Đau ngực giữa chuyến du lịch, ai cũng nghĩ là nhồi máu cơ tim
Chuyến du lịch Nha Trang của bà N.T.B. (66 tuổi, trú TP. Cần Thơ) đang diễn ra bình thường thì sang ngày thứ hai, bà bất ngờ thấy đau tức sau xương ức, tim đập nhanh, khó thở tăng dần. Mỗi lần bước lên xuống xe giường nằm, cảm giác hụt hơi càng rõ, người mệt lả như muốn ngất.
"Tôi cứ nghĩ do đi đường xa nên mệt. Nhưng càng lúc càng khó thở, tim đập rất mạnh, người rã rời, không còn sức" - bà nhớ lại.
Lo ngại cơn đau ngực là dấu hiệu nhồi máu cơ tim, gia đình lập tức đưa bà vào cơ sở y tế gần nhất cấp cứu. Tuy nhiên, sau khi được xử trí, tình trạng vẫn không cải thiện nên bệnh nhân tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.
Những biểu hiện của bà B. cũng là lý do khiến nhiều người, thậm chí cả nhân viên y tế ở tuyến đầu, dễ nghĩ ngay đến một cơn nhồi máu cơ tim cấp.
Kết quả chụp CT động mạch phổi cho thấy nhiều huyết khối cấp tính xuất hiện ở cả hai động mạch phổi.
Thế nhưng, kết quả chụp CT động mạch phổi đã hé lộ một nguyên nhân hoàn toàn khác: Nhiều huyết khối cấp tính xuất hiện ở cả hai động mạch phổi. Siêu âm tim ghi nhận thất phải đã bắt đầu bị ảnh hưởng.
Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị thuyên tắc động mạch phổi - một cấp cứu nội khoa có thể diễn tiến rất nhanh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Vì sao thuyên tắc phổi được ví như "ngộp thở trên cạn"?
BS. Trần Thị Như Ngọc - Khoa Nội Tổng hợp Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cho biết, trong chuyên ngành, thuyên tắc động mạch phổi thường được ví như tình trạng "ngộp thở trên cạn".
Người bệnh vẫn hít thở được, phổi vẫn có không khí, nhưng cục máu đông lại chặn dòng máu đến phổi để nhận oxy. Kết quả là oxy không thể được đưa đến các cơ quan trong cơ thể.
"Khi động mạch phổi bị tắc, người bệnh sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng khó thở dữ dội, đau ngực, tim đập nhanh, thiếu oxy, nặng hơn có thể suy hô hấp, suy tim phải cấp và tử vong" – BS. Như Ngọc giải thích.
Theo bác sĩ, điều đáng ngại là các triệu chứng của thuyên tắc động mạch phổi rất dễ nhầm với nhồi máu cơ tim hoặc nhiều bệnh lý hô hấp cấp khác. Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng là chưa đủ. Người bệnh cần được thực hiện các cận lâm sàng phù hợp như xét nghiệm D-dimer, chụp CT động mạch phổi hoặc siêu âm tim khi có chỉ định để xác định đúng nguyên nhân.
Theo các chuyên gia tim mạch, thuyên tắc phổi hiện là một trong ba nguyên nhân tử vong tim mạch hàng đầu, chỉ đứng sau nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Tại Việt Nam, một nghiên cứu đa trung tâm ghi nhận tỷ lệ tử vong trong 30 ngày ở bệnh nhân thuyên tắc phổi khoảng 16,7%, phản ánh mức độ nguy hiểm của bệnh nếu chẩn đoán hoặc điều trị chậm.
May mắn, trường hợp của bà B. được phát hiện khi huyết khối chưa gây tắc hoàn toàn động mạch phổi. Người bệnh đáp ứng tốt với điều trị kháng đông nên chưa cần can thiệp lấy huyết khối. Sau 11 ngày điều trị, bà hết đau ngực, hết khó thở và được xuất viện.
BS. Trần Thị Như Ngọc và bà B. cùng người thân trước khi xuất viện.
Chuyến xe dài cũng có thể trở thành yếu tố nguy cơ
Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, bà B. có nhiều yếu tố thuận lợi hình thành huyết khối như tuổi cao, thừa cân và đặc biệt là phải ngồi, nằm trên xe đường dài trong nhiều giờ liên tục.
Việc bất động kéo dài làm máu lưu thông chậm ở tĩnh mạch chân, tạo điều kiện hình thành huyết khối. Khi cục máu đông bong ra, chúng có thể theo dòng máu lên phổi và gây thuyên tắc động mạch phổi.
Để phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo người dân nên đứng dậy vận động hoặc thay đổi tư thế sau mỗi 1-2 giờ khi đi ô tô, máy bay hoặc tàu hỏa đường dài; thường xuyên co duỗi cổ chân và cẳng chân; uống đủ nước; hạn chế ngồi hoặc nằm bất động nhiều giờ liên tục.
Đặc biệt, nếu sau những chuyến đi dài xuất hiện đau ngực, khó thở đột ngột, tim đập nhanh, chóng mặt, ngất hoặc sưng đau một bên chân, người dân cần đến bệnh viện ngay để được thăm khám.
BS. Trần Thị Như Ngọc nhấn mạnh, với thuyên tắc động mạch phổi nặng, thời gian là yếu tố quyết định. Chỉ một vài giờ chậm trễ cũng có thể khiến người bệnh đánh mất cơ hội được cứu sống.
PV