Ngày 14/3/2010, kênh truyền hình thân chính phủ Gruzia đã phát một phóng sự giả về một cuộc tấn công mới của quân đội Nga vào nước này. Mặc dù sau buổi phát, đài đã xác nhận đó không phải là sự thật, nhưng chương trình này đã gây ra hoảng loạn và sự cố chết người tại Gruzia, và làm cho phe đối lập tại Gruzia cũng như chính quyền Nga phẫn nộ.
19 giờ (giờ Matxcơva) ngày 14/3, kênh truyền hình Imedi của Gruzia đã phát đi một chương trình thời sự giả, dài đến nửa tiếng đồng hồ về việc quân đội Nga tấn công vào lãnh thổ Gruzia. Phóng sự giả này được làm hết sức công phu, với những hình ảnh ném bom sân bay và bến cảng, cũng như hình ảnh dân chúng bỏ chạy khỏi các thành phố lớn của Gruzia như thủ đô Tbilisi, Gori... còn tổng thống Saakashvili thì đã bị giết chết. Phóng sự này đã làm dân chúng Gruzia hết sức lo âu, hoảng hốt, còn giới chức lãnh đạo của Nga cũng như giới đối lập của Gruzia thì hết sức bất bình. Mặc dù đến cuối chương trình, các nhà làm phim đã thông báo, đoạn phim vừa qua là mô phỏng những gì có thể xảy ra, chứ không phải sự thật, nhưng thông báo này quá mờ nhạt, nên không phải ai cũng hiểu ra.
Theo lời người đứng đầu bộ phận cấp cứu của Gruzia thì sau khi phóng sự giả này được phát đi, các cuộc gọi cấp cứu tăng vọt lên vì các vụ nhồi máu cơ tim, đứt mạch máu não, thậm chí có một bà mẹ có con đang phục vụ trong quân đội đã bị chết ngay do quá lo lắng. Hiện, rất nhiều người vẫn đang trong trạng thái sốc. Ở nhiều thành phố dân chúng đổ ra đường để tích trữ xăng, tìm cách sơ tán phụ nữ và trẻ em khỏi nơi nguy hiểm. Nếu chương trình này được phát đi vào ngày 1/4 thì có lẽ người ta đã gọi nó là câu chuyện hài độc địa và gây sửng sốt nhất hành tinh, nhưng nó lại được phát vào ngày 14/3 nên không ai coi đó là chuyện đùa cả, và nó đã gây nên một sự bất bình và lo âu cho rất nhiều người cả ở Nga và Gruzia. Kênh truyền hình Imedi trước đây là một kênh truyền hình đối lập với chính quyền, nhưng thời gian gần đây đã trở thành một công cụ hữu hiệu của văn phòng tổng thống Saakashvili. Ông Nino Burdjanadze, người đứng đầu đảng đối lập Phong trào dân chủ của Gruzia, cho rằng kịch bản của chương trình phóng sự này là của tổng thống Saakashvili. Đảng này dự định sẽ kiện kênh truyền hình Imedi vì đã làm dân chúng bị hoảng hốt như vậy. Phe đối lập Gruzia đề nghị phải lấy lại giấy phép làm việc của kênh truyền hình Imedi, nhưng phản ứng của tổng thống Saakashvili có vẻ hết sức yếu ớt, ông chỉ cho rằng kênh truyền hình này chỉ lạm dụng quyền tự do báo chí mà thôi".
 Hình ảnh chiến tranh trong phóng sự giả khiến nhiều người dân đau tim. |
Bà phó chủ tịch nghị viện Gruzia, Rusudan Kervalishvili, đã phải lên tiếng xin lỗi dân chúng. Ngay sau đó, kênh truyền hình Imedi cũng đã xin lỗi dân chúng về phóng sự giả tưởng của mình, nhưng lời xin lỗi chỉ chạy trên băng hình, chứ không phải là một lời xin lỗi bằng lời được đọc trước công chúng như một sự hối hận và nhận lỗi nghiêm túc.
Các nhà chính trị của Nga thì vô cùng bất bình về bản phóng sự này. Ông Rogodin, đại diện của Nga tại NATO dự định sẽ đưa vấn đề này ra bàn tại ban lãnh đạo của khối NATO, vì ông cho rằng phóng sự này có liên quan đến cuộc họp Gruzia -NATO vừa diễn ra. Ông Kosachev, trưởng ban đối ngoại của hạ viện Duma của Nga, đánh giá phóng sự giả này là một đòn khiêu khích của phía Gruzia. Ông cho rằng Gruzia đang chuẩn bị dư luận cho những kế hoạch tiếp theo của mình. Bởi vì vào đầu năm 2008 Gruzia cũng đã có một chiến dịch làm dân chúng bị căng thẳng lo âu với những bản tin cho biết Nga và Nam Osetia đang có kế họach tấn công Gruzia, để rồi sau đó chính Gruzia đã bắt đầu chiến dịch chống Nam Osetia và Abkhazia. Đài Tiếng nói nước Nga nhận định đó là vòng xoáy kế tiếp của cuộc chiến tranh thông tin mà Saakashvili đã từ lâu cố gắng khích động nhằm chống lại Nga. Đây giống như những kịch bản đã được sử dụng không ít lần tại Mỹ, quốc gia mà nhà lãnh đạo Gruzia coi mình là đồng minh trung thành. Washington từng nhiều lần áp dụng công nghệ thông tin như vậy trước khi các cuộc chiến tranh ở Nam Tư và Iraq xảy ra: điều này được mô tả trong bộ phim Hollywood có tiêu đề "Con chó vẫy đuôi".
Phương Hà (Theo RUVR, RFI)