Đau lưng kéo dài phát hiện ung thư thận
Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện An Bình tiếp nhận bệnh nhân nam T.V.H. (45 tuổi, ngụ TP.HCM) đến khám vì tình trạng đau âm ỉ vùng thắt lưng phải kéo dài suốt hai tháng.
Theo lời kể của bệnh nhân, ban đầu anh chỉ nghĩ mình bị đau cơ hoặc ảnh hưởng do làm việc nặng, ngồi sai tư thế nên tự mua thuốc giảm đau uống tại nhà. Tuy nhiên, cơn đau không thuyên giảm mà ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn.
Sau khi thăm khám, các bác sĩ chỉ định siêu âm và chụp CT-Scan bụng. Kết quả cho thấy bệnh nhân có khối u thận kích thước khoảng 3cm. May mắn, khối u vẫn còn khu trú trong bao thận, chưa xâm lấn hay di căn sang các cơ quan lân cận. Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư thận giai đoạn sớm.
Theo các chuyên gia tiết niệu, đây là giai đoạn "vàng" để điều trị, bởi khả năng chữa khỏi hoàn toàn rất cao nếu được phát hiện kịp thời.
Với trường hợp của anh H., các bác sĩ đã hội chẩn và quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi cắt u thận bán phần, hay còn gọi là phẫu thuật bảo tồn thận. Đây là phương pháp chỉ loại bỏ khối u cùng một phần mô lành xung quanh, đồng thời giữ lại tối đa phần nhu mô thận khỏe mạnh nhằm duy trì chức năng bài tiết sau này.
Theo các bác sĩ, đây là kỹ thuật khó, đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm cao. Trong quá trình mổ, bác sĩ phải khống chế mạch máu thận, cắt bỏ khối u và khâu lại nhu mô thận trong khoảng thời gian ngắn, thường dưới 30 phút, để hạn chế nguy cơ tổn thương thận do thiếu máu nuôi. Sau phẫu thuật 4 ngày, sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt, chức năng thận ổn định và đã được xuất viện.
Các bác sĩ thực hiện phẫu thuật nội soi cắt u thận bán phần cho bệnh nhân bị ung thư thận.
Ung thư thận thường diễn tiến âm thầm
Theo ThS.BS Nguyễn Minh Duật, Đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình, đau lưng do ung thư thận thường có tính chất âm ỉ, kéo dài ở một bên mạn sườn hoặc vùng thắt lưng.
Khác với đau lưng cơ học thông thường - vốn thường giảm khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế - cơn đau do khối u thận thường dai dẳng, không phụ thuộc tư thế và có xu hướng tăng dần theo thời gian. Khi khối u phát triển lớn hơn, bao thận bị căng sẽ gây cảm giác đau rõ rệt hơn.
Điều đáng nói là ở giai đoạn sớm, ung thư thận hiếm khi biểu hiện rầm rộ. Nhiều bệnh nhân chỉ có triệu chứng mơ hồ nên dễ chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.
Ngoài đau lưng kéo dài, người dân cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu sau:
- Tiểu máu, có thể nhìn thấy bằng mắt thường hoặc chỉ phát hiện qua xét nghiệm.
- Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Sụt cân bất thường.
- Sốt nhẹ dai dẳng.
- Thiếu máu.
- Cảm giác tức nặng vùng hông lưng.
Các bác sĩ cho biết không ít trường hợp chỉ tình cờ phát hiện ung thư thận khi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm bụng vì một lý do khác.
Vì sao ung thư thận nguy hiểm?
Ung thư thận là một trong những bệnh lý ác tính của hệ tiết niệu. Nếu không được phát hiện sớm, tế bào ung thư có thể xâm lấn ra ngoài thận và di căn đến nhiều cơ quan như phổi, gan, xương hoặc não.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên phức tạp hơn, người bệnh có thể phải phối hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, điều trị đích, miễn dịch hoặc xạ trị. Tiên lượng sống cũng giảm đáng kể so với giai đoạn sớm.
Tuy nhiên, nếu phát hiện khi khối u còn nhỏ và chưa di căn, khả năng điều trị khỏi rất cao. Nhiều trường hợp chỉ cần phẫu thuật bảo tồn thận mà không cần hóa trị hay xạ trị bổ sung.
Những phương pháp giúp phát hiện ung thư thận
Để chẩn đoán ung thư thận, bác sĩ có thể chỉ định nhiều phương pháp cận lâm sàng khác nhau.
Siêu âm ổ bụng có giá trị cao trong phát hiện sớm khối u thận, kể cả khi người bệnh chưa có triệu chứng lâm sàng. Bác sĩ có thể đánh giá kích thước, vị trí khối u cũng như phát hiện dấu hiệu xâm lấn hoặc di căn ở gan, hạch hay tĩnh mạch thận.
Chụp CT-Scan giúp đánh giá chính xác đặc điểm khối u, mức độ lan rộng và hỗ trợ phân loại giai đoạn bệnh. Đây là phương tiện rất quan trọng trong chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị ung thư thận.
Chụp X-quang hệ tiết niệu đánh giá sơ bộ hình ảnh thận, hệ tiết niệu cũng như phát hiện các bất thường như sỏi, vôi hóa hoặc tình trạng chèn ép đài bể thận.
Trong một số trường hợp, chụp X-quang có tiêm thuốc cản quang còn cho phép đánh giá chức năng bài tiết của từng bên thận.
Những ai có nguy cơ cao mắc ung thư thận?
Theo các chuyên gia, một số nhóm đối tượng có nguy cơ mắc ung thư thận cao hơn bình thường gồm:
- Người trên 55 tuổi.
- Người hút thuốc lá lâu năm.
- Người béo phì.
- Người tăng huyết áp.
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư thận.
- Người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại như amiăng.
- Người mắc bệnh thận mạn tính kéo dài.
Ngoài ra, chế độ sinh hoạt thiếu khoa học, lười vận động cũng có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Lời khuyên bác sĩ
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, ngủ nghỉ điều độ, tập luyện thể thao thường xuyên nhằm nâng cao sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Đặc biệt, việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò rất quan trọng trong phát hiện sớm ung thư thận cũng như nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.
Người trên 55 tuổi hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên kiểm tra sức khỏe ít nhất 6 tháng đến 1 năm/lần. Các phương pháp đơn giản như siêu âm bụng, xét nghiệm nước tiểu và xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện bất thường từ sớm.
Bên cạnh đó, người dân cần từ bỏ thuốc lá, hạn chế tiếp xúc hóa chất độc hại, duy trì cân nặng hợp lý và tăng cường vận động thể chất.
Các chuyên gia nhấn mạnh, nếu xuất hiện tình trạng đau lưng kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm tiểu máu, sụt cân hoặc mệt mỏi dai dẳng, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Phát hiện càng sớm, cơ hội điều trị khỏi bệnh càng cao.
