Viêm da dị ứng gây ngứa và làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, khiến người bệnh dễ gãi, cào xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Khi tổn thương da xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng, tình trạng này được gọi là bội nhiễm. Nhận biết sớm các dấu hiệu giúp người bệnh được điều trị kịp thời, hạn chế nhiễm trùng lan rộng và biến chứng.
1. Viêm da dị ứng bội nhiễm là gì?
Viêm da dị ứng là bệnh da mạn tính, thường biểu hiện bằng tình trạng da khô, ngứa, đỏ và có thể tái phát nhiều lần. Khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, đặc biệt do gãi hoặc cào xước nhiều, vi khuẩn có thể xâm nhập vào vùng da đang viêm và gây nhiễm trùng thứ phát.
Một số vi khuẩn thường được phát hiện trong nhiễm trùng da là Staphylococcus aureus và liên cầu khuẩn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp viêm da dị ứng đều bị bội nhiễm và không phải cứ da đỏ, ngứa hoặc bong tróc là có nhiễm trùng.
2. Dấu hiệu bội nhiễm tại vùng da tổn thương
Người bệnh cần chú ý những thay đổi bất thường so với biểu hiện viêm da dị ứng thông thường, gồm:
Đỏ da, sưng và nóng hơn: Vùng tổn thương có thể đỏ nhiều hơn, sưng, nóng, đau hoặc nhạy cảm khi chạm vào. Vùng da viêm cũng có thể lan rộng hơn trước.
Xuất hiện mụn nước hoặc mụn mủ: Một số trường hợp có thể xuất hiện mụn nước, mụn mủ nhỏ trên nền da viêm. Khi mụn vỡ, dịch chảy ra có thể tạo điều kiện cho nhiễm trùng lan sang vùng da xung quanh.
Rỉ dịch và đóng vảy: Tổn thương có thể rỉ dịch, sau đó hình thành lớp vảy màu vàng hoặc vàng nâu. Đây là dấu hiệu cần chú ý, đặc biệt khi đi kèm tình trạng sưng, đau và đỏ da tăng lên.
Đau hoặc nóng rát tăng: Viêm da dị ứng thường gây ngứa nổi bật. Nếu xuất hiện thêm cảm giác đau, nóng rát hoặc vùng da trở nên nhạy cảm rõ rệt, cần nghĩ đến khả năng nhiễm trùng và nên được bác sĩ đánh giá.
Xuất hiện vùng tổn thương mới: Nhiễm trùng có thể lan sang vùng da lân cận, đặc biệt khi người bệnh tiếp tục gãi hoặc cào xước.
Tình trạng lichen hóa - da dày, khô và nổi rõ các đường vân da - thường là hậu quả của viêm da kéo dài và gãi nhiều, không phải dấu hiệu đặc hiệu của bội nhiễm.
Viêm da dị ứng gây ngứa và làm tổn thương hàng rào bảo vệ da. Ảnh Minh Hiếu
3. Khi nào nhiễm trùng có thể gây triệu chứng toàn thân?
Trong trường hợp nhiễm trùng da nặng hoặc lan rộng, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như sốt, rét run, mệt mỏi hoặc cảm giác không khỏe.
Nếu vùng da đỏ, nóng, sưng và đau lan nhanh, xuất hiện sốt hoặc người bệnh mệt nhiều, cần đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng đang tiến triển và cần được bác sĩ đánh giá.
Các biểu hiện như ho, viêm mũi dị ứng không phải triệu chứng đặc trưng của bội nhiễm da. Tương tự, nhịp tim nhanh hoặc khó thở không phải biểu hiện thông thường của nhiễm trùng da tại chỗ. Tuy nhiên, nếu người bệnh khó thở, lơ mơ, chóng mặt nhiều hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, cần được cấp cứu vì có thể liên quan đến tình trạng khác hoặc nhiễm trùng nặng.
4. Viêm da dị ứng bội nhiễm có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp nhiễm trùng da thứ phát nếu được phát hiện và điều trị phù hợp có thể kiểm soát tốt. Tuy nhiên, nếu bỏ qua các dấu hiệu nhiễm trùng, tình trạng bệnh có thể tiến triển và lan rộng.
Nhiễm trùng có thể lan vào các mô sâu hơn, gây viêm mô tế bào. Trong những trường hợp nặng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu và gây nhiễm trùng toàn thân. Nguy cơ biến chứng cao hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc mắc một số bệnh nền.
Do đó, không nên chờ đến khi tổn thương lan rộng mới đi khám. Người bệnh cần được đánh giá sớm nếu có sốt, đau tăng nhanh, vùng da đỏ lan rộng, nhiều mủ hoặc tình trạng chung xấu đi.
5. Điều trị cần kiểm soát cả viêm da và nhiễm trùng
Khi nghi ngờ viêm da dị ứng bị bội nhiễm, người bệnh nên đi khám chuyên khoa da liễu. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ viêm, dấu hiệu nhiễm trùng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị viêm da kết hợp với thuốc chống nhiễm trùng. Không phải mọi trường hợp đều cần dùng kháng sinh; việc sử dụng thuốc cần dựa trên đánh giá lâm sàng và mức độ nhiễm trùng.
Người bệnh không nên tự mua kháng sinh, thuốc chống nấm hoặc corticosteroid để điều trị. Sử dụng thuốc không đúng có thể khiến bệnh kéo dài, gây tác dụng phụ hoặc góp phần làm gia tăng tình trạng kháng thuốc.
Trong sinh hoạt hằng ngày, cần giữ vùng da tổn thương sạch, tránh gãi và cào xước, cắt móng tay ngắn và sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp theo hướng dẫn. Kiểm soát tốt viêm da dị ứng cũng là cách quan trọng giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm nguy cơ bội nhiễm.
Viêm da dị ứng bội nhiễm không phải lúc nào cũng nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể gây biến chứng nếu nhiễm trùng tiến triển hoặc lan rộng. Khi tổn thương da đột ngột đỏ, sưng, nóng, đau hơn, xuất hiện mủ, rỉ dịch hoặc kèm sốt, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
