên doanh Shimadzu (Nhật Bản); Liên doanh sản xuất dụng cụ y tế cầm tay Việt Nam - Nhật Bản; Phòng khám đa khoa, chuyên khoa và xét nghiệm quốc tế...
Mới đây, lãnh đạo Bộ Y tế đã có cuộc họp với các đối tác quan trọng như: Ngân hàng Thế giới (WB), Ủy ban châu Âu (EC), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) về thực hiện các cột mốc trong hợp tác y tế giữa Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Đại diện các tổ chức trên đều khẳng định mối quan tâm đầu tư với quy mô ngày càng lớn hơn vào các lĩnh vực y tế ở nước ta. Tất cả những điều trên cho thấy, dù chịu ảnh hưởng không nhỏ của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng sự phát triển mọi mặt thông qua các dự án đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe nhân dân vẫn trên đà tiến triển thuận lợi, hứa hẹn ngày càng đạt được nhiều thành tựu khả quan.
Phạm Quang Đẩu